Các viên quản trị NHTW thực hiện chức năng không quá phức tạp: mua đồng đô la dư thừa trên thị trường, giữ đồng rub căng cứng bởi thường xuyên thặng dư ngoại thương lớn do giá dầu cao và theo dõi lãi suất thực trên thị trường liên ngân hàng để điều chỉnh lãi suất của mình bằng cách cộng vào đó “+2,5%”. Ở NHTW cũng có một số chức năng khác, cần có một chút thông minh hơn thế, chẳng hạn như phân phát và thu giữ giấy phép ngân hàng, xác định
tỷ lệ dự trữ bắt buộc… Tuy nhiên tất cả những điều này đều có thể tự động hóa như mong muốn. Nhưng chúng ta đề cập đến điều đáng quan tâm hơn:
Cái gì sẽ đến nếu như NHTW dừng phép tính cộng đơn giản 2,5%?
Điều đó có nghĩa là mức lãi suất (người ta mong muốn) bỗng nhiên thấp hơn MIBID và thấp dưới tỷ lệ lạm phát? NHTW sẽ hết sạch đồng rub in ra? Tất cả các ngân hàng Nga sẽ đứng xếp hàng chờ in đồng rub? Trên thế giới đã bao giờ có việc tương tự như thế không? Dĩ nhiên là có và cũng không quá hiếm. NHTW Nhật Bản đã rất nhiều năm giữ lãi suất thấp dưới MBK. Chính MBK chỉ tồn tại để làm đại lý đăng ký của NHTW, nhưng không phải tất cả đều như vậy. Có nhóm được chọn lọc, họ nhận tín dụng từ NHTW, rồi sau đó cho ngân hàng khác vay lấy “hoa hồng”. Khoản hoa hồng này tạo ra chênh lệch lãi suất giữa NHTW và MBK. Đó là trường hợp của Nhật Bản.
Đó là tình trạng BÌNH THƯỜNG. Nó không làm cho việc cho vay trở thành đầu cơ và náo động. Tín dụng chỉ được trao khi chúng được đảm bảo sẽ quay về. Các ngân hàng nhận tín dụng khi có yêu cầu về tiền từ các khách hàng, đối với các ngân hàng đó là hàng hóa cũng như những hàng hóa khác. Và hàng hóa này nếu như chỉ đơn giản nằm trong tủ sắt thì chỉ có thua lỗ. Do đó các ngân hàng không lấy dư thừa tiền mặt. Và ở Nhật Bản để tăng khối lượng tiền lưu thông và
bằng cách ấy kích thích nền kinh tế, riêng chính phủ Nhật
cho vay 13 ngàn tỷ yên hàng tháng (109 tỷ euro). Theo tính toán, điều này gây ra 2% lạm phát! Hiện giờ lạm phát của họ là thấp hơn 1% và điều đó được cho là TỒI TỆ! Giải thích tại sao lại tồi tệ có ở trong bài viết
“Chính sách tiền tệ và lạm phát”.
Từ ví dụ Nhật Bản chúng ta đi đến kết luận là giảm lãi suất NHTW xuống thấp hơn MBK sẽ không dẫn đến tăng mạnh tín dụng và thác lũ khối lượng tiền lưu thông. Đúng là ban đầu nó sẽ tăng bởi đang có tình trạng thiếu hụt tiền tệ kinh niên, nhưng không chắc là các ngân hàng sẽ cần vay mượn từ NHTW nhiều tiền hơn khả năng phân phối chúng đến các khách hàng của mình. Đơn giản chỉ là bởi giữ tiền như vậy – là tự mình thua lỗ, một số phần trăm, dù là nhỏ, cũng cần phải trả lại. Theo chừng mực bão hòa tiền của các ngân hàng họ sẽ sẵn sàng cho vay với mức lãi suất thấp hơn. Trong khi lãi suất thấp hơn mức lạm phát, nhưng trên thực tế nó sẽ không ảnh hưởng đến thu nhập của các ngân hàng. Cho đến khi nhu cầu về tiền được thỏa mãn, nó sẽ gần như là tình trạng của Nhật Bản vào lúc này.