(tiếp theo)
Từ đầu năm 1952 máy M-1 được đưa vào khai thác thử nghiệm. Người ta đã dùng nó để giải nhiều bài toán khác nhau để kiểm chứng các lời giải kỹ thuật và hoàn thiện công nghệ lập trình. Ví dụ người ta làm rõ là cần có bàn điều khiển và phép toán dừng là những khái niệm trước đó chưa ai nghĩ đến. Trong giai đoạn này mọi người tích cực tham gia vào khai thác máy, làm rõ những điểm mạnh và yếu của nó.
Zalkin, một trong những người tham gia chế tạo MTĐT M-1 nhớ lại một câu chuyện thú vị liên quan đến việc khai thác máy tính: Thời gian của máy là cực kỳ quan trọng đối với ban lãnh đạo do Kursatov đứng đầu, cánh tay phải của ông là nh à bác học nổi tiếng S.L. Sobolev chịu trách nhiệm về phần toán (khi ấy chưa có thuật ngữ bảo đảm toán học). Sobolev thường đến xem máy M-1 và ủng hộ chúng tôi bất cứ lúc nào. Nhóm của ông cần sử dụng ma trận cỡ lớn và điều này đã được M-1 làm xong từ ngay đầu năm 1952. Lúc này cũng đã có đèn pentod 6x4 s ản xuất trong nước nhưng không dùng thay thế đèn của Đức được vì đèn của chúng ta cần điện áp phân cực lưới rất cao. Hoạt động của máy tính M-1 bị chấm dứt, dù chỉ là thử nghi ệm. Đối với Sobolev điều đó thật không dễ chịu còn đối với những người chế tạo chúng tôi thì đó là một thảm hoạ.
(còn tiếp)
|