Có rất nhiều bài viết của phương tây về Putin và chúng ta cũng đã biết nhà báo Hubert Seipel
đã có một phóng sự dài về Putin. Thực sự là cách làm phóng sự của ông Hubert Seipel hay và độc đáo với những nhận định của riêng mình, không mang hơi hướng Russophobia như media phương tây khác.
Nước Đức dù sao vẫn đứng riêng một góc nào đấy trong cái nhìn về Nga và Putin. Trong bối cảnh khủng hoảng này, quan hệ Đức-Nga lại đang ở vào đỉnh cao. Kim nghạch thương mại 2 nước đạt đến 74 tỷ USD và sẽ tăng đến 100 tỷ trong thời gian tới cùng với tin Nga sẽ là nhà đầu tư lớn của Đức. Đức là đối tác quan trọng nhất thế giới đối với Nga hiện nay.
Nhân chuyến thăm Đức của Putin, tờ báo Đức DW có bài viết:
Почему немецкие фирмы молчат о правах человека в России;
Tại sao các công ty Đức im lặng về nhân quyền Nga?
Bài của DW đề cập đến nhân quyền - thứ công cụ chống Nga lâu đời, và như thế cũng là giúp chúng ta phân biệt 2 chiến tuyến rõ rệt của thế giới hiện nay: đâu là tiến bộ và lành mạnh, đâu là thối nát và đường cùng bế tắc - cũng như đâu đang lao động và kinh doanh, tạo ra của cải cho xã hội và đâu đang phá hoại. Bản tiếng Nga được đăng trên:
http://www.warandpeace.ru/ru/news/view/79027/
Không khí ở Đức khác hẳn ở Hà Lan, nơi cả rừng đồng tính cờ hoa tưng bừng đổ ra đường gào thét nhân quyền. Nước Đức dù sao cũng yên ả hơn trong chuyến công tác của Putin. Mặc dù những chỉ trích Nga từ phe này phái khác vẫn còn. Cũng phải nói là, sau khi luật "tay sai nước ngoài" có hiệu lực và một đợt
kiểm tra hàng trăm NGO nước ngoài tài trợ vừa qua, làn sóng chống Putin ở phương tây lại dâng cao.
Trả lời câu hỏi: Liệu các công ty Đức có sẵn lòng ủng hộ NGO ở Nga không? Ông Nikolaus Knauf, chủ một doanh nghiệp lớn về vật liệu xây dựng nói:
"Điều đó không liên quan đến chúng tôi". Ông Knauf trả lời bằng giọng nhấn mạnh.
"Chúng tôi như một công ty về nguyên tắc không can dự vào công việc của nước khác. Ở Đức chúng tôi có thể nói với chính phủ mọi thứ, còn ở nước khác, đó không phải là công việc của chúng tôi". Theo ông Knauf, đề nghị các công ty Đức làm việc ở Nga bày tỏ về vấn đề chính sách đối nội của họ là "phi lý" và là "quan niệm ngu ngốc".
Đã có những lời lẽ kêu gọi từ các tổ chức nhân quyền và Amnesty trong thời gian hội chợ Hanover cùng hối thúc các doanh nhân Đức "bày tỏ ý kiến rõ ràng phản đối việc ngăn cản công việc của các tổ chức nhân quyền Nga", tham gia áp phích, tụ tập biểu tình phản đối tại hội chợ Hanover khi Putin đến thăm.
Không lạ gì những đám càn quấy bát nháo trên đường phố. Nhưng các công ty Đức đang kinh doanh ở Nga thì khác. Quyền lợi của họ là ở quan hệ tốt đẹp giữa 2 quốc gia, không phải là ở nhân quyền hay Amnesty. Nhưng những NGO này có thế lực nhất định, có thể lobby và gây khó dễ cho những người như ông Knauf ở chính nước Đức. Dù vậy, họ đã không thay đổi quan điểm của mình để hùa theo đám đường phố biểu thị ý chí chống Nga.
Ở một khía cạnh khác, đã có sự rạch ròi kinh tế và chính trị. Cho dù lý lẽ có thể khác nhưng nội dung vẫn vậy. Robert Schullan là nhà điều hành tổ hợp chế tạo máy Schaeffler, họ đang đầu tư 50 triệu euro vào nhà máy ở Ulyanovsk nói:
"Chúng tôi không can thiệp vì không thể đưa ra ý kiến thẩm định điều đó."
Thư ký báo chí công ty KUKA là Gert Butter, nơi chế tạo rô bốt công nghiệp và các dây chuyền tự động cho rằng:
"Cần phải cẩn trọng và không lẫn lộn (chính trị và kinh doanh), thế giới không chỉ có China (nơi Đức đang làm ăn lớn), Nga đối với chúng tôi là đối tác quan trọng". Khi nói chuyện với DW, Butter tỏ ra kính trọng đặc biệt khi nhớ đến việc công ty của mình đã cung cấp thiết bị hàn để chế tạo toa tàu cho nhà máy ở Leningrad và buổi khai trương Putin đã đến dự.
"Tôi không muốn can dự vào chính trị, chúng tôi vui mừng vì cùng với đối tác - có quan hệ làm ăn ổn định". Từ vai trò thư ký báo chí của KUKA, Butter nói về kêu gọi nhân quyền:
"Tôi không thể ghi vấn đề bảo vệ nhân quyền vào hợp đồng thương mại."
Philipp Bayat, giám đốc điều hành của công ty Bauer Group, chuyên về máy nén áp lực cao, tuyên bố:
"Tôi không muốn nói về chính trị." Bayat tự gọi mình là "người hâm mộ Nga" và nói "cần tin vào nước Nga". Ở Hội chợ Hanover, ông cầm pa-nô công ty mình đứng cùng TT Nga và Chancellor Angela Merkel.
Và cũng có những nhà doanh nghiệp khác thì phớt lờ hay im lặng. Nhưng tất cả những ai trả lời DW đều cho rằng chỉ trích Nga về tình trạng nhân quyền - là công việc chính trị. Người ta xác nhận quan điểm nguyên tắc này và cả lãnh đạo tổ chức xúc tiến "Ủy ban kinh tế Đức phía đông", Eckhard Cordes cũng vậy.
Các chính khách Đức đã thực sự chỉ trích Nga, thường là qua đường ngoại giao, như là Chancellor Merkel. Và lời lẽ thường nghe là Nga cần "xã hội dân sự lành mạnh", đã được nhắc lại tại Hội thảo kinh doanh Nga-Đức ở ông bộ trưởng kinh tế Đức Philippe Rossler (gốc Việt). Còn chính các nhà doanh nghiệp Đức thì thích hơn ở hội thảo là im lặng. Những từ ngữ NGO chẳng còn được nghe thấy bao giờ nữa.
"Chúng tôi đang điều chỉnh". Có thế ở một mặt nào đó cho rằng, quan điểm của giới doanh nghiệp Đức là thiết thực, còn nhân quyền, dân chủ hay gì đó là mơ hồ trìu tượng là áp lực từ những thế lực khác trên chính cả Đức và Nga. Nhưng bất đồng chính trị tuy thế đã không ảnh hưởng đến kinh tế. Trong tương lai cũng vậy. Philipp Bayat từ công ty Bauer so sánh hoàn cảnh này với xung đột gia đình:
"Tôi với vợ không phải lúc nào cũng chung quan điểm, chúng tôi thường tranh cãi, nhưng bởi vì chúng tôi có nhiều điểm chung, chúng tôi sớm hay muộn sẽ tìm ra tiếng nói chung." Nhà doanh nghiệp Đức này cho rằng:
"Vì thế, chúng tôi xử sự với những gì diễn ra với thái độ bình tĩnh, và chúng tôi đang điều chỉnh rất tích cực".
Nikolaus Knauf và công ty của ông đã đầu tư vào Nga từ năm 1993, khi bình luận về bất đồng giữa Mat-xcơ-va và Berlin cũng nêu ra cùng một tinh thần như thế. Vị đại diện cao tuổi của giới doanh nghiệp Đức nói một cách thành thật:
"Thứ phù phiếm ngu ngốc không ảnh hưởng đến kinh tế - Đó là thực tế, và, may thay, sẽ vẫn tiếp tục không."
Quan hệ Nga-Đức bắt đầu tốt lên từ thời Chancellor Gerhard Schroder, ông về sau làm CEO cho dự án Nord Stream của Nga. Không nhầm thì ông nhận nuôi 1 hay vài trẻ em Nga mồ côi. Schroder có mô tả về Putin: nhà dân chủ hoàn mỹ (flawless democrat), còn phe kia nhại Schroder nói: nhà độc tài hoàn hảo (flawless dictator). Đó là họ phản đối đợt kiểm tra hàng trăm NGO ở Nga. Còn Putin thì nói đơn giản là CQ Nga muốn biết: ai nhận tiền và chi tiêu như thế nào.
"Ở Nga, có 654 NGO đang hoạt động. Đó là cả một mạng lưới trải khắp nước Nga, có mặt ở tất cả các vùng miền." Merkel thì mềm mỏng hơn, bà nói chỉ muốn đặt câu hỏi cho TT Nga về các chính sách, bà thêm rằng Nga là khách danh dự tại hội chợ năm nay.
Đã có sự cố nho nhỏ, đám Femen phù phiếm Ukraina xông vào tận nơi Putin và Merkel đứng gào thét.
Hội chợ Hanover năm nay là lớn nhất, có 6504 doanh nghiệp từ 62 quốc gia tham dự.
Người đứng cạnh Putin là Philipp Rosler, một bộ trưởng Đức gốc Việt
