(tiếp theo)
Thời đó, trong mắt tôi Viện hàn lâm khoa học là một đỉnh cao vời vợi mà một người trần tục không thể với tới được, đơn giản để có mặt ở đó là điều không thể. Cũng xin nói thêm là thời đó việc phân công công tác rất cứng rắn, nhiều sinh viên Matxcova tốt nghiệp không được phân công về các viện nghiên cứu mà là về nhà máy, trong số đó có nhiều nhà máy ở xa thành phố.
Tôi đồng ý ngay không chút đắn đo dù chưa hình dung được công việc “hiện đại” đó là gì bởi vì bất kỳ công việc nào ở Viện Hàn lâm khoa học cũng trên cả tuyệt vời. Công việc đó là thế này: tôi được tham gia vào việc nghiên cứu chế tạo một trong những máy tính điện tử kỹ thuật số đầu tiên trong nước.
Lúc đó có 3 nhóm nghiên cứu hoàn toàn khác nhau, một nhóm của viện sỹ S.A. Lebedev, một nhóm của viện sỹ thông tấn Y.S. Bruk và một nhóm của Yu.Ya. Bazilevsky. Nhóm chúng tôi là nhóm ít người nhất, có lẽ đó là lý do chính buộc Bruk hướng mọi cố gắng của chúng tôi vào việc chế tạo máy tính điện tử cỡ nhỏ. Tất nhiên không một ai trong số tân binh hình dung được tính phức tạp của công việc, lúc đó Bruk chỉ nhặt nhạnh được không đầy chục sinh viên mới tốt nghiệp. Có lẽ vì thế chúng tôi tin rằng chúng tôi sẽ chế tạo được máy tính điện tử, mặc dù với trình độ kỹ thuật vô tuyến điện thời đó thì các chuyên gia có kinh nghiệm sẽ rất e ngại tính khả thi của ý tưởng này. Thật may là chúng tôi không có chút khái niệm nào về lý thuyết tin cậy, không biết rằng đèn điện tử và linh kiện vô tuyến thường hay hỏng nên chúng tôi bắt tay vào công việc không chút dao động.
Nhiệm vụ đầu tiên của tôi là lắp một bộ cộng ba lối vào dùng đèn điện tử hai cực 6X6. Ban đầu, bị lôi cuốn bởi số dư khi phối hợp giữa số 1 (đơn vị) và số 0 (số không) tôi lại bài giảng của O.A. Goriainova về giáo trình “Tự động hóa và cơ khí vô tuyến” có điều gì đó giống nhau, môn này chúng tôi vẫn coi là môn phụ so với các môn Định vị vô tuyến hay Kỹ thuật xung. Tôi vẫn lưu giữ bài giảng tất cả các môn bởi thời đó tài liệu kỹ thuật khá hiếm. Sau khi lục lọi các bài giảng và sử dụng trong báo cáo về quá trình giải phương trình đại số Bun tôi đã được Bruk khen ngợi.
Cánh thanh niên chúng tôi rất thích thú khi làm việc với Bruk. Ông trực tiếp hướng dẫn hoạt động của nhóm chúng tôi và động viên khích lệ chúng tôi rất nhiều. Rất hiếm khi chúng tôi nói chuyện trong phòng, thường thường buổi sáng ông đi xộc phòng chúng tôi và trao đổi công việc ngay tại chỗ. Bruk quyết định sử dụng rộng rãi linh kiên bán dẫn cho công viêc. Theo tôi đó là một trong những giải pháp chủ yếu quyết định thành công của chúng tôi, chế tạo được máy tính điện tử trong thời gian ngắn. Thời đó linh kiện bán dẫn trong công nghiệp chỉ là diode oxyt đồng cỡ nhỏ được sản xuất để dùng cho kỹ thuật đo lường.
Bruk đã hợp đồng sản xuất một loại diode đặc biêt có kích thước bằng điện trở thông thường và chúng tôi đã lắp các bộ mạch rồi tiếp theo là các khôi (bloc). Gần một năm sau thì máy đã “bắt đầu thở” (máy gồm vài trăm đèn điện tử và hàng nghìn diode bán dẫn). Khi bắt đầu phiên làm việc, việc điều khiển được thực hiện bằng máy điện thoại dã ngoại thông qua dây dẫn trực tiếp. Trong triển lãm thành tựu kinh tế quốc dân, khách thăm quan đã vây lấy mẫu máy chúng tôi đem trưng bày và họ đã nhận được kết quả tính toán được in ra.
(còn tiếp)
|