Tôi bắt đầu ghê tởm Capitaine (Đại úy) Tomasini. Gã Corsica nhỏ con này trầy trật leo tới cấp ấy mất đến hai mươi năm trời. Chuyện chúng tôi được lên sĩ quan chỉ sau có chín tháng phục vụ khiến gã tức điên. Gã tựa như một phiên bản cùng kích cỡ của Napoleon đang cưỡi ngựa đi trên đầu đoàn quân, và gã kiên quyết bắt chúng tôi phải đổ mồ hôi sôi nước mắt khi thực hành phận sự.
Huấn luyện sĩ quan là vậy đấy. Khắp người tôi đau nhức đến từng đốt xương. Ngày này qua ngày khác chúng tôi phải tập đi tập lại, leo lên leo xuống địa hình đồi dốc, mỗi người kéo theo một con la cứng đầu thồ một bộ phận pháo nặng trịch. Cứ hai tiếng một lần lão Tomasini rống khẩu lệnh bắt chúng tôi dừng lại dỡ hàng trên lưng la xuống, lắp ráp pháo và nạp đạn sẵn sàng bắn, rồi lại rống khẩu lệnh khác tháo rời pháo và chất lên lưng la. Cuối mỗi buổi tập, trăm lần như một, ngài chỉ huy của chúng tôi lại giơ tay xem đồng hồ với điệu bộ thái quá rất kịch, lắc đầu rồi phán “Quá chậm, lũ đần lười chúng mày. Làm tiếp đi”.
Đó là chuỗi ngày dài, quay về khi chiều tối sau mười tiếng đồng hồ hành quân, rồi chăm sóc cho la, cho chúng ăn, cho chúng uống và lấy rơm sạch kỳ cọ cho tới khi lông chúng sạch và khô hẳn. Chỉ sau khi khí tài đã được lau chùi và xếp lại gọn gàng sạch sẽ chúng tôi mới được rảnh tay chăm sóc cho bản thân. Nỗi mệt nhọc đã khiến tôi phải trả giá khi một đêm nọ tôi lê bước lên giường mà vẫn mang theo khẩu súng trường thay vì phải trả nó vào kho. Chuyện này khiến tôi mất hai ngày cuối tuần bị biệt giam trong khối phạt và đây cũng là lần cuối tôi mắc phải sai sót như vậy.
Giờ đây tôi thuộc biên chế Đại đội 2 Trung đoàn số 4 Pháo binh thuộc địa, tiểu đoàn cha tôi từng chỉ huy trước khi thăng lon thiếu tá. Trong suốt một ngày mệt nhoài chỉ có điểm sáng duy nhất là bữa sáng – không phải suất sáng quân đội, mà là bữa sáng ngon lành của già Ma Lee với giá ba đồng rưỡi piastre nếu ta sớm chuồn được khỏi trại để vào phố và trở về kịp điểm danh lúc bảy giờ. Lúc này với lon Đội nhất, lương của tôi tăng đáng kể lên thành 20 piastre một ngày và tôi có thể thoải mái tiêu xài ở chỗ Ma Lee: một tách lớn cà phê nóng hổi với váng sữa tươi và hai chiếc bánh nhỏ giòn tan, vừa ra lò hãy còn nóng hổi và đẫm bơ béo ngậy. Thật là một trời một vực so với suất sáng quân đội chỉ độc món cà phê loãng thếch với một mẩu bánh mì đầu thừa đuôi thẹo.
Tông là một thị trấn nhỏ khiêm tốn vây quanh khu doanh trại quân đội dành cho 5000 quân nhân đóng cách phố phường Hà Nội 60 cây số – đủ gần mỗi khi hữu sự. Ma Lee là một trong số nhiều dân buôn đến sống ở đây để phục vụ nhu cầu của quân đội. Phố xá ở đây cửa hiệu san sát. Mỗi gian lều tre đều có bán rượu trắng và có riêng những cô gái để nhử lũ trai tơ mặc áo lính đến ăn uống. Các cô gái An Nam trông thật mảnh dẻ và tha thướt, duyên dáng và e thẹn lướt bên quán với vẻ bẽn lẽn trong trắng, chỉ có đôi mắt là lúng liếng. Nhưng hiện đang lan tràn bệnh hoa liễu như lời cha tôi đã cảnh báo, và tôi đành chỉ để cho các cô gái ấy quyến rũ mình trong trí tưởng tượng.
Thay vào đó, tôi phát hiện ra một vài cách khác để dân địa phương moi tiền lính. Bài bạc là một thú đam mê của dân An Nam. Thậm chí chuyện mua hoa quả hay đi chợ cũng có thể biến tướng thành đánh may rủi, ngoài cái bàn tính nhiều tay bán hàng còn mang bên người chiếc bát xúc sắc. Tôi cũng thử trò này vài lần, một kiểu được ăn cả ngã về không và gian lận rất dữ chủ yếu bằng cách nhanh tay tráo gạt theo ý người bán hàng. Mặc dù chuyện này khiến việc mua bán thú vị hơn, đây không phải cách hay khi ta muốn mua một nải chuối. Dù còn trẻ, tôi đã bắt đầu cảm nhận được văn hóa của người An Nam và nhận thấy sự say mê bài bạc của họ hình như bắt nguồn từ niềm tin rằng vận may luôn điều khiển số phận của họ. Bài bạc gần như trở thành một tín lễ mỗi khi họ phải quyết định xem làm việc gì, như thế nào.
|