Tu-144: Tương lai và quá khứ
Sự kiện và bình luận
(Bình luận viên quân sự Ilya Kramnik)
Ba mươi lăm năm trước, vào ngày 3 tháng 6 năm 1973, một chiếc máy bay dân dụng siêu âm TU – 144 đa bị rơi trong khi đang bay biểu diễn tại Le Bourget ở Pháp. Loại máy bay hành khách siêu thanh đầu tiên, và cũng là cuối cùng của Xô Viết này, đã nhanh chóng đi vào lịch sử của ngành hàng không, nó đã mở ra những con đường khác cho các dòng máy bay mới. Thật đáng tiếc, con đường đó lại quá ngắn ngủi.
Các công việc thiết kế và chế tạo chiếc Tu-144 được bắt đầu tiến hành vào năm 1960, trên thực tế vào thời điểm đó, dự án Concorde của Anh – Pháp cũng đang được triển khai. Ông Tupolev vẫn thường chỉ trích việc dùng gián điệp công nghệ, để sao chép công nghệ của Concorde. Nhưng hầu hết các chuyên gia đều nói, mọi loại máy bay cùng đồng hạng, do các giải pháp của chúng đều giống nhau, bởi các nhà thiết kế đã xây dựng đề án đồng nhất và cùng chung những vẫn đề cần khắc phục trên các loại phi cơ.
Chiếc Tu-144 lần đầu tiên bay thử nghiệm trên không trung, vào ngày 31 tháng 12, 1968, hai tháng trước khi chiếc Concorde được trình làng. 5 tháng sau, vào ngày 5 tháng 6, 1969, chiếc Tu-144 trở thành một chiếc máy bay hành khách đầu tiên trên thế giới có tốc độ vượt hàng rào âm thanh. Nói chung, chiếc Tu-144 là một chiếc máy bay được sánh ngang tầm với đối thủ của nó ở châu Âu, nhưng nó có vượt trội hơn đối thủ về tốc độ tối đa và trần bay, với kết quả đó, nó có tiếng ồn rất thấp khi bay qua những đô thị.
Chiếc Tu-144, tuy nhiên, nó cũng phải chịu những thiếu sót truyền thống của ngành hàng không Xô Viết – quá tiêu hao nhiên liệu. Nhược điểm một phần cũng là do thiết kế của nó dưới dạng khí động lực cao, với dạng thiết kế này thì với một khoảng cách bay là 6,500 km, cần phải tiếp 70 tấn nhiên liệu. Còn chiếc Concorde, với 95 tấn nhiên liệu, thì nó sẽ bay được một khoảng cách là 7,500 km.
Nhưng ngành hàng không dân dụng Xô Viết, lại không có được may mắn. Một thất bại nghiêm trọng đầu tiên của ngành đã xảy ra vào ngày 3 tháng 6, 1973. Thảm họa đã đến, do sự xuất hiện ngay trong vùng bay của nó một chiếc máy bay chiến đấu Mirage của Pháp, chiếc này có dự định bay lên để chụp hình chiếc máy bay dân dụng của Xô Viết. Do điều khiển đột ngột để tránh va chạm đã dẫn đến mất kiểm soát, chiếc Tu-144 lập tức bị rơi xuống mặt đất. Thảm họa này đã làm thiệt mạng 13 người, trong đó có 7 người đang ở dới mặt đất và 6 người trong phi hành đoàn.
Tuy nhiên, tai họa này không thể ngăn cản được Tu-144 vãn tiến hành các chuyến bay thương mại. Chuyến bay tiếp theo của nó từ Moscova – Alma-Ata vẫn được tiến hành vào ngày 26 tháng 12, 1975, nhưng các chuyến bay này chỉ tồn tại được trong một thời gian ngắn. Sự nghiệp của dòng máy bay phản lực vượt âm thanh dân dụng đầu tiên trên thế giới, đã bị chấm dứt, vào ngày 23 tháng 5, 1978, một chiếc nguyên mẫu cải tiến – chiếc Tu-144D, được lắp các động cơ cải tiến, đã buộc phải hạ cánh xuống Yegoryevsk, ở gần Moscova, do lmột ngọn lửa đã bùng cháy ở một trong những đường ống nhiên liệu. thảm họa này đã làm cho hai trong bảy người của phi hành đoàn bị thiệt mạng.
Vào ngày 1 tháng sau năm 1978, ban giám đốc của Aeroflot quyết địng hủy bỏ toàn bộ các chuyến bay hành khách của Tu-144. Một trong những chiếc Tu-144D cải tiến được sử một thời gian ngắn, trên hành trình Moscova – Khabarovsk để vận chuyển những chuyến hàng hóa khẩn cấp. Giữa những năm 1995 và 1999, một chiếc Tu-144 khác được đưa vào bay thí nghiệm trong một chương trình liên kết giữa Ngà và Mỹ, để xem xét khả năng du lịch hàng không bằng máy bay siêu âm trong tương lai.
Ngoài các thảm họa, còn có một nhân tố khác đã góp phần giết chết dòng máy bay Tu-144, đó là khả năng lợi nhuận của nó rất thấp – chiếc Concorde, cũng phải bỏ ra các chi phí quá cao cho hoạt động của nó, để dành cho phần lớn những người phương Tây vẫn thường coi thời gian là vàng bạc, và họ cần có những chuyến du lịch xuyên lục, với một khoảng thời gian ngắn nhất. Ở Liên Xô, những người thuộc dạng này thì không có, do vậy sử dụng loại Tu-144 là không cần thiết. Trong tám năm chế tạo Tu-144 ở Liên Xô, chỉ có 16 chiếc được lắp ráp. Bảy chiếc trong số này, hiện đang nằm trong trong các nhà bảo tàng của Nga và ở nước ngoài.
Loại máy bay Concorde đã thu được lợi nhuận vào năm 1976. Hai công ty British Airways và Air France, họ dùng Concorde để bay trên các hành trình từ Paris hoặc London đến New York. Thời gian hành trình thông thường của các tuyến bay này là bảy giờ bay, được Concorde giảm xuống còn ba giờ rưỡi. Toàn bộ có 14 chiếc Concorde được lắp ráp, British Airways sử dụng năm chiếc, còn Air France dùng 4 chiếc. Còn những chiếc khác đwocj để dự trữ và sau đó được đưa vào làm nguồn vật tư thay thế cho những chiếc khác.
Mặc dù chiếc Concorde, đã bước trên một con đường tạm thời giữ cái lỗ và lợi nhuận, nó cũng đã mang lại một số thành công nhỏ cho các hãng hàng không dân dụng của Anh và Pháp. Nhưng cuối cùng thì mọi hoạt động cũng phải dừng lại, do một thảm họa hàng không mà nó đã đã gây ra. Số phận của nó lại cũng giống như chiếc Tu-144.
Vào ngày 25 tháng bảy, 2000, chiếc Concorde mang số hiệu 203 của hãng Air France, đã cất cánh từ Paris (Sân bay Charles de Gaulle ) trên hành trình đến New York. Trong khi cất cánh, một chiếc động cơ đã bị bốc cháy, và chiếc máy bay lập tức đâm xuông ngay gần sân bay làm 109 người trên máy bay và bốn người khác dưới mặt đất chết tại chỗ. Thật mỉa mai và tàn nhẫn biết bao, nơi chiếc Concorde bị nạn, chỉ cách vị trí chiếc Tu-144 rơi vào năm 1973 có vài kilomet.
Thảm họa này đã buộc các nhà thiết kế đã phải hao tiền, tốn của, để nâng cấp các loại máy bay dân dụng khác, để đảm bảo an toàn hơn cho hành khách, nhưng điều này cũng còn chưa mang lại được nhiều kết quả như ý muốn.
Vậy tương lai của chiếc Tu-144 liệu có được đưa ra xem xét một lần nữa! Vấn đề này còn đang chờ các nhà chức trách phân giải
Theo RIA Novosti