(còn tiếp)
"Y.S. Bruk là một con người kín đáo, ông nghiêm khắc yêu cầu giữ kín thông tin về công việc của phòng thí nghiệm. Tránh tham gia vào các công trình theo chỉ thị của chính phủ có sự phối hợp của các tập thể khác. Việc chế tạo máy tính điện tử M-1, M-2, M-3 được thực hiện trong nội bộ theo nghị quyết của Đoàn chủ tịch Viện hàn lâm khoa học Liên Xô. Chúng tôi đã phải làm việc trong những điều kiện khó khăn. Có cảm giác dường như chúng tôi chế tạo máy tính bất hợp pháp không có trong kế hoạch nhà nước và không được sử dụng những trang bị hiện đại. Chúng tôi đành phải sử dụng máy móc và linh kiện do nước Đức bồi thường chiến tranh". (T.M. Alecsandriri).
"Tính cách ấy không hề cản trở sự nghiệp của ông ta Chỉ có một phần ba máy tính M-3 do ông ấy nghiên cứu được sản xuất với số lượng nhỏ và sau đó được sản xuất công nghiệp. Chỉ trong năm 1958 Bruk đã kịp thành lập viện nghiên cứu mà ông đã ấp ủ từ lâu". (N.V. Pautin).(13/6/2008)
“Bruk luôn luôn đầy ắp các ý tưởng mới, khát vọng nghiên cứu những cái mới và mới hơn đã lôi cuốn ông đến nỗi thực tế đôi khi ông bỏ quên giữa chừng không chỉ công việc mà còn cả con người”. (T.M. Alecsandriri).
“Không thể tạo ra nhà bác học” - ông khẳng định con đường đến khoa học thông qua nghiên cứu sinh không hiệu quả. “Hãy làm việc và bạn sẽ được đền đáp”. Thậm chí ngay cả đối với các học trò yêu của mình là Matukhin và Karsev ông cũng không hối túc bảo vệ luận án mà coi trước tiên họ cần có thực tế kỹ thuật phong phú. Có lẽ vì vậy ông không giữ họ lại trong viện nghiên cứu của mình. Cả hai người sau này đã trở thành những nhà bác học lớn”. (N.N. Lenov).
Tác giả đã làm quen với Y.S. Bruk vào năm 1956. Tháng Ba năm 1956 ở Matxcova diễn ra hội nghị “Con dường phát triển ngành chế tạo máy tính Xô viết” tập hợp nhiều chuyên gia máy tính toàn Liên Xô. Phòng họp lớn của trường Đại học tổng hợp Matxcova trong phiên trù bị đầy ắp đại biểu. Viện sỹ Lebedev khai mạc hội nghị. Giáo sư D.Yu. Panov trình bày báo cáo đầu tiên “Lịch sử và sự phát triển máy tính dùng đèn điện tử”. Ông nói: “Hiện nay mọi người đều biết máy tính điện tử vạn năng của Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô đựoc nghiên cứu chế tạo năm 1952 dưới sự hướng dẫn của viện sỹ Lebedev. Máy tính này vượt trội hơn tất cả máy tính châu Âu và nhiều máy tính Mỹ”
Tại hội nghị quốc tế ở Darmstate mùa thu năm 1955 viện sỹ Lebedev đã trình bày báo cáo về chiếc máy này. Các nhà bác học và kỹ sư nước ngoài có mặt tại hội nghị đã đánh giá rất cao.
Chẳng cần phải nói tôi đã nghe chăm chú thế nào, gặp gỡ những người tham dự hội nghị trong giờ giải lao, cố gắng tiếp cận gần hơn những người trước đó chưa quen biết.
Báo cáo của tôi “Những thiết bị cơ bản để phối hợp các yếu tố từ tính và tinh thể” đưởctình bày ở tiểu ban máy kỹ thuật số vạn năng. Tamara Minovna Alecsandriri cũng phát biểu ở tiểu ban này, báo cáo của bà là “ Bộ nhớ tĩnh điện của máy tính điện tử M-2”, chính bà là người trẻ trung, nghị lực đã thu hút sự chú ý của tôi. Sau đó tôi đã hỏi bà một vài câu và đã có thể đến thăm phòng thí nghiệm hệ thống điện nơi bà làm việc.
Ysak Semenovich Bruk khi đó đang ở độ tài năng nở rộ nhất (khi ấy ông 54 tuổi).
Sau hội nghị tôi còn gặp Bruk vài lần, làm thân với Matiukhin và Karsev nhung tôi không biết gì nhiều về họ ngoài những kiến thức về máy móc và những bài viết của họ.
Khi có ý định viết cuốn sách này, tôi vẫn chưa có tư liệu gì.
(còn tiếp)
|