(tiếp theo)
Khách quan mà nói thì Bruk không về hưu mà người ta đã buộc ông phải nghỉ. Ông V.D. Belkin, một cộng sự của Bruk , người sau này quan tâm đến các vấn đề liên quan đến cải cách kinh tế kể lại chuyện này.
"Bruk là một trong số ít người hưởng ứng lời kêu gọi cải cách kinh tế triệt để và xây dựng chủ nghĩa xã hội nếu không từ khía cạnh con người thì cũng từ khía cạnh kinh tế...... Tảng đá trì trệ không còn nữa nhưng cơ chế vẫn bị níu kéo. Nó ẩn chứa ngay trong những dự án vô hại của các nhà kinh tế thuộc viện chúng tôi. Bruk đề nghị rõ là nền kinh tế đất nước đang đi vào ngõ cụt và còn nói đây là hệ quả của sự liên kết lỏng lẻo giữa hai hệ thống quản lý - của chính quyền (Hội đồng bộ trưởng, Ủy ban kế hoạch, ...) và của đảng. Ông ta nói: "Hệ thống quản lý do đảng tạo ra là hệ thống phản ứng nhanh nhưng nhược điểm của nó là thiếu sự phản hồi". Phải có sáng suốt lắm mới có thể nói được những lời như vậy vào thời đó.
Đã có một cuộc tranh luận nảy lửa ở Ủy ban kế hoạch nhà nước, chủ tịch Ủy ban là Lomako, quan chức quan liêu cuối cùng của cung cách Stalin nói với Bruk: "Các anh định điều hành cả Ủy ban kế hoạch nhà nước và sẽ phải trả giá đắt cho việc làm loạn đó". Và đơn giản là người ta buộc ông phải nghỉ hưu.
"Sau đó các nhà kinh tế của viện chúng tôi đưa ra mô hình ngân hàng sẽ điều hành thị trường, Bruk kịch liệt phê phán . Khi ấy ông ông vẫn là cố vấn khoa học của viện. Ông châm chọc: "Thị trường được điều hành bởi ngân hàng như các vị giới thiệu giống như một người đang sung sướng được bơi trên bong bóng. Không thể có học thuyết quản lý từ quan điểm như vậy. "Con quỷ"cần phải bơi ở bên dưới và chọc vỡ bong bóng; tức là phải có luật phá sản"
Mọi ý tưởng của Bruk đều liên quan đến sự vận động hướng về thị trường, những điều được nói ra nhiều năm trước đã chứng tỏ rằng ngay trong học thuyết kinh tế ông ấy cũng là nhà bác học có đẳng cấp cao". (trích phát biểu trong lễ trọng thể kỷ niệm 90 năm ngày sinh Bruk).
Vào ngày 6 tháng Mười một, ba tháng ba ngày sau khi S. A. Lebedev từ trần thì Y. S. Bruk cũng vĩnh viễn ra đi.
(còn tiếp)
|