Thấy cô đứng lặng nhìn trân trối vào bức tranh, bà Gorenkova nắm lấy tay cô: "Thôi, bác cháu mình ra ngoài đi. Xem con gái chiêu đãi bác món gì nào? Hôm nay chỉ có cánh phụ nữ chúng ta ở nhà thôi. Ông Gorenkov đi công tác rồi. May quá con đến chơi, nếu không bác chẳng biết phải làm gì..."
Bà kéo cô ra bếp. Căn bếp cũng có bancông trông ra rừng cây giống như phòng của Kolia. Bà Gorenkova mở cánh cửa ra bancông. Làn gió mát ùa từ cánh rừng tinh khiết vào nhà khiến cô cảm thấy thật sảng khoái. Cô đặt các thứ mang theo lên bàn ăn, hỏi bà Gorenkova thịt xay, trứng, hạt tiêu - những thứ có thể dùng làm nhân nem mà trong gia đình Nga nào cũng có.
Cô hướng dẫn bà Gorenkova làm nem. "Để làm món này ở Nga cái gì cũng có, trừ cái giấy bằng gạo (bánh đa nem) và sợi mì (miến) này. Có cái gì thay thế được không nhỉ? Để bác xem nào, chắc là không rồi. Thế nên món của Việt Nam sẽ mãi là món Việt Nam đúng không?" - bà Gorenkova vui vẻ nói.
Bà giành phần rán nem, vì "chắc không có gì khó" và quả nhiên bà rán rất khéo. Vừa làm bà vừa kể những câu chuyện dí dỏm xung quanh những bà bạn làm cùng hay những bà bạn từ thời còn sinh viên, nhưng cô như không hoà nhập được vào câu chuyện của bà. Cô cứ bị ám ảnh mãi với câu hỏi: Tại sao cô gái trong bức tranh của Kolia lại giống cô đến thế?
Nấu nướng xong, bà Gorenkova ngắm nhìn đầy mãn nguyện thành quả là đĩa ném rán vàng. Bà hỏi: "Bác có thể mời bà hàng xóm tốt bụng sang cùng thưởng thức món ăn Việt Nam tuyệt vời này không? Nếu chỉ có mình bác với con ăn, thì sẽ chẳng biết chia sẻ cảm xúc với ai". Cô đáp: "Vâng, bác mời ai cũng được ạ. Hai bác cháu mình cũng khó mà ăn hết đĩa nem này".
Bà Gorenkova quay điện thoại và chừng mươi phút sau có tiếng chuông cửa. Bà ra mở cửa và một người phụ nữ trung niên có dáng người mảnh dẻ tới mức ngạc nhiên so với phụ nữ Nga tầm tuổi ấy, tay cầm một chai rượu vang Gruzia, bước vào. Bà Gorenkova giới thiệu người hàng xóm với cô: "Đây là bác Orlova!"
Nhìn thấy cô, bà Orlova vui vẻ bắt tay và khen: "Cháu xinh quá! Bạn của Kolia đấy à?" - "Không, cháu chỉ là người quen thôi ạ" - cô đáp. "Người quen ai lại mời đến nhà chơi bao giờ?" - bà Orlova nhướng lông mày. Bà Gorenkova đỡ lời: "Là bạn, là bạn của cả gia đình tôi".
- Tôi vừa đi lưu diễn ở Gruzia về. Mang theo chai rượu vang hảo hạng này. Rượu hảo hạng uống kèm món ăn hảo hạng. Được không bà? - bà Orlova hóm hỉnh hỏi.
- Được, được chứ. Cám ơn bà đã mang rượu đến. Bác Orlova là nghệ sĩ violon trong dàn nhạc giao hưởng của Nhà hát opera và ballet. Bác ấy đi nhiều lắm, sành ẩm thực lắm. Bác ấy mà khen món ăn của cháu, thì tức là cháu là đầu bếp có hạng đấy! - bà Gorenkova giải thích. Bà mở rượu vang, rót vào ba cái ly cao miệng rộng. "Nào ta cùng chúc mừng cho cuộc hội ngộ này" - bà Gorenkova nói. Ba người phụ nữ cụng ly.
Bà Orlova ăn uống thật kiểu cách. Ăn xong miếng nem thứ nhất, bà ngồi lặng im chừng một phút đồng hồ như để cảm nhận bằng hết dư vị của nó: "Ngon! Tôi chưa bao giờ ăn món gì tương tự như thế này. Rất đặc biệt" - bà thốt lên.
Bà Gorenkova cười khanh khách: "Có thế chứ. Không ngon làm sao tôi dám mời bà. Nào nâng ly thứ hai chúc mừng tài nghệ nấu nướng của cô gái đến từ đất nước xa xôi này". Cô sung sướng đỏ mặt: "Món này còn thiếu nhiều vị lắm. Khi nào hai bác có điều kiện sang Việt Nam, cháu sẽ mời hai bác món nem đúng vị của nó".
- Tôi thì có thể có cơ hội sang Việt Nam biểu diễn. Chứ bà Gorenkova thì hơi khó đấy. Trừ trường hợp có con dâu là người Việt Nam. Phải không bà Gorenkova? - bà Orlova rổn rảng hỏi.
Thốt nhiên cả ba người phụ nữ cùng im lặng. Bà Gorenkova nhìn cô. Cô đọc được trong ánh mắt của bà sự hoài nghi. Nhưng đằng sau sự hoài nghi ấy là tâm trạng bối rối và lo âu. Con trai bà sắp phải xông pha nơi hòn tên mũi đạn. Điều bà cần nhất lúc này là con trai bà bình an vô sự và trở về lành lặn, chứ không phải là nghĩ về một tương lai xa hơn cho nó.
- Mấy tuần nay tôi vắng nhà không biết chuyện gì. Kolia nhập ngũ rồi phải không? Cuối cùng thì nó đi đâu? - bà Orlova hỏi. Lần này đến lượt cô nhìn bà Gorenkova. Bà cúi xuống trong vài giây, khi ngẩng lên thì đã nước mắt lưng tròng.
Bà Orlova ngừng uống, chăm chú nhìn bà Gorenkova: "Nó phải đi đến đó hả?" Bà Gorenkova lặng lẽ gật đầu. Bà Orlova đặt mặt cái ly xuống bàn: "Thật quá quắt! Hết việc rồi hay sao mà có bao nhiêu đứa con trai khoẻ mạnh, thông minh, tràn đầy sức sống đều bị đưa vào chỗ chết thế?"
Bà Gorenkova oà lên khóc. Dường như những mối lo âu về người con trai bị kìm nén lâu nay bây giờ mới có dịp được trút ra. Bà Orlova ôm lấy vai người bạn và nước mắt cũng chan hoà.
Vừa vuốt lưng bạn, bà Orlova vừa nói: "Thôi, yên tâm đi, chắc chắn Kolia sẽ không sao đâu mà. Một chàng trai tuyệt vời như nó đâu dễ chết! Nó sẽ trở về, lấy vợ, sinh con đẻ cái. Cuộc chiến tranh khốn kiếp kia sẽ không làm gì được nó đâu mà!"
Bữa ăn thế là hỏng. Bà Gorenkova vật vã khóc lóc một lúc nữa. Bà Orlova ra sức an ủi bạn và cuối cùng dìu bà Gorenkova vào phòng. Lát sau bà Orlova đi ra, đặt một ngón tay lên môi ý nói giữ im lặng. Bà ra hiệu cho cô cùng dọn dẹp bàn ăn, rửa sạch bát đĩa. Rồi bà châm ấm đun nước, pha trà. "Cháu ngồi xuống đây, uống trà một lát!" - bà nói. Hai bác cháu ngồi lặng lẽ vừa uống trà vừa nhìn ra trảng rừng đằng xa. Không hiểu sao họ không nói được thêm với nhau câu nào.
Ngồi được một lát, cô nói: "Thôi, cháu xin phép đi về". Bà Orlova khuyên cô nên ngồi chơi thêm một lát, đợi bà Gorenkova ngủ dậy. Nhưng cô nói cô phải chuẩn bị cho môn thi thứ ba. Bà Orlova không nói gì thêm mà lẳng lặng ra mở cửa. Cô ra về trong một tâm trạng nặng nề. Giá như cô đến mà gặp được cả ông Gorenkov ở nhà thì có lẽ cuộc trò chuyện đã không đẫm nước mắt như thế.
Mười ngày nữa trôi qua. Cô đã thi xong cả bốn môn. Chỉ còn chờ lễ tổng kết, làm nốt các việc đã ghi trong lịch, là cô sẽ lên đường về nước. Khi tất cả những vất vả của thời sinh viên đã lùi xa, cô mới chợt thấy, cô không muốn rời xa đất nước này. Biết bao nhiêu kỷ niệm đã gắn bó với cô trong suốt mấy năm qua. Nhớ cái mùa đông đầu tiên được nhìn thấy tuyết, cô đã lao ra sân trường đón những khóm bông nhẹ nhàng rơi xuống và cười nắc nẻ như một con điên. Nhớ những mùa thu huy hoàng khi đường phố thắp lửa trên những tán cây. Nhớ những cơn mưa cuối thu bị ướt lướt thướt lạnh run lập cập khi cả lũ sinh viên đi giúp nông trang viên thu hoạch khoai tây. Nhớ những buổi đi chơi nướng thịt trong rừng vui ơi là vui... Nhớ những thầy cô cực kỳ tận tuỵ. Nhớ những người bạn Nga luôn sẵn lòng giúp đỡ mỗi khi gặp khó...
Và nhớ Kolia, chàng trai đầu trọc vẽ bức tranh một người con gái giống cô... Nhưng nỗi nhớ cuối cùng này thật mơ hồ. Nó tồn tại mà dường như không tồn tại. Có những lúc cô thấy mối quan hệ giữa Kolia và mình thật rõ ràng, dường như có thể chạm vào và cảm nhận được. Nhưng cũng có những lúc cô thấy mối quan hệ ấy thật mỏng tang và mơ hồ. Ừ thì một người con trai đẹp trai, dí dỏm, thông minh, thoáng nhìn cũng biết là người tốt. Rồi sao nữa... Chẳng có gì.
Chẳng có gì... Nhưng tại sao cô lại lo lắng cho số phận của anh đến như vậy? Một người lính ra trận, cũng bình thường như bao nhiêu người lính khác. Vậy mà chỉ cần nửa tiếng trò chuyện trên xe buýt và hai bức thư, người lính ấy đã khiến cô không còn vô tư được nữa. Như vậy là khi rời xa xứ sở này, cô mang theo trong lòng một món nợ - món nợ đối với người đã nhìn thấy cô từ trước khi gặp cô.
Còn một tuần nữa là đến ngày về nước, cô nhận được điện thoại của ông Gorenkov, ông báo tin đã đi công tác về và ngỏ ý muốn đến gặp cô. Cô nói rất nhanh: "Để cháu qua nhà bác, cháu muốn qua chào tạm biệt hai bác luôn. Tuần sau cháu về nước rồi ạ!". Ông Gorenkov đáp: "Thế cũng được, hai bác chờ con".
Cô đến nhà gia đình Gorenkov ngay chiều hôm đó. Như lần trước bà Gorenkova ra mở cửa. Đôi mắt buồn của bà ánh lên niềm vui khi thấy cô. Vào đến phòng khách, cô thấy ông Gorenkov bước ra. Cô đoán không nhầm: Kolia giống cha như tạc. Trên tay ông cầm một phong thư: "Thư của Kolia gửi cho con". Cô đỡ lấy bức thư và ngạc nhiên hỏi: "Sao anh ấy không gửi về ký túc xá cho cháu?". Ông Gorenkov nói: "Cháu đọc đi. Có lẽ Kolia giải thích cho cháu trong thư!"
Cô mở bức thư và đọc:
"Chào cô gái trong mơ của tôi,
Chắc hẳn bạn sẽ rất ngạc nhiên khi nhận được bức thư này qua "trạm quân bưu" của ông bà Gorenkov. Từ nay, đây sẽ là cách duy nhất để tôi có thể gửi thư được cho bạn. Mỗi người lính sắp lên đường làm nhiệm vụ chỉ có hai địa chỉ để gửi thư: một cho bố mẹ, một cho vợ con. Trong trường hợp của tôi, thì chỉ được phép gửi đến một địa chỉ. Vì vậy thư gửi cho bạn nằm trong phong bì thư gửi cho bố mẹ tôi và họ sẽ chuyển cho bạn.
Nói là sắp, nhưng tôi chưa phải đi ngay ngày mai. Vẫn còn hơn hai tháng huấn luyện nữa. Bức thư này đến tay bạn khi bạn vẫn đang còn ở Liên Xô, sống những ngày thảnh thơi cuối cùng trước hành trình trở về nhà.
Ở đây tôi vẫn khoẻ. Thảnh thơi đối với tôi, đối với tất cả chúng tôi, không còn nữa. Bên ngoài kia vẫn là yên bình, nhưng trong lòng thì "bình yên chỉ vãng lai trong mộng". Luôn tin rằng những chuyện xấu nhất sẽ không xảy ra với mình, nhưng cũng chuẩn bị tinh thần sẵn sàng rằng chuyện xấu nhất có thể đến.
Ở đây, vào giây phút này, tôi bỗng thấy mình thật có lỗi, khi tự nhiên lôi bạn vào câu chuyện của tôi và khiến bạn phải lo âu một cách vô cớ. Lẽ ra bạn đã có thể rời đất nước của chúng tôi một cách rất thanh thản mà không phải khoác thêm mối quan tâm về một kẻ ngốc nghếch như tôi.
Bạn sẽ ở rất xa tôi. Tôi có bạn đấy, nhưng cũng sẽ không có bạn giống như trước kia. Tôi đã từng thấy hình bóng bạn rất đậm đặc trong tâm trí tôi, nhưng lại không bao giờ với tới được. Hãy tha thứ cho tôi nhé, cho những hành động bồng bột của tôi. Lẽ ra không bao giờ nên đánh thức cái giấc mơ đẹp ở trong tôi.
Chúc bạn lên đường may mắn và sớm đoàn tụ bên người thân của bạn.
Người luôn nhớ bạn, Nikolai Gorenkov".
(còn nữa)
|