– Liên Xô đã đóng góp xứng đáng vào thắng lợi của nhân dân Việt Nam, - E.P. Glazunov nói, - Trong những năm chiến tranh. Liên Xô viện trợ cho Việt Nam chừng 1,5 triệu rúp, hay là, theo nhận định của các chuyên gia Mỹ, gần 2 triệu đô la mỗi ngày. Trong những năm chiến tranh đã có 22 ngàn người Liên Xô làm việc ở Việt Nam. Chính phủ VNDCCH đánh giá cao lao động xương máu của các chuyên gia Liên Xô, - trong thực tế tất cả chuyên gia Liên Xô đều được Chính phủ Việt Nam tặng thưởng.
Chuyên gia quân sự cũng như tên lửa Liên Xô bắt đầu có mặt ở VNDCCH từ mùa xuân 1965 và ngày 25 tháng 7 các đơn vị hỗn hợp Việt - Xô này đánh trận đầu tiên và tiêu diệt 3 máy bay Mỹ. Vào những năm đó báo chí xô viết không viết gì về chủ đề này nhưng ở Mỹ và nhiều nước khác người ta biết rõ là lực lượng phòng không VNDCCH được trang bị vũ khí Liên Xô. Tháng 12 năm 1966 báo Sao đỏ lần đầu đăng một phóng sự trong đó có nói rằng “tên lửa và máy bay do người Liên Xô chế tạo đang bảo vệ bầu trời VNDCCH”. (Báo Sao đỏ ngày 21.12.1966).
Tháng 6 năm 1967 khi chiếc máy bay Mỹ thứ 2000 bị bắn rơi trên miền Bắc Việt Nam, Bộ Quốc phòng VNDCCH đã gửi lời chúc mừng tới các chuyên gia quân sự Liên Xô, trong đó bày tỏ lòng biết ơn về sự lao động hy sinh quên mình của họ, những đóng góp của họ cho tình hữu nghị và tình đoàn kết của nhân dân hai nước. Ít lâu sau, nhân dịp kỷ niệm hai năm binh chủng tên lửa phòng không Việt Nam, báo Nhân dân viết rằng binh chủng tên lửa phòng không cùng với các binh chủng khác đã bảo vệ vững chắc bầu trời VNDCCH. Mỗi độc giả Việt Nam cũng như nước ngoài đều hiểu rõ rằng đây là binh chủng hiện đại nhất ở Việt Nam được hình thành nhờ sự giúp đỡ tích cực của Liên Xô và chuyên gia quân sự xô viết. Trong cuốn sách xuất bản ở New York năm 1968 với tên gọi gây tò mò: “Việt Nam: chúng ta sa lầy và thoát ra như thế nào”, tác giả là chuyên gia nổi tiếng về Việt Nam David Schönbrunn đã chỉ rõ ý nghĩa to lớn của viện trợ quân sự và kinh tế của Liên Xô cho Việt Nam: “Hầu hết xe vận tải, pháo cao xạ, tên lửa và máy bay, – ông viết, – đều có nguồn gốc xô viết”.
|