4. Trotsky bày vẽ nửa vời ra sao
Zinoviev và Kamenev phủ nhận "tư tưởng dân tộc hẹp hòi" là rất gần với Trotsky hơn là với Stalin và chủ bút tờ báo "Pravda" Nikolai Bukharin. Nhưng Trotsky ban đầu kìm chế liên minh với cả 2 bên. Hắn ta hy vọng 2 phía sẽ tự làm suy yếu lẫn nhau và hắn, chờ đúng thời điểm để bước ra làm trọng tài.
Trotsky đã từng có lần liên minh với Zinoviev và Kamenev, nhưng quả thật hắn đã phải chịu đau đớn khổ sở trước. Năm 1924, Zinoviev thậm chí đề nghị bắt Trotsky, còn yêu sách đòi loại bỏ “con quỉ” Trotsky ra khỏi đảng, thì Zinoviev đòi hỏi hầu như thường xuyên. Stalin lại cho rằng cần nâng đỡ đảng phái liberal, bởi họ căm phẫn phản đối chống lại các biện pháp đàn áp của Trotsky.
Và cuối cùng thì, không thể bỏ qua điều này, hắn đã có những đúc kết sai lầm tai hại về vị Tổng bí thư ôn hòa mềm mỏng. Thật hài hước, trong bè cánh của Trotsky thậm chí có nhiều người ủng hộ Stalin thật tình – mà trong thành phần đó, là như quan điểm của Karl Radek. Radek về sau ăn năn hối hận vì đã theo Trotsky, ông ta được trọng vọng và trở thành lãnh đạo Cục ngoại giao của Ban chấp hành TW, Karl Radek đã có rất nhiều cố gắng để thiết lập mối quan hệ hữu nghị với nước Đức những năm 1930.
Bên cạnh nguy cơ chiến tranh với nước Đức, Stalin biết hiểm họa thực sự đe dọa nhà nước Xô Viết non trẻ là từ hàng ngũ cán bộ cũ. Các đồng chí Bolsheviks sau Cách mạng tháng 10 đã chẳng còn biết làm gì hơn. Cuộc đời họ đã quen với bắn giết và cướp bóc, họ không có kỹ năng hay được đào tạo để xây dựng kiến thiết. Khi không có kẻ thù chung, thì Zinoviev và Kamenev chống Trotsky, Bukharin chống Zinovyev và Kamenev trong cuộc đấu đá loạn đả. Trotsky dù có không muốn cũng bị lôi vào cuộc. Trotsky đã mắc phải nhầm lẫn tai hại là từ thái độ đối với nhà cánh tả Zinoviev. Không được 2 bí thư các thành phố lớn nhất Mat-xcơ-va và Leningrad ủng hộ - phe cánh Trotsky mất chỗ dựa trong đảng, thiếu sự giúp đỡ của Trotsky - Zinoviev và Kamenev ở vào thế vô cùng khó khăn và không chống chọi nổi áp lực tổ chức nặng nề của Stalin. Tại Đại hội CPSU thứ XIV - 1925, tất cả các đại biểu chống lại họ, có lẽ chỉ trừ những người đến từ Leningrad. Kết quả là các thủ lĩnh phe “đối lập mới” đã đánh mất vị thế lãnh đạo của mình.
Đến đây thì Trotsky hiểu ra, hắn sẽ chẳng thành công với vai trò trọng tài. Thế là hắn lại tìm cách kết thân với Zinoviev và Kamenev. Điều đó kết thúc bằng việc thành lập liên minh cánh tả hùng mạnh. Chính liên minh này đưa ra chương trình siêu-công nghiệp dựa dẫm vào nước ngoài để tạo ra “bước đại nhảy vọt” như đã nói ở bài #84. Nhưng tất cả đã quá muộn.
Phe đối lập cánh tả, trước hết là chống "tư tưởng dân tộc hẹp hòi”, làm đất nước bị “cô lập”. Theo phe đối lập cánh tả, Xô Viết phải ủng hộ toàn diện phong trào cách mạng thế giới ở các nước khác, nhưng đồng thời phải gia nhập nền kinh tế (tư bản) thế giới. Vì thế, kế hoạch công nghiệp hóa của Trotsky mà phe này ủng hộ mới chủ trương nhập khẩu dài hạn và tích cực vay mượn từ phương Tây. Điều đó rõ ràng làm Xô Viết phụ thuộc phần lớn vào quyền lực phương Tây. Còn “ủng hộ cách mạng thế giới” cũng là cách để phương Tây đặt áp lực lên hàng ngũ mang tinh thần dân tộc các quốc gia Thế giới thứ 3 và các “yếu tố dân tộc” của họ. Phe đối lập cánh tả sẵn sàng làm lao công cho các ông chủ phương Tây? Đúng như vậy, bất chấp lối diễn đạt cách mạng của họ, đó là thực tế quá rõ ràng. Công nghiệp hóa của Stalin hoàn toàn ngược lại, hạn chế nhập khẩu, tận dụng chuyên gia nước ngoài, sử dụng nhân công lao động cưỡng bức (Gulag) xây dựng cơ sở hạ tầng – như sau này, hàng ngàn công trình đường sắt, cầu cống, đường giao thông, mỏ khoáng sản là do lao động khổ sai thực hiện, họ được trả lương, nhưng ở mức thấp hơn lao động thông thường.
Và như phân tích đã dẫn của nhà sử học Nikolai Starikov,
"Кто заставил Гитлера напасть на Сталина?":
“Phe đối lập đã soạn ra các chương trình khác với đường lối của Stalin ở vào một thời điểm khác. Kết hợp chúng lại chỉ đem đến một điều duy nhất: Chấp nhận các chương trình như thế thì đảng và đất nước rất nhanh chóng chẳng còn lại gì. Những lời lẽ đẹp đẽ, ví dụ, "Chương trình hành động 83 - платформа 83-х"… đối chiếu ngày tháng Trotsky đã soạn thảo khi nào? Thì thấy là tháng 5 năm 1927. Ngày 27 tháng 5 năm 1927, nước Anh hủy bỏ quan hệ ngoại giao với Xô Viết! Liệu có tin vào sự tình cờ như thế không? … Nghiên cứu của chúng tôi đã chỉ ra thực tế quan trọng là quan hệ ngoại giao đã sớm bị đứt đoạn: từ chỗ công nhận Xô Viết tháng 2 năm 1924, tháng 5-1927 đã không còn muốn biết hơn nữa. Tại sao? Bởi vì chiến thắng của Stalin trước Trotsky đã trở nên rõ ràng và nước Anh không do dự rõ ràng đã biểu dương phe đối lập của mình. Ẩn ý rất rõ: muốn chiếm thế thượng phong trước đường lối Stalin đến cùng – những hậu quả bi thảm sau này đối với đất nước Xô Viết."
Đó là gì? Trotskyism không thắng ở Nga thì thành công ở Đức, nơi có đông đảo đồng bào đồng chí Trotsky hơn. Gánh nặng nợ nần WW-I và tái thiết phục dựng nước Đức được các tài phiệt quốc tế giúp đỡ tận tình, thể chế bù nhìn liberal dựng lên sau WW-I quan liêu tham nhũng khủng khiếp, lao động bị bóc lột nặng nề căm hận đến tận xương tủy. Một môi trường không còn gì tốt hơn để chủ nghĩa phục quốc phát xít Hitle nổi lên…Đám lửa chiến tranh WW-II đã được nhen nhóm từ rất sớm.
Có rất nhiều thứ mà khi nói đến, phe liberal và các nhà dân chủ ngày nay sẽ im lặng. Thực sự, kể từ sau WW-I, Đức đã áp dụng mô hình kinh tế Công nghiệp hóa kiểu như Trotsky, nhận khoản đầu tư và vay nợ khổng lồ từ phương Tây, hàng trăm nhà máy qui mô lớn do Mỹ-Anh xây dựng, còn xăng dầu cho đến tận WW-II vẫn do phương Tây cung cấp. Đáp lại phe Lenin thân Đức, Trotsky cũng đã sớm tìm đến liên minh với Đức, phe mà hắn chọn là Dân tộc chủ nghĩa Đức, tiền thân của phát-xít sau này. Năm 1934, đích thân Hitle lệnh ban tặng Do Thái Trotsky danh hiệu “Người Aryan Danh giá”.
Nhưng năm 1927, Stalin đã nắm chắc đảng, tuyên truyền cổ động (Агитпроп) gột rửa đầu óc đảng viên và quần chúng trước nạn bè phái đối lập cánh tả. Đường lối độc lập và mang tinh thần dân tộc Stalin được số đông đảng viên quần chúng ủng hộ. Liên minh đối lập cánh tả trước cái chết đã lên cơn giãy giụa tuyệt vọng.