Vào ngày 30-10-1969, Nixon và Kissinger ra lệnh chấm dứt Giant Lance, B-52 quay lại và trở về. Kết thúc bất ngờ củng cố cho điệu bộ của kẻ điên. Nixon và Kissinger có thể đã cố gắng để cho Liên Xô thấy rằng họ có thể phát động những hành động nguy hiểm mà không cần cảnh báo và sau đó khôi phục lại hoạt động "bình thường" theo những cách cũng không thể đoán trước. Điều này sẽ giữ cho điện Kremlin đoán về những gì sẽ đến tiếp theo, và tự hỏi liệu khi nào Mỹ sẽ sớm đẩy cả hai quốc gia rơi xuống vực.
Ở cấp độ rõ ràng nhất, thì nhiệm vụ đã thất bại. Nó có thể đã làm Liên Xô sợ hãi, nhưng nó đã không buộc được họ phải chấm dứt ủng hộ Hà Nội, và Bắc Việt Nam chắc chắn đã không lao đến Paris để cầu xin hòa bình. Nhưng Nixon và Kissinger tin rằng, mối đe dọa của họ đã mở cánh cửa cho các thỏa thuận kiểm soát vũ khí đầu thập niên 70. Theo lập luận này, các nhà lãnh đạo Mat-xcơ-va đã thừa nhận rằng sau tháng 10 năm 1969, họ đã thương lượng tốt hơn với Washington, theo các điều khoản tuân theo lợi ích của Mỹ.
Hơn 35 năm sau Giant Lance, tôi hỏi Kissinger về nó trong một bữa ăn trưa dài tại Four Seasons Grill ở New York. Tôi hỏi, tại sao họ đã làm điều liều lĩnh nguy cơ chiến tranh hạt nhân quay lại trong tháng 10 năm 1969? Ông ta dừng lại trên món salad của mình, ngạc nhiên là tôi biết rất nhiều về điều đó, và cân nhắc những lời nói của mình một cách thận trọng. "Một cái gì đó đã được thực hiện," ông ta giải thích, “để hỗ trợ các mối đe dọa Mỹ đã tạo ra và đánh vào Liên Xô vì đã giúp đỡ Việt Nam”. Kissinger cho rằng phiêu lưu hạt nhân cho phép tổng thống tận dụng nhiều hơn trong các cuộc đàm phán. Đó là một khâu khớp của lý thuyết trò chơi mà ông ta đã nghiên cứu trước khi đến với quyền lực. "(Liên Xô) đã phải làm gì?" Kissinger nói cộc lốc.
Boeing B-52F-65-BW (S/N 57-0139) tại căn cứ Andersen ở Guam. Ảnh: US Air Force
Nhưng nếu như có điều gì đó đã đi đến chỗ sai lầm tồi tệ - nếu Liên Xô phản ứng quá mạnh, nếu một chiếc B-52 bị rơi, nếu như một trong các đầu đạn hạt nhân nạp vội vàng phát nổ? Kissinger lưỡng lự. Phủ nhận rằng đã có bao giờ lý thuyết kẻ điên có tác dụng, ông ta nhấn mạnh rằng Giant Lance được thiết kế để cảnh báo, không phải là hành động khiêu khích chiến tranh. Các hành động đã được thiết kế để có an toàn. Và trong mọi trường hợp, ông ta nói, quyết tâm mạnh mẽ là điều cần thiết để hoạch định chính sách.
Jeremi Suri (suri@wisc.edu), giáo sư lịch sử tại Đại học Wisconsin, là tác giả “Henry Kissinger và thế kỷ Mỹ” (Kissinger and the American Century).
http://www.wired.com/politics/securi...urrentPage=all