[SSX]

Viện hàn lâm khoa học – RAN (Российская академия наук) trở thành kẻ thù chủ chốt của Livanov. Đồng chí ta là một trong những kẻ liên tục chỉ trích tổ chức này. Theo ông ta, RAN đã bị biến thành "viện kinh tế" và về nguyên tắc đã đánh mất khả năng đóng góp cho khoa học cơ bản. Lãnh đạo RAN dĩ nhiên chẳng bao giờ đồng ý với những chỉ trích như thế trong khi họ muốn có điều khoảng riêng về ngân sách và còn hơn thế, nện vào mũi đồng chí bộ trưởng như một cách bày tỏ thái độ. Tháng giêng 2013, RAN cho công bố một nghiên cứu về tính "không hiệu quả" của họ, theo đó trong số 370 cơ quan khoa học, chỉ có 1 làm việc không được tốt. Còn ông bộ trưởng trước đó công bố 136 trong số hơn 500 viện/trường quốc gia không hiệu quả. Cho dù chịu cú bạt tai nhục nhã, và đề nghị hãy xin lỗi thì Livanov rõ ràng cũng không chịu thay đổi quan điểm.

Đồng chí bộ trưởng báo cáo toàn một màu hồng thành tích, ông ta rải các con số chứng tỏ thành tựu khoa học giáo dục nước nhà và không quên nhắc đến kết quả trung gian của chiến dịch nhạy cảm phát hiện các luận án giả, đạo văn bắt đầu vào cuối 2012, sau khi được lệnh từ lãnh đạo đất nước loại bỏ các bằng PhD giả, làm "trong sạch" nền khoa học Nga.

Người ta dễ dàng tìm thấy những yếu kém và bê bối bộ KH-GD của ông bộ trưởng, thí dụ, vụ hiệu trưởng trường Quản lý (Государственного университета управления) Victor Kozbanenko ăn đút lót nhiều triệu rub. Hay vụ mở sới đánh bạc trong tầng hầm khuân viên trường MGUPI (Thiết bị kỹ thuật và khoa học máy tính Mat-xcơ-va), đồng chí Livanov không thu bạc lẻ, mà là 3,5 triệu rub một trường. Còn chiến dịch "Chống đạo văn", đã có 11 người bị đề nghị tước bằng, nhưng không có Olga Batalina,, không có Zhirinovsky và Igor Lebedev.

Chủ đề giáo dục chắc là được nhiều người quan tâm, khi ít nhiều cũng có chút duyên nợ Liên Xô. Thế còn trường danh tiếng như MGU chẳng hạn, ý kiến của họ về cải tổ Livanov ra sao?

Cũng giống như quan điểm chung của các trường khác mà thôi. Các giáo sư và sinh viên trường phản đối đồng chí Livanov, cho dù cải tổ chưa đụng chạm gì đến MGU, dù ông phó hiệu trưởng Alexei Khokhlov được chọn làm chủ tịch "Hội đồng khoa học" của bộ. Mạnh mẽ nhất là phát biểu trong Hội đồng của khoa Ngữ văn: Nếu không chặn cải tổ Livanov lại thì "thành tựu hệ thống giáo dục Xô Viết sẽ bị xóa bỏ trong tương lai gần nhất, cùng lúc sẽ chôn vùi trong lãng quên truyền thống trường học trước cách mạng Nga. Đó là thảm họa quốc gia thai ghén ra cơ chế đứt đoạn lịch sử và cắt rời hầu hết truyền thống văn hóa dân tộc."

Cùng rất nhiều các tổ chức văn hóa xã hội khác phản đối. Một số nói rằng Livanov vô lễ với truyền thống khoa học-giáo dục đất nước. Lĩnh vực giáo dục trung học, không giống như bậc cao, đã hầu như được cởi trói hoàn toàn, thì tình cảnh lại còn tồi tệ hơn: các trường học bị đóng cửa hàng loạt một cách có hệ thống ở các vùng sâu vùng xa, với lý do không hiệu quả. Các trường đặc biệt dành cho trẻ em có năng khiếu - thường là ở thành phố bị bãi bỏ. Hệ thống thi cử hợp nhất quốc gia vẫn tiếp tục được áp dụng, thử hỏi với đa dạng vùng miền như Nga, trẻ em vùng sâu vùng xa sẽ khó có cơ hội học tập bậc cao, mãi mãi phận cổ cày vai bừa mà thôi. Không những vậy, cái tiêu chuẩn này còn cho thấy kết quả tồi tệ khác: tốt nghiệp mà hầu như dốt nát và mù chữ, với những lỗ hổng kinh hoàng trong kiến thức cơ bản về lịch sử văn hóa dân tộc và đất nước. Vô hình chung, Hệ thống thi cử hợp nhất quốc gia lại tước bỏ mọi tư duy độc lập, biết bảo vệ và phản biện các quan điểm, hay khuyến khích các giải pháp sáng tạo.

Trong thông điệp Liên bang ngày 12-12-2012, TT Putin nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục thế hệ trẻ và sinh viên, coi đó là nguồn lực tài nguyên con người được nâng cao. "Giáo dục có chất lượng cao không thể thiếu được sự nuôi dưỡng... Chúng ta phải củng cố mạnh mẽ nền tảng tinh thần và đạo đức xã hội... Nó mang tầm quan trọng quyết định, vấn đề giáo dục phổ cập, văn hóa, hành vi lớp trẻ."

Thực sự là, Livanov đã đi ngược chỉ đạo của Putin, đã phá hoại giáo dục bằng một kết hợp những gì dở nhất của giáo dục Liên Xô và những gì tệ hại nhất của giáo dục phương tây. Đó là chứng độc đoán, tập trung quan liêu bao cấp và thiếu quyền tự chủ của các cơ sở. Tiền hóa giáo dục, giáo dục nuông chiều, dễ dãi. Ở Mỹ chẳng hạn, khó có thể tưởng tượng sinh viên một trường danh tiếng, kiện giáo sư vì dám ra "bài tập khó" có công thức tính diện tích hình tròn! Ngày nay sinh viên Mỹ chẳng còn nhiều hứng thú với toán lý hóa hay khoa học kỹ thuật. Tất cả đổ xô vào kinh tài, học diễn thuyết, hùng biện để làm lãnh đạo như thứ mốt thời thượng. Có thể ai đó phải cười, nhưng đúng như thế, cho dù bọn chúng không gọi như thế, mà gọi là "kỹ năng cộng đồng". Đã có rất nhiều phê phán nền giáo dục phương tây, đặc biệt là giáo dục Anglo-Saxon: thương mại hóa cao độ, bỏ bê các vấn đề thực sự giáo dục cần có, đào tạo ra những con ốc vít ngoan ngoãn dễ bảo trong cỗ máy quản lý tư bản khổng lồ. Nhưng thực sự cũng có những tấm gương sáng trong giáo dục đào tạo hiện nay, đó là khối Bắc Âu, hay hiện tượng Phần Lan được nhắc đến nhiều hiện nay.

Tất nhiên, để có thể "tự kỷ" và "kiêu ngạo" chống lại tất cả như Livanov, chắc chắn có những thế lực đứng đằng sau, đó là CNTD mà có thể nói đại diện là Medvedev. Về mặt đảng, như tạp chí "Ngọn lửa-Огонёк" nhận xét, Livanov không hẳn có quan hệ mật thiết với "United Russia", dễ hiểu là đồng chí chống các thành viên EP trong DUMA như thế nào! Nhất là từ khi EP bị đồn đại "lừa đảo và trộm cắp", thì sự xa rời lại càng rõ. Đồng chí Livanov tân thời, trẻ trung và sành điệu, Ipad cầm trong tay và "sẽ tiến lên bằng luật pháp" như tự tuyên bố, tích cực sử dụng blog như Twitter, tự tổ chức họp báo, tự quảng bá và tham gia các nhóm thảo luận, tự PR cải tổ giáo dục, không cần DUMA, EP hay đảng phái nào ủng hộ - và cuối cùng xòe diêm châm lửa đống củi mình đang ngồi.

Thực tế thì sự nghiệp bộ trưởng của Livanov không có nhiều thành tích mà rõ ràng nhiều hơn là hành động hung hăn gây hấn, Livanov đã không tiến hành một thay đổi cơ cấu thực sự nào. Ông ta nói nói nhiệm vụ chủ yếu của mình là đảm bảo mở cửa hệ thống giáo dục cho những người có nhu cầu (thương mại hóa giáo dục), có lẽ cần phải nói, trên thực tế dự án Livanov đã sớm bị sa lầy và nền giáo dục Nga tiếp tục bị trật đường ray.

Đó là một phần câu chuyện đồng chí bộ trưởng Livanov tự tay đốt nhà, hay làm thế nào để đánh mất bạn bè và biến tất cả thành kẻ thù!

Cho dù trong cuộc đối thoại trực tuyến mới đây, Putin cũng có đề cập đến Livanov nhưng không rõ ràng. Số phận đồng chí ta sẽ được định đoạt trong tháng 5 này. Đoán trước rằng, Livanov sẽ sớm cùng gã buôn gỗ Serdyukov lập "bộ Sa thải"! Nếu không như thế, toàn bộ lập luận Siloviki vs CNTD, hay chiến dịch chống tham nhũng có nguy cơ bị sai.