[SSX]

Cơ sở siêu hình của dân chủ. Các giả thuyết của Parmenides

Parmenides là 1 triết gia Hy Lạp tận thế kỷ 5 TCN. Ông là người khai phá 1 trường phái triết học Hy Lạp, được coi là có ảnh hưởng đến Platon và triết phương Tây về sau.

Nói về cơ sở siêu hình của dân chủ, chúng ta sẽ phải tham khảo đến “đối thoại với Parmenides” của Platon. Trong đó có 2 luận đề và 8 giả thuyết. Luận đề đầu tiên khẳng định tính thống nhất và có 4 giả thuyết đi kèm (về sau, các tân Platon bổ xung giả thuyết thứ 5 nhưng ngày nay không cơ bản). Luận đề 1 và 4 giả thuyết có thể ứng dụng để mô tả nhà nước được xây dựng theo thứ bậc, là ý tưởng nguyên bản, trong thời khởi đầu cao đẹp nhất. Thế giới được kiến trúc dựa trên giả thuyết thống nhất, và theo đó được kiến trúc từ trên xuống dưới, từ thống nhất đến đa dạng, cũng như nhà nước tái hiện vũ trụ. Đứng đầu 1 nhà nước như thế là các vị vua và các thầy tế, là những người giữ gìn sự thống nhất. Vị vua thần thánh như vậy đồng thời là người sáng lập ra tổ chức nhà nước và hình mẫu của vũ trụ. Luận đề thống nhất và các giả thuyết mô tả một dải các mô hình chính trị của xã hội truyền thống, nơi nguyên lý toàn vẹn, uy tín và quyền lực tự nhiên thánh thần, luật lệ tôn giáo ngự trị.

Nhà xã hội học Louis Dyumon gọi cách tiếp cận này của luận đề cùng 4 giả thuyết đầu tiên là "chủ nghĩa tổng thể siêu hình-методологический холизм”, cũng như hiểu biết xã hội dựa trên cơ sở niềm tin hữu cơ là hoàn toàn tự nhiên.

Luận đề thứ 2 trong “đối thoại Parmenides" và 4 giả thuyết tiếp theo xuất phát từ sự thiết lập đa dạng, khác hơn là thống nhất. Cơ sở của thế giới quan này nằm ở tính thống nhất, nhưng lại đa dạng, nguyên tử luận, hiện tượng phân mảnh. Quan điểm như vậy dẫn đến kiến giải vũ trụ nguyên tử luận (thuyết Democritus) và dẫn đến luận cứ thể chế chính trị như là hình thức "dân chủ", điều này không được kiến thiết từ trên xuống mà từ dưới lên, không dựa trên cơ sở tiến trình thống nhất đến đa dạng, và trái lại, đi theo hướng ngược lại. Chính Platon cho rằng nguyên tử luận của Levkipp và Democritus là học thuyết dị giáo và thậm chí, theo một số nguồn, khuyến khích các học sĩ của mình đốt các tác phẩm của họ. Bởi vì xã hội được xây dựng theo nguyên lý đa dạng, thế giới trong quan niệm Platon có thể cho là "tà giáo chính trị".

Điều thú vị là, thế giới dân chủ ngày nay theo luận đề "Parmenides" thứ 2 - đa dạng và bỏ đi khỏi nó 4 giả thuyết, có chú ý là 4 giả thuyết đầu tiên liên quan đến mô hình quân chủ, nếu chấp nhận cách gọi của Parmenides 4 còn lại là 5, 6, 7, 8. Nếu chúng ta xem xét chúng kỹ hơn, thì dễ dàng tìm thấy 4 hình thức dân chủ trong luận thuyết Hy Lạp cổ đại và trong thực tế thế giới quanh chúng ta.