Cuối năm 1945, trên cao nguyên Tây Nguyên một lần nữa lại bùng nổ chiến trận: những người dân miền núi trang bị vũ khí kém cỏi đã phải chống trả lại các đơn vị lính dù của Pháp, binh lính mũ nồi đỏ và xe tăng.
- Đôi khi chỉ một khẩu súng trường mà có đến bảy, tám chiến sỹ - Aleo nhớ lại. - Đội quân của chúng tôi đã bị đánh bại, còn tôi thì bị bắt và bị kết án tử hình. Khi đó dân chúng Tây Nguyên đã lên tiếng đấu tranh bảo vệ tôi. Bọn thực dân buộc phải thay đổi bản án. Hình phạt khổ sai chung thân đã chờ đợi tôi.
Aleo đã phải sống mòn mỏi năm năm và bảy tháng trong tù. Năm 1951, những tên thực dân, với mong muốn ở lại Việt Nam, đã cố gắng thành lập một đội quân bản địa từ dân cư địa phương và bắt đầu dụ dỗ các thủ lĩnh những dân tộc ít người ở Tây Nguyên.
- Để cho tôi phải ở tù trong hoàn cảnh như vậy là điều nguy hiểm với bọn thực dân - Aleo tiếp tục nói - tất cả người dân Tây Nguyên trong đó có nhiều thủ lĩnh các bộ tộc yêu cầu phải trả tự do cho tôi. Tôi ra tù và trở về buôn làng cũ vào tháng chín năm mươi mốt, và liên lạc lại với quân du kích. Năm 1958, trên cao nguyên đã xuất hiện một phong trào đòi tự trị cho Tây Nguyên và tôi đã trở thành người lãnh đạo phong trào này.
- Trong tháng hai năm sáu mốt - Aleo nhớ lại - chúng tôi bắt đầu thành lập các đơn vị dân quân là thành phần của lực lượng vũ trang Nhân dân Giải phóng cao nguyên Tây Nguyên. Trong những năm chiến tranh, chúng tôi đã có thêm những anh hùng như Pi Năng Tăk - người dân tộc Ra glai, A Nun – người dân tộc Pacô, Ziarai Eet ... Như chim kvei dũng cảm không lùi bước trước kẻ thù, những chiến sỹ này đã không lùi bước trước những thử thách nặng nề khó khăn của chiến tranh.
... Những cơn mưa nhỏ lấm tấm khắp nơi, mặc dầu vậy trong núi rừng Trường Sơn mưa như thế vẫn thật đáng sợ. Con đường vắt qua từ đèo này sang đèo nọ, nó rất trơn, cảm giác như chỉ cần bước một bước là sẽ ngã. Nhưng đoàn người vẫn đi, và mỗi người trong số họ mang trên mình 60-70 kg hàng. Trong số đó có A Nun. Trong nhiều năm qua, những con đường, những ngọn núi đối với anh như là ngôi nhà và bãi chiến trường. Khi lâm vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, anh thường tự nói với mình, "Nếu đã trở thành một người lính, thì không được cúi đầu, mà phải đi đến cùng ".
...Mười sáu tuổi, chàng thanh niên A Nun gia nhập vào hàng ngũ những người yêu nước. Anh muốn chiến đấu, nhưng lại được gửi đến đơn vị vận chuyển hậu cần. "Vận chuyển hàng - đó cũng là một chiến trường - ông Aleo nói với anh - Khi xung trận cháu nhìn thấy lũ giặc, còn ở đây cháu tham gia một trận chiến không chỉ với lũ giặc mà còn với chính bản thân mình ". Rất nhiều lần A Nun bị kiệt sức, dường như đi một bước nữa - và anh sẽ quị xuống đất. Đôi chân trở nên nhẹ bỗng, hai tay, cổ cứng đờ, mắt tối sầm lại. Nhưng cần phải đi tiếp về phía trước. Bằng mọi cách chỉ đi về phía trước. Hàng của anh đang mang rất cần thiết cho các chiến sĩ, nhân dân vùng giải phóng Tây Nguyên. Và A Nun bước đi. Trong tám năm phục vụ ở đơn vị vận chuyển, người chiến sỹ trẻ này đã mang vác hơn 150 tấn hàng hóa, đi hàng trăm dặm đường qua núi đèo, rừng rậm, sông suối và ghềnh thác. Anh đã được tặng thưởng danh hiệu Anh hùng Quân giải phóng.
A Nun trở thành một trong những anh hùng từng chiến đấu trong lực lượng bộ đội "Trường Sơn" ở khu vực hệ thống đường giao thông, thường được báo chí phương Tây gọi là "đường mòn Hồ Chí Minh". Từ một vài con đường nhỏ hẹp tạo ra một tuyến đường huyết mạch, sau đó phát triển thành một hệ thống đường chính yếu. Đây không phải chỉ là một tuyến vận chuyển, “đường mòn Hồ Chí Minh” đã trở thành một biểu tượng. Nó thường được so sánh với một người mẹ đã dâng hiến tất cả để cho những đứa con có được niềm vinh quang. Người mẹ không đòi hỏi sự ngợi khen. Bà đã phục vụ sứ mệnh thiêng liêng của mình. “ Đường mòn Hồ Chí Minh tồn tại nhờ vào hàng ngàn con người như A Nun”.
hết chương VI
|