[nthach]

Sevastopol – Trận phòng thủ Anh Hùng (1854-1855)

Đại tá A.N. LAGOVSKY
Nthach NNN dịch

Tượng đài về những chiếc tàu chiến của Nga đã được các thủy thủ tự đánh chìm tại đây vào năm 1854, để ngăn chặn đường tiến của hải quân địch vào cảng Sevastopol

Trong cuộc chiến tranh Crưm vào năm 1853 – 1856, một vị trí đặc biệt của hàng phòng thủ Sevastopol anh hùng. Trong suốt hơn 11 tháng ròng rã, bộ binh và lính thủy của Nga đã lập lên một hàng phòng thủ Sevastopol. Họ đã bộc lộ được những bản chất anh hùng, và sự dũng cảm vô bờ bến để rồi lập nên bao chiến công hiển hách.

Ngày 18 tháng 11, liên đội tàu chiến Nga, dưới sự chỉ huy của đô đốc hải quân Nakhimov, đã ồ ạt tấn công vào hạm đội của Thổ ngay trên hải cảng Sinope của chúng . Vào tháng tư năm 1854, Anh và Pháp công khai tuyên chiến với nước Nga. Hạm đội Anh đã bắn phá Odessa và tổ chức những cuộc đột kích vào một số vị trí khác – Tại vùng Biển Trắng (Белое море), trên vịnh Phần Lan và ngay cả vùng Viễn Đông cũng bị công kích dữ dội. Tháng chín năm 1854, liên quân Anh – Pháp – Thổ đổ bộ vào Crưm, hòng tổ chức bao vây toàn bộ Sevastopol. Tuy nhiên, chúng phải khiếp sợ trước sự kháng trả dữ dội của quân đội Nga ở đây, các tướng lĩnh chỉ huy của địch quyết định huy động quân lính, kéo nhau ra tập hợp tại một vị trí cách xa với trận địa của quân đội Nga, do toàn bộ lực lượng của Nga phần lớn đã dàn trận tại vùng Sevastopol.



Đô đốc P.S. Nakhimov

Ngày 1 tháng chín, liên hạm quân Anh – Pháp gồm có 89 tàu chiến và 300 tàu vận tải tiến vào Yevpatoria.
Chúng tiến hành chiến dịch đổ bộ quân lính tục trong vòng 6 ngày liền. Chiến dịch này có 62.000 quân lính và 134 khẩu pháo được đổ bộ lên bờ.
Cùng thời gian này, quân đội Nga đang đóng tại Crưm với số lượng chỉ có 33.000 người. Quân địch lúc này được sự hõ trợ của các đoàn tàu chiến từ phía mặt biển, chúng bắt đầu tiến quân dọc theo bờ biển Sevastopol.

Hoàng tử Menshikov, vào lúc này là tổng chỉ huy quân đội Nga ở mặt trận Crưm, ông ra lệnh chuẩn bị chiến đấu với quân thù trên một mặt trận mà ông đã lập kế hoạch từ trước, đó là mặt trận ở gần dòng sông Alma – vị trí này ở giữa Yevpatoria và Sevastopol. Ở đây, ông đã cho tập trung khoảng 30.000 binh sĩ Nga để sẵn sàng chiến đấu.

Vào ngày 7 tháng chín, liên quân địch đã tiến đến gần trận địa của quân đội Nga, chúng cho đóng binh cách 6km về hướng bắc. So sánh lực lượng với liên quân địch, quân đội Nga có số lượng binh sĩ chỉ bằng một nửa, bằng một phần ba tổng số pháo binh và quá ít về súng trường. Bộ binh của Nga chỉ được trang bị loại súng trường có tầm đạn 300 bước. Trong khi đó, Anh và Pháp trang bị cho binh sĩ của chúng với loại súng trường có tầm bắn 1200 bước. Trận đánh thực sự bắt đầu vào sáng ngày 8 tháng 9. Để trợ giúp cho nhau, địch đã cố tìm và ngăn chặn các cuộc phản pháo của quân đội Nga bằng cách tập chúng bắn phá cao độ vào các vị pháo binh này. Quân đội Nga, bị tổn thất nặng nề về lực lượng pháo thủ, do bị hy sinh và bị thương. Ngoài ra, bộ binh Nga cũng bị thiệt mạng nhiều vô số, do các loại súng tầm xa của địch. Binh lính Nga, từng được huấn luyện để chiến đấu với quân thù bằng lưỡi lê, và họ đã cố gắng dùng chiến thuật này, để đánh giáp lá cà với địch mỗi khi có thể. Quân Anh và Pháp thì trái lại, chúng cố gắng tránh những trận giáp lá cà này với binh lính Nga.

Trong khi được yểm trợ bằng đạn pháo hạng nặng bắn ra như mưa, quân Anh đã vượt qua được dòng sông Alma. Sau đó, một trong những sư đoàn của Nga – sư đoàn Vladimirsky – đã được huy động ra để đẩy lui các cuộc tấn công của địch, nhưng do sư đoàn này hoạt động quá đơn độc, và cho dù các chiến sĩ đã chiến đấu cực kỳ anh dũng, nhưng cũng không thể làm thay đổi được tình thế. Tổng chỉ huy mặt trận buộc phải ra lệnh rút lui . Trận đánh đó, binh lính Anh – Pháp cũng phải chịu những tổn thất rất nặng nề, và chúng cũng không dám tiếp tục truy đuổi quân đội của Menshikov trong lúc này đang rút lui về Sevastopol.

Nhưng đến ngày 12 tháng 9, Hoàng tử Menshikov e ngại rằng, quân địch có thể sẽ chia cắt quân đội của ông ra khỏi các vùng trung tâm của Nga, nên ông đã ra lệnh di chuyển quân đội Nga tiến sát tới Bakhchisaray và đóng quân ở gần cao nguyên Mekensia, về phía đông Sevastopol.

Tại thời điểm bắt đầu cuộc chiến, Sevastopol có tổng cộng 42.000 dân cư, thì có đến 30.000 người trong số họ đã vào phục vụ trong quân đội. Tất cả các cửa ngõ vào thành phố từ hướng biển, đều đã được tăng cường bằng những khẩu đội pháo phòng thủ bờ biển. 14 khẩu đội với 610 khẩu pháo có đường kính khác nhau của ban hậu cần đã được chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu tại đây.

Thật đáng tiếc, Sevastopol lại không được bảo vệ toàn bộ tại các hướng trên đất liền. Ở các hướng này chỉ có 134 khẩu pháo cỡ nòng nhỏ, tất cả được đặt tại những chiếc hầm chiến đấu chưa hoàn chỉnh, và trong những công sự trên mặt đất, dọc theo suốt 7km của tuyến phòng thủ.

Ở phía bắc Sevastopol, được bảo vệ chỉ bằng có một tuyến công sự đã được xây dựng vào năm 1818, và từ đó đến nay nó vẫn không có gì thay đổi. Công sự này, đơn giản chỉ là một chiếc pháo đài bát giác, nó được bao quanh bởi một con mương. Ở trong pháo đài nhỏ này, chỉ có 50 tay súng có thể chiến đấu được để bảo vệ các phương diện, mỗi hướng do 3 – 4 tay súng đảm trách.

Hàng phòng thủ của thành phố, do tổng tham mưu trưởng hạm đội Biển Đen, phó đô đốc Vladimir Alekseevich Kornilov chỉ huy. Ông là một trợ tá đắc lực và là một học trò của đô đốc M.P. Lazarev – một vị chỉ huy hạm đội lỗi lạc của Nga và là cha đẻ của hạm đội Biển Đen - Kornilov đã dốc toàn bộ trí tuệ, nỗ lực và khả năng tổ chức xuất chúng của ông, để phục vụ và cống hiến cho hàng phòng thủ Sevastopol. Ông nắm giữ trọng trách trên tay mình hàng phòng thủ thành phố, và ông đã chiến đấu cùng nó, với một nghị lực phi thường và lòng nhiệt tình nhất của ông đang có. Người trợ tá đắc lực nhất của Kornilov là, phó đô đốc Pavel Stepanovich Nakhimov, ông này chịu trách nhiệm chỉ huy phòng thủ phía nam Sevastopol. Dưới sự chỉ huy trực tiếp của Kornilov và Nakhimov, hàng phòng thủ anh hùng của thành phố đã biến Sevastopol trở thành một pháo đài hùng mạnh nhất, nó đã đứng vững trước những cuộc tấn công vô cùng bạo tàn của kẻ thủ trong suốt 349 ngày đêm.

Các hoạt động phòng vệ trong thành phố Sevastopol, vẫn được diến ra từng giờ tại tất cả các vị trí của tuyến phòng thủ. Ngoài các binh lính và những người lính biển, dân cư thành phố cũng tham gia vào qúa trình xây dựng mặt trận bảo vệ mảnh đất thiêng liêng của họ đang sinh sống. Phụ nữ cũng tham gia các công việc nặng nhọc không kém gì nam giới. Ở đây có một khẩu đội pháo, toàn bộ chỉ có phụ nữ đảm trách, vào đêm tối, họ làm việc dưới ánh sáng của những ngọn đèn và đuốc.

Một trong những mệnh lệnh của mình, Kornilov đã đưa ra yêu cầu, cần phải đánh giá và tuyên dương những hành động dũng cảm của dân chúng, những người đã quên mình để bảo vệ thành phố quê hương của họ.
Trong những ngày đầu tiên trong cuộc chiến phòng thủ anh hùng của Sevastopol, người ta đã quyết định đánh đắm một số những con tàu cũ, ở gần cảng Sevastopol để ngăn cản tàu địch có lối vào các ngả đường thành phố Sevastopol. Quyết định đánh chìm tàu được thực hiện ngay, do các hạm đội của địch có đến, 34 tàu chiến, 55 tàu khu trục nhỏ, 50 chiếc tàu đẩy bằng bánh hơi nước và tàu chân vịt. Ngược lại, hạm đội Biển Đen chỉ có 50 chiếc tàu bao gồm, 14 chiếc tàu chiến, 7 chiếc tàu khu trục nhỏ, 11 chiếc tàu bánh đẩy bằng hơi nước và không có chiếc tàu chân vịt nào. Với một lực lượng không cân sức như vậy, thì bất kỳ một chiến dịch quân sự trên biển nào cũng có thể có diễn biến khốc liệt.
Trong mệnh lệnh cần phải đánh chìm tàu, của Kornilov có ghi rõ:

"Hỡi các bạn! Binh lính của chúng ta sau một trận chiến klhốc liệt với quân thù đông gấp bội, đã phải lui về để bảo vệ Sevastopol. Các bạn đã được chứng kiến những chiếc tàu hơi nước của địch, và cũng đã nhìn thấy chúng không cần phải có buồm để di chuyển. Kẻ địch có số lượng tàu chiến gấp hai lần chúng ta, chúng sẽ tấn công chúng ta từ phía biển vào, do vậy chúng ta cần phải có những ý tưởng hay để tiêu diệt chúng ngay trên biển. Bên cạnh đó, mọi người cần chúng ta ra tay bảo vệ gia đình và tài sản của họ".

Ngày 11 tháng chín, năm chiếc tàu chiến cũ và hai chiếc tàu khu trục nhỏ bị đánh đắm ngay tại hải cảng Sevastopol. Còn các khẩu pháo của những chiếc tàu đó, được sử dụng để tăng cường cho hàng phòng thủ bờ biển, các thủy thủ và sĩ quan trên tàu thì được điều vào phòng thủ thành phố.
Ngày 14 tháng chín, liên quân địch đã tiến sát đến phía bắc Sevastopol. Sau đó chúng chuyển hướng tấn công vào phía nam thành phố.