Thế người Liên Xô có lấy người Việt Nam không? – người ta thường hỏi tôi. Thời chiến thì Liên Xô không là một con người cụ thể nào cả. Với tư cách nhà báo, một trong những nhà Việt Nam học đầu tiên của Liên Xô, tôi được biết những gì có đóng dấu “tối mật”, được nghe, được tham dự vào những việc mà thời đó một số kẻ đạo đức giả gọi là “phi đạo đức”. Chúng ta sẽ bắt đầu câu chuyện từ đó, từ cái “phi đạo đức tuyệt vời”. Để dễ dàng “lấy đà” đi vào những năm tháng chiến tranh khó khăn và nguy hiểm. Tôi thấy rằng ở Việt Nam thời đó không ai bị trừng phạt là phi đạo đức vì đã “chạy theo mốt” vào thời đó, mặc dù kỷ luật Đảng và kỷ luật quân đội rất nghiêm khắc. Lý do của chuyện khó tin này là gì? Do sự khôn ngoan của lãnh đạo xô viết, do người Việt Nam khoan dung độ lượng và hiểu biết “vấn đề”, do không có người tố cáo hay do không muốn đọc những lời phỉ báng, nhưng cũng có thể, do biết giữ bí mật, khôn khéo giữ kín những quan hệ bí mật giữa công dân xô viết và người Đông Dương trên mảnh đất đang bị ngọn lửa chiến tranh bao phủ này. Hay cũng có thể do tất cả những lý do trên?
Hầu hết công dân xô viết đang làm việc ở Hà Nội đều sống thiếu vợ bên cạnh, họ là nhà ngoại giao, nhà báo, đại diện hàng không quốc tế, ngoại thương, nhà địa chất, chuyên gia dầu mỏ, xây dựng, chuyên gia quân sự, kỹ thuật viên lành nghề, v.v… Thời chiến đòi hỏi phải “hy sinh”, phải diệt dục, thời chiến đã để lại dấu ấn của mình.
“Đừng ru ngủ chúng tôi bằng “Shrike”, - các chuyên gia Liên Xô hát, tốt nhất là mang “cái lỗ” đến đây, cho dù là Zinaida, là Valia, là Katia thọt chân, đêm đêm chúng tôi đều thấy ác mộng, hãy để bóng ma của “thế giới tình dục” hiện hình đến đây với chúng tôi”. (Ai cũng thích hát chệch lời và mơ về chuyện gần như không thể).
Nhưng than ôi, người ta kiên quyết không gửi “cái lỗ” từ Moskva đến, viễn cảnh thoát khỏi “bóng ma đêm” không xuất hiện, chỉ còn cách hoặc là buồn bã hát bài hát này, bài hát do đại úy tên lửa (nay là trung tá nghỉ hưu) Valeri Kuplevakhsky sáng tác, hoặc là, sau khi xem xét tình hình, đi tìm những phụ nữ dịu dàng, trẻ trung, đa dạng, độc đáo và kiều diễm như tượng thần Vệ Nữ. Để làm việc tốt thì cũng cần phải được thỏa mãn tình dục. Đây là “bí mật quân sự” đầu tiên, hiện vẫn còn tính lãng mạn, của quá khứ xô viết ở Việt Nam.
|