Tại vùng trung lập
Lời kể của nhân chứng
Dịch từ tiếng Anh: Robert W. Bergstrom, Seattle WA USA
Chúng tôi sống gần dòng Volga, trên phố Matrosskaya (Phố Ngư dân), nằm giữa Nhà máy Tháng Mười Đỏ và Nhà máy Chiến Luỹ. Cha tôi giữ chân điều hành máy hơi nước trong Nhà máy Tháng Mười Đỏ, còn anh tôi làm thợ tiện trong Nhà máy Chiến luỹ. Cả hai đều gia nhập quân đội trong những ngày đầu tiên của chiến tranh. Chỉ còn có bốn chúng tôi sống sót: mẹ, hai anh em trai của tôi và tôi. Victor lúc đó là học sinh lớp bảy, tôi đang học lớp bốn còn Tolya chỉ mới 5 tuổi.
Khi bọn Đức bắt đầu ném bom thành phố, chúng tôi chuyển tới một hầm chiến hào hẹp đào trong sân. Chúng tôi ngồi bên nhau, che mình bằng những chiếc gối. Chúng tôi muốn sơ tán, nhưng không đành vì còn có Victor. Anh ấy chui ra khỏi chiến hào trong một trận bom và bị thương vào cả hai chân phía dưới đầu gối vì mảnh bom.
Một quả bom cháy rơi trúng ngôi nhà của chúng tôi làm nó cháy trụi hoàn toàn. Chỉ còn lại một ngôi nhà nhỏ trên khoảng sân. Mẹ châm một cái bếp lò bên trong cái nhà đó để có thể nấu ăn cho chúng tôi. Tới một lần, mẹ đi ra chỗ nhà bếp và một quả bom rơi ngay gần chỗ đó. Tolya và tôi nhỏm khỏi chiến hào và trông thấy mẹ đang bò trên mặt đất về phía chúng tôi. Lập tức tôi nhận ra rằng mẹ đã bị thương và chạy bổ tới bên mẹ. Mẹ muốn nói điều gì đó với tôi, nhưng không thể - mẹ đã bất tỉnh. Tolya và tôi không thể nhấc mẹ lên hay đưa mẹ trở lại chiến hào, mà tôi thì không muốn lôi mẹ trên mặt đất - mẹ đang trong tình trạng rất đáng thương – và tôi cảm thấy làm thế thì mẹ sẽ rất đau. Trận đánh đã tiến tới khu nhà máy và trên khu phố chúng tôi. Một chiến sĩ cầm tiểu liên chạy ngang chỗ chúng tôi tới một cái khe. Toy nhờ chú ấy mang mẹ về chiến hào. Chú ấy nói, “Xin tha thứ cho tôi, cô gái nhỏ - nếu tôi có thể, tôi sẽ quay lại lập tức.” Chúng tôi ngồi gần mẹ và chờ đợi. Tolya khóc, và bằng những ngón tay nhỏ bé của mình, lau máu trên chân mẹ. Victor hét lên, gọi tìm chúng tôi. Anh ấy không thể chui khỏi chiến hào. Chân anh ấy đang sưng lên vì nhiễm trùng.
Tôi không biết phải làm gì nếu người chiến sĩ không quay trở lại. Cô hàng xóm Zhivotova của chúng tôi sống gần đó với đứa con trai bị thương của mình, nhưng cô ấy không chui khỏi hầm của cô. Xung quanh không còn ai để giúp tôi. Tuy nhiên, người chiến sĩ đã quay trở lại và đưa mẹ về hầm trú, xin lỗi rằng chú ấy không có thời gian, và hứa sẽ quay lại. Nhưng chú đã không bao giờ quay lại - chắc hẳn chú đã hy sinh hoặc bị thương rồi.
Mẹ chết mà không hề tỉnh lại. Tôi cảm thấy như mình hoàn tàn đơn độc. Tolya vẫn còn rất bé, đang khóc lóc và vẫn chưa hiểu tại sao mẹ im lặng, còn bởi vì vết thương khủng khiếp của mình, Victor cũng không hiểu rõ chuyện gì đang xảy ra. Vết thương của anh ấy đang mưng mủ. Chúng tôi không có băng, tôi đành băng vết thương của anh bằng giẻ rách.
Mẹ nằm chết đã rất lâu trong chiến hào. Cần phải chôn cất mẹ, và tôi bắt đầu dọn sạch đám đổ nát gần nơi ngôi nhà đã cháy của chúng tôi để đào lấy một cái hố. Tôi đào huyệt cho mẹ mất ba ngày. Thật khó khăn, bởi quân ta và bọn Đức đang bắn nhau quan lại và đạn bay ngang đầu chúng tôi trong khi đạn pháo nổ tung toé. Tôi vừa chôn mẹ xong thì một quả đạn cối rơi trúng huyệt và xé mẹ thành từnh mảnh.
Trong ngày đầu tiên sau khi mẹ chết, chúng tôi không ăn được gì. Tolya ngồi im lặng, chỉ khóc ban đêm trong khi ngủ mê. Quanh chúng tôi không có ai, hoàn toàn trống trải. Mọi thứ đang bốc cháy. Cô hàng xóm Zhivotova của chúng tôi và con trai cô đã bị giết khi một quả bom rơi trúng ngay hầm của cô.
Các chiến hào của Hồng quân nằm đằng sau chúng tôi, gần sông Volga. Chúng tôi đang ở giữa hai chiến tuyến. Những chiến sĩ tấn công ngang qua chỗ chúng tôi. Họ tiến lên được một chút, và rồi rút lại về phía sông Volga. Ban đầu, họ không biết có chúng tôi ở đây. Một chiến sĩ nhảy vào chiến hào của chúng tôi, chọc mạnh lưỡi lê vì cho rằng có bọn Đức ở trong. Khi nhìn thấy chúng tôi, chú bối rối và không nói gì, nhảy lại khỏi chiến hào. Sau đó, các chiến sĩ tới thăm chúng tôi thường xuyên hơn, mang cho chúng tôi thức ăn. Quân Đức không bao giờ tiến được gần chúng tôi, nhưng chúng tôi trông thấy chúng, và xe tăng Đức chạy ngang chỗ chúng tôi.
Mùa đông tới. Trời lạnh và trong chiến hào trở nên ẩm ướt. Một lần, một chú chỉ huy tới chỗ chúng tôi và bảo rằng họ muốn chở chúng tôi qua sông Volga bằng phà. Họ khiêng Victor tới bờ sông. Chúng tôi ngồi và chờ phà tới, nhưng giữa đường tới bờ, một quả bom rơi trúng phà làm nó chìm, và chúng tôi phải quay trở lại chiến hào.
Tôi xếp gạch thành một cái lò, lắp vào một cái ống khói, chất củi vào đốt, và bắt tay vào việc bếp - cần phải cho anh em tôi ăn. Các chiến sĩ của ta đã đuổi được bọn Đức đi và giờ tôi đã có thể đi tới chỗ bếp của Hồng quân để lấy bữa tối. Trong khi lực lượng ta vẫn chưa giải phóng được hết Stalingrad, chúng tôi tới ăn tại nhà bếp Hồng quân. Và rồi họ đưa chúng tôi tới trại mồ côi.
Cha tôi sau chiến tranh đã trở về từ Áo, nhưng anh Alexander của chúng tôi đã hy sinh tại Stalingrad. Anh đã phục vụ tại chính đơn vị phòng thủ trong Nhà máy Tháng Mười Đỏ. Anh đã ở ngay cạnh chúng tôi, nhưng chúng tôi không biết vì khi đó đang ở trong chiến hào.
T. Korneeva.
|