[Thao vietnam]

Ngày thứ ba, Mùng 1 tháng 5. Bí mật rừng tên lửa.

Chúng tôi đã quen với việc máy bay Mỹ xuất hiện trên bầu trời Hà Nội chính xác vào lúc 15 giờ 30 phút nếu thời tiết cho phép. Vào ngày 1 tháng 5 năm 1967 cũng như vậy. Còi báo động phòng không vang lên. Đạn pháo cao xạ nổ rầm trời. Đâu đó trong những đám mây trên vùng trời phía bắc Hà Nội đang có một trận không chiến. Những chiếc MIG Việt Nam quần nhau với lũ Fantom, Skyraider Mỹ.
Ở Việt Nam đã nhiều lần tôi được nghe: “Tít trên cao ấy, nơi đạn cao xạ đã không còn nguy hiểm và ngay cả máy bay địch cũng không lên tới đã có tên lửa đất đối không để trị bọn giặc. Tên lửa Nga hay Xô viết cũng đều là “tên lửa Liên Xô”. Ngày nào cũng có tên lửa hạ được máy bay địch trên khắp miền Bắc Việt Nam. “Bí quyết” thành công của bộ đội phòng không VNDCCH là gì? Các chiến sĩ tên lửa Việt Nam đã hé lộ cho tôi.

Sâu trong những cánh rừng nhỏ, họ đắp những lũy đất cao. Giống như thành lũy phòng thủ ở những thế kỷ trước vậy. Ở giữa chiến lũy này là vũ khí hiện đại – tên lửa. Trên đó ghi rõ bằng tiếng Việt: “Chế tạo tại Liên Xô”. Mũi nhọn chĩa thẳng lên trời đầy hăm dọa.
…Nhiều tốp máy bay Mỹ đang bay vào Hà Nội. Độ cao là 3 ngàn mét. Báo động chiến đấu. Tên lửa được đưa vào trạng thái sẵn sàng cấp một. Tiểu đoàn pháo bên cạnh cũng tham gia vào trận đánh đối mặt. Nhiều loạt đạn nối tiếp nhau bắn lên. Một trong số những mũi tên rực lửa bay lên chặn đường máy bay địch. Phát hiện thấy tên lửa, tên phi công Mỹ bay ngoặt đi ngoặt lại cố tránh. Tôi xem cuộc rượt đuổi rợn người này. Bám sát cái hình tam giác sáng bạc của máy bay là một cây kim khổng lồ đang nóng đỏ. Cảnh này thật khó có gì sánh nổi. Chớp mắt sau, một đám mây da cam sáng chói bùng lên. Mục tiêu bị diệt. – “Thế là bớt một chiếc”- Một ý nghĩ thoáng qua trong đầu.

Trên trời, cuộc đấu tay đôi giữa máy bay và tên lửa vẫn tiếp tục. Tôi chợt nghĩ: những tia chớp lửa tàn khốc được điều khiển bằng bộ não điện tử này do chính đồng bào mình làm ra. Và ở đây, tại Việt Nam, chúng trừng phạt kẻ xâm lược để bảo vệ bầu trời tự do và yên bình. Trên nóc khách sạn Thống Nhất của tôi (nói là “của tôi” là vì năm 1967 tôi thường là khách trọ duy nhất của khách sạn) tôi thiết kế trên mái nhà một điểm quan sát để theo dõi bầu trời. Có lần tôi cùng chuyên gia quân sự Liên Xô, đại tá Henric Baldynov được chứng kiến chỉ trong một ô vuông trên trời sau vài giây đồng hồ có ba máy bay Mỹ liên tiếp bị bắn cháy ngay lập tức. Tôi không còn được chứng kiến cuộc xạ kích nào thiện xạ như thế nữa. Cứ như trong phim vậy!

…Chỉ trong hai năm chiến đấu bảo vệ Hà Nội, tiểu đoàn tên lửa mà tôi từng đến thăm đã bắn hạ hàng chục máy bay Mỹ. Tôi biết điều đó là từ thông cáo của Bộ tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam.
- Tôi nhớ ở Ninh Bình năm 1965, - thượng úy Lê Đồng, tiểu đoàn phó Tiểu đoàn tên lửa 61 kể - Khi ấy phân đội tên lửa còn non trẻ của chúng tôi bước vào trận đánh đầu tiên với máy bay Mỹ. Tiểu đoàn phóng hai quả tên lửa và hai máy bay địch bị tiêu diệt. Đó là chiến công đầu tiên.

Kể từ đó các bệ phóng tên lửa của Tiểu đoàn 61 đã tham gia vài chục trận đánh. Càng ngày càng có kinh nghiệm, con người cũng được đào tạo tốt hơn. Họ không bắn sau khi đã tắt rada định vị. Họ hành động dũng cảm, thậm chí phiêu lưu. Nếu dũng cảm là tốt thì phiêu lưu lại rất nguy hiểm, nguy hiểm nhưng cần thiết trong chiến đấu… Trong những năm chiến tranh tiểu đoàn phải liên tục di chuyển, thay đổi trận địa chiến đấu. Chẳng có nơi nào mà Trung đoàn tên lửa số 6 lại không chiến đấu! Chỉ riêng Tiểu đoàn 61 đã mài lốp hơn hai ngàn dặm máu lửa trên những con đường bị bom đánh tan nát, lầy lội ổ voi, ổ gà của Việt Nam. Chiến thuật cơ động của chiến tranh hiện đại đòi hỏi phải như vậy. Biết điều động binh lực là sự đảm bảo chiến thắng cho mỗi trận đánh.

Trong những chuyến di chuyển dài ngày vất vả, không ít lần nhân dân địa phương đã giúp đỡ các chiến sĩ tên lửa. Họ dùng đòn tre đẩy kéo những bệ phóng bị sa lầy. Không phải lúc nào trên đường cũng tìm được kích hay các phương tiện nâng, cẩu khác. Mà thời gian không chờ đợi. Phía trước là trận địa mới, trận đánh mới. Nhiều lần nông dân ở các làng lân cận mang cuốc xẻng đến giúp các chiến sĩ xây dựng trận địa. Họ tự nguyện đến sau một ngày lao động, sau những trận ném bom và cái nắng thiêu đốt.

Tôi lúc nào cũng gặp các đội dân quân súng máy bên cạnh các trận địa tên lửa. Bởi vì máy bay Mỹ thường xuyên thay đổi chiến thuật đánh phá, chúng thường tấn công mục tiêu từ những độ cao khác nhau. Vì vậy phối hợp chặt chẽ hỏa lực súng máy phòng không với tên lửa sẽ mang lại kết quả tốt nhất. Súng máy không “đuổi theo” máy bay mà chỉ bắn trong phân vùng của mình và như vậy tạo nên lưới lửa dày hơn và có thể mang lại thành công.

- Ví dụ như sáng nay, – Lê Đồng kể tiếp, – trên màn hình rada xuất hiện máy bay địch đang đến gần Hà Nội. Còi báo động. Các bệ phóng tên lửa sẵn sàng chiến đấu. Pháo cao xạ, súng máy phòng không cỡ lớn và thậm chí cả súng bộ binh bắn chặn dồn dập buộc máy bay địch phải vọt lên tránh lưới đạn này. Và trên độ cao này máy bay là mục tiêu ngon ăn của tên lửa.
Các chiến sĩ trẻ Nguyễn Thanh Tân và Nguyễn Xuân Đài thao tác dứt khoát. Tên lửa đã lên bệ. Phóng! Vài giây sau thêm một chiếc máy bay F-4H nữa của hải quân Mỹ bị hạ trên bầu trời Hà Nội.

Tôi đề nghị Lê Đồng kể về bản thân mình. Nhưng anh ấy làm như vô tình chuyển câu chuyện sang chủ đề khác, rất vui vẻ nói về những người bạn cùng đơn vị. Nhưng với tình cảm đặc biệt anh kể cho tôi về những người đồng nghiệp – các sĩ quan Liên Xô. Nhưng lúc ấy chúng tôi không thể viết một chữ nào về chuyện này. Bí mật quân sự mà. Nếu như chuyển bằng điện thoại đi qua cả thế giới này về Moskva thì tin này cũng không được khen đâu. Cả mục tiêu lẫn con người có thể bị giải mã.
Bây giờ thì tất những thứ “bảo mật” đang ở trước mặt tôi…