Vừa rồi đoàn NNN 3 miền offline tại miền Bắc từ Hải Phòng đến chiêm bái chùa Phật Tích ở Bắc Ninh. Mình post ảnh kể chuyện với các bạn nhé.
Chùa Phật Tích (Vạn Phúc tự) được xây dựng trên núi Phật Tích (còn gọi là núi Lạn Kha, núi Tiên Du, núi Nguyệt Hằng) ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh là một trong những nơi được truyền bá Phật giáo sớm nhất từ Ấn Độ vào Việt Nam. Chùa Phật Tích còn được ghi nhận là ngôi chùa có giá trị cổ vật lớn nhất Việt Nam. Sách Ðại Việt sử ký toàn thư viết: “Năm 1057, Lý Thánh Tông cho xây dựng một cây tháp cao hơn 10 trượng, trong chứa pho tượng Phật mình vàng cao 6 trượng”. Thời Lý, chùa Phật Tích được coi là quốc tự, đại danh lam, trung tâm Phật giáo. Thời Trần, chùa Phật Tích tiếp tục là đại danh lam thắng cảnh. Các vua Trần thường tới đây lễ Phật, dự hội, đề thơ và từng tổ chức cuộc thi “Thái học sinh” tại đây. Ðến thời Lê Trung Hưng, chùa Phật Tích được quý tộc triều đình cho trùng tu với quy mô rất lớn theo kiểu chùa trăm gian có kiến trúc kiểu “nội công ngoại quốc” tòa ngang dãy dọc gồm các tòa như: tiền đường, thiêu hương, thượng điện, hậu đường, hành lang, nhà tổ, nhà mẫu. Năm 1947, thực dân Pháp chiếm đóng ở Phật Tích phá hủy hoàn toàn kiến trúc của ngôi chùa, chỉ còn trơ lại các lớp nền móng và một số di vật, cổ vật. Năm 1959 chùa được dựng tạm 3 gian để bảo vệ pho tượng Phật A Di Ðà. Với giá trị to lớn nhiều mặt của chùa Phật Tích, năm 1962 chùa Phật Tích đã được Nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử - văn hóa quốc gia và hiện nay là Di tích Quốc gia đặc biệt. Hiện nay chùa còn lưu giữ được nhiều cổ vật điêu khắc bằng đá thời Lý có giá trị tiêu biểu như: tượng Phật A Di Đà là tượng đá thời Lý lớn nhất Việt Nam, 10 linh thú trước sân chùa, 32 bảo tháp… Trong chùa còn thờ pho tượng táng (di hài) Thiền sư Chuyết Chuyết Lý Thiên Tộ viên tịch tại chùa năm 1644 thọ 55 tuổi. Từ năm 1991 đến nay chùa đã được trùng tu mở rộng theo kiến trúc cổ.
Ngày 10/3/2014 đoàn 19 hòa thượng từ vùng Himalaya - Ấn Độ, do Đức Jambey Dorjee làm trưởng đoàn đã tới Chùa Phật Tích, Tiên Du, Bắc Ninh tổ chức Đại lễ Phật Giáo Ấn Độ.
Cổng tứ trụ chùa Phật Tích
Tam quan chùa.
Mười linh thú hai bên, phía trước Tam bảo gồm 5 đôi: cá sấu, ngựa, trâu, voi, sư tử nằm trên bệ sen tạc bằng đá xanh trong tư thế phủ quỳ Phật pháp. Những con vật này đều gắn bó hoặc có liên quan đến cuộc đời và nghiệp truyền đạo của đức Phật Thích ca Mâu ni. 10 linh thú trước sân chùa Phật Tích có chiều cao trung bình 1,2m, chiều dài từ 1,5m đến 1,8m đều được tạc bằng đá nguyên khối là tác phẩm điêu khắc thời Lý.
Tam bảo chính điện
Pho tượng Phật A Di Ðà đã 1000 năm tuổi nhưng vẻ đẹp đã vượt thời gian và không gian, được làm từ đá xanh nguyên khối, trong tư thế ngồi thiền tĩnh tọa trên tòa sen. Thân tượng cao 1,845 m có thân hình thon thả, óng nuột và mềm mại bởi những đường cong và những nếp chảy của tấm áo cà sa khoác ngoài; cổ cao ba ngấn, nõn nà; khuôn mặt đầy đặn với đôi mắt hiền từ, lông mày thanh cong, miệng cười mỉm. Toàn bộ thân hình và khuôn mặt của tượng toát lên vẻ đẹp thánh thiện, từ bi, hỷ xả. Phần bệ tượng gồm hai phần: tòa sen có chu vi là 3,61 m gồm 15 cánh, trên mỗi cánh đều chạm nổi một đôi rồng còn phần bệ bát giác có bốn cấp nhỏ dần từ dưới lên để đỡ đài sen, hai cấp dưới soi kiểu vỏ măng, hai cấp trên cạnh vuông khối; toàn bộ bệ bát giác được chạm nổi các hình rồng giỡn đuổi nhau, cúc dây, sen dây, cấp dưới cùng chạm hình sóng nước cách điệu. Trong thời kỳ làng Phật Tích bị giặc Pháp chiếm đóng, tượng đá A Di Đà đã bị quân lính Pháp dùng làm bia để tập bắn. Đầu tượng đã bị gẫy, thân tượng bị đạn bắn nham nhở. Trong làng Phật Tích, có một cụ ông đã kín đáo cất giữ đầu tượng. Sau năm 1954, khi hòa bình được lập lại, cụ đã trả cho nhà chùa để chắp lại như hiện nay.
Pho tượng Phật A Di Ðà thời Lý được coi là báu vật Quốc gia.
Nhà tổ có 8 gian.
Trong nhà tổ đệ nhất thờ tượng nhục thân của Thiền sư Chuyết Chuyết Lý Thiên Tộ kết hóa lúc đang ngồi thiền đã được phục chế, bảo quản trong khám kính. Thiền sư mất tại đây năm 1644 thọ 55 tuổi.
Hậu cung, tam bảo và giải vũ.
Nhà ngang sau Tam bảo thờ các vua nhà Lý và thánh tổ.
Giải vũ bên hữu, tượng thập bát La Hán.
Giải vũ bên tả, tượng thập bát La Hán.
Năm 2008 pho tượng Phật A Di Ðà lấy nguyên mẫu pho tượng cổ trong chùa cao 27 m nặng 3.000 tấn đặt trên đỉnh núi Phật Tích (núi Lan Kha) đi hết 107 bậc thang sẽ tới sân đặt tượng.
Cây tháp mà vua Lý Thánh Tông đã cho dựng vào khoảng giữa thế kỷ XI cao 42m ở Thăng Long còn nhìn thấy được. Bây giờ là tháp mới được phục dựng trên núi Lạn Kha.
Ảnh chụp từ sân đặt tượng Phật trên núi nhìn sang tháp.
Trong tháp có treo chuông đồng.
Sau chùa, nơi sườn núi có 32 ngọn tháp xây bằng gạch và đá là nơi cất giữ xá lị của các nhà sư trụ trì ở chùa Phật Tích đã viên tịch từ thế kỷ XVII.
Chùa ngày xưa có rất nhiều cây hoa Mẫu Đơn còn ngày nay thì nhiều cây hoa Hải Đường, hoa Cúc đại đóa...
Các bạn có thời gian hãy đến Bắc Ninh vùng đất Luy Lâu - trung tâm Phật giáo lớn và cổ xưa nhất của nước mình có rất nhiều chùa cổ, kiến trúc đẹp, nhiều tượng cổ đẹp và quý.