Cuộc chiến thứ ba. Câu chuyện bên bờ Bến Hải. Chấm dứt huyền thoại “pháo đài bay”.
Trong bộ quần áo nông dân, đội chiếc mũ rơm do dân làng tặng, ống quần xắn cao, tôi vượt qua mấy trăm mét cuối cùng của Quốc lộ 1 đi vào vùng phía bắc khu phi quân sự. Chúng tôi không mang vũ khí. Nhưng ở Vĩnh Linh chúng tôi được một tiểu đội an ninh và bộ đội địa phương bảo vệ. Năm 1967. Chiến tranh.
Dải lụa xanh của sông Bến Hải hiện ra phía trước. Nó đã chia hai miền Nam Bắc Việt Nam suốt 30 năm và là đường trục thuỷ đặc biệt của khu phi quân sự.
Phía trên sông một tốp hai máy bay phản lực quân sự Mỹ lượn đi lượn lại. Chúng tìm mục tiêu cho trận ném bom tiếp theo. Dọc hai bên đường đi qua phần phía bắc khu phi quân sự dài 3 km là những thửa ruộng lúa hình chữ nhật của hợp tác xã Hiền Lương. Nông dân đã thu hoạch xong vụ chiêm. Thỉnh thoảng họ lại ngẩng đầu lấy tay che mắt nhìn bầu trời xanh thăm thẳm, bất cứ lúc nào nó cũng có thể giáng xuống họ những thứ chết chóc.
Bến Hải đây rồi. Cầu Hiền Lương đây rồi. Nó nối hai miền Nam Bắc Việt Nam. Nối ư? Chính nó cũng như cả nước đã bị chia làm hai phần. Cạnh nó là một cột cây số không biết vì sao vẫn còn nguyên vẹn ghi: “Quảng Trị, Nam Việt Nam, 37 km”. Những hố bom sâu hoắm cách đường vài mét.
- Hố bom 500 cân đấy, - chiến sĩ biên phòng Kênh giải thích, - Chắc là tên phi công Mỹ nhằm vào cái cột 35 mét này. Trên đó là lá cờ đỏ sao vàng – quốc kỳ VNDCCH tung bay.
Nhưng không rõ vì sao mà chúng tôi lại cảm thấy an toàn khi ở đây, ở dải đất trung lập này, thậm chí chúng tôi còn chụp ảnh mà không đội mũ sắt.
Tôi đứng trên cầu Hiền Lương. Trên thành cầu đầy vết bom đạn. Dưới chân tôi dòng sông Bến Hải vẫn lặng lẽ mải miết đưa nước về biển Đông, nó vẫn chảy như hàng nghìn năm trước.
|