Thầy trò Giucopski xuyên Việt
(tiếp theo)
Sáng ngày 15.1.2010, sau khi ăn sáng, đoàn khởi hành đi sân bay Phú bài. Chia tay anh bạn Thuận và người lái xe bằng những lời tốt đẹp nhất, chúng tôi gọi điện cảm ơn anh Trí – giám đốc nhà máy A32 và Hoàn – phó giám đốc nhà máy A32, gửi lời cám ơn tới mọi người ở Đà nẵng. Ở sân bay vợ chồng tôi tặng mỗi thầy cô một đèn lồng và một đĩa VCD hò Huế làm kỷ niệm. Ấn tượng về buổi tối đi đò sông Hương lại được mọi người bàn luận sôi sổi trong khi chờ lên máy bay. Điện thoại từ khắp nơi gọi tới dồn dập, mọi người lo đoàn lại bị chậm giờ như ở sân bay Cam ranh. Lần này chúng tôi gặp may, máy bay cất cánh đúng giờ. Trên máy bay, ông Kostenko ngồi giữa, bà Vera ngồi gần lối đi, chúng tôi ngồi ngay phía sau. Lúc đầu chúng tôi không để ý, chỉ nghe tiếng nói chuyện ở hàng ghế trên. Sau thấy câu chuyện lan sang hàng ghế bên kia lối đi, mà lúc thì bằng tiếng Nga, lúc bằng tiếng Anh có xen cả tiếng Pháp. Chúng tôi nhìn lên thấy bà Vera đang duyên dáng sử dụng chiếc quạt lụa như một bảo bối, tiếp chuyện một ông khách ở bên kia lối đi. Lúc đầu hai người nói bằng tiếng Anh, sau khi biết bà Vera là người Nga thì có một bà ngồi hàng sau đi cùng đoàn nhận làm phiên dịch từ tiếng Pháp sang tiếng Nga và ngược lại. Anh bạn điển trai từng ở Pháp ba năm nên nghe được hết. Ông khách đề nghị ông Kostenko quay sang nói chuyện với bà Alla, để ông tiếp chuyện làm quen với bà Vera. Bà khách phiên dịch gặp khó khăn trong tiếng Nga nên anh bạn điển trai được dịp trổ tài. Bà Vera giới thiệu chúng tôi và có vẻ ngầm tự hào vì đã có các quý ông trẻ đẹp tháp tùng, lại giỏi cả tiếng Pháp. Điều này thể hiện rất rõ khi xuống sân bay Nội bài, chúng tôi bắt gặp ánh mắt đầy khâm phục của ông khách nọ khi có Võ Vinh trong trang phục pilot ra tận cầu thang máy bay đón đoàn và khi vào nhà ga lại có cả một phái đoàn học viên Giucôpski quân phục chỉnh tề ôm hoa đón chào các thầy cô.
Phải nói rằng ưu thế của các học viên Giucôpski được thể hiện rất rõ trong khu vực nhà ga. Đoàn được tạo mọi điều kiện thuận lợi trong việc làm các thủ tục nhanh chóng khi đến và khi đi sau này. Trong số những người ra đón đoàn, khóa 77-82 của chúng tôi là đông nhất gồm: Cao Quý Bảo, Vũ Hội An, Hồ Quang Vinh, Nguyễn Quốc Bình, Lê Ngọc Lâm. Vũ Hồng Quang bận họp không ra đón được. Hoàn đang ở Đà nẵng, Hồ Quang Thái và Phạm Hùng Thắng ở xa, đều không tập trung được. Bác Huỳnh Tùng, bác Cơ, bác Việt, chú Đoàn - Viện kỹ thuật KQ và một số người khác tôi không nhớ hết, đều hồ hởi hỏi thăm sức khỏe các thầy cô, người tặng hoa, kẻ xách hành lý, người chụp ảnh cứ rộn tiếng cười nói cả một khu vực nhà ga. Đoàn đi bốn xe về khách sạn Bảo sơn. Nhiệm vụ của chúng tôi tháp tùng các thầy cô ra Hà nội đã hoàn thành. Từ nay Chi hội Giucôpski phía Bắc sẽ đảm nhiệm mọi việc. Theo kế hoạch, các thầy cô giáo nghỉ tại khách sạn Bảo sơn theo chương trình của VTV. Hai cặp tháp tùng là vợ chồng tôi và vợ chồng anh bạn điển trai sẽ nghỉ ở nhà khách của quân chủng PKKQ tận Bạch mai. Điều này có lợi về mặt kinh phí (khách sạn Bảo sơn thuộc hàng 4 sao, tiền nghỉ một ngày đêm ở đây là 75 đôla), nhưng bất tiện về mặt tổ chức, đi lại. Mọi người đang bàn tính thì chú Đoàn, trưởng phòng MBĐC VKT KQ đứng ra mời bốn anh chị nghỉ tại khách sạn Bảo sơn trong ba ngày. Như vậy là vẹn cả ba bề. Bác Tùng đề nghị chúng tôi, mặc dù đã hoàn thành trách nhiệm tháp tùng các thầy cô, nhưng trong thời gian ở Hà nội vẫn theo sát đoàn và giúp đỡ mọi vấn đề nảy sinh. Trong những ngày đoàn ở Hà nội, luôn có một xe 15 chỗ túc trực và người của Giucôpski phía Bắc đưa đón đoàn. Chúng tôi điện vào Sài gòn báo cáo bác Kim Khôi và nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của bác và mọi người trong đó.
Theo chương trình của VTV, chiều hôm đó đoàn đi thăm Văn miếu – Quốc tử giám. Lịch sử và truyền thuyết về Văn miếu – Quốc tử giám được bác Vàng, người của VTV, kể rất hay. Vì đoàn đông, trên mười người, lại hay dừng để chụp ảnh, nên nhiều lúc tôi lại phải thuyết minh bổ sung cho những người nghe không kịp. Thực ra, tôi đâu dám múa rìu qua mắt thợ, chỉ nói lại và bổ sung những điều mình biết cho các thầy cô của mình như về Khuê văn các, hồ Vọng nguyệt, bia tiến sĩ v.v.... Nhưng những người nghe không kịp cũng xúm lại cùng nghe, nên bác Vàng bảo: chú nói được đấy, cứ mạnh dạn giúp anh một tay, vì đoàn đông quá, quản không xuể. Trong quá trình tham quan để ý sẽ thấy người của VTV tranh thủ quay tư liệu.
Tối hôm đó, như đã bàn trước, khóa 77-82 chúng tôi mời các thầy cô giáo ăn cơm, dự sinh nhật của Bình. Bà Vera kêu mệt không đi được, mặc dù sinh nhật tổ chức ở ngay nhà hàng kề bên khách sạn Bảo sơn. Tôi có dịp trêu Bình: chăm sóc các thầy cô thế nào mà vừa nhận bàn giao xong, đã có người bị mệt. Ngoài khóa 77-82 còn có vợ chồng anh bạn điển trai, Lưu Ngọc Anh – công ty VAXUCO, Vinh pilot cùng dự. Mọi người đến dự đều đưa vợ đi cùng nên không khí rất vui vẻ ấm cúng. Đích thân ông Kostenko gắn huy hiệu Gagarin cho từng người. Riêng Bình nhận được huy hiệu màu bạc khác với màu vàng của mọi người. Ông nói đây là sự ưu ái đặc biệt dành cho người tròn tuổi 50. Mọi người đố nhau qua những tấm ảnh cũ phai màu thời gian xem ai nhớ những kỷ niệm thời đang học. Các bà vợ được dịp trêu các phu quân của mình khi nghe kể về một thời sôi nổi ở trường cũ. Tối hôm đó, chúng tôi chia nhau mang giúp hoa của các thầy cô về từng phòng. Tôi mang theo cả phần ăn tối cho bà Vera. Các phòng của thầy cô giáo đều tràn ngập trong hoa.
Sáng ngày 16.1.2010, theo kế hoạch, khoảng 10 giờ 30 là Chi hội Giucôpski phía Bắc tổ chức giao lưu với các thầy cô ở Quân chủng Phòng không-Không quân. Địa điểm là Viện kỹ thuật PK-KQ. Từ sáng, chúng tôi đưa các thầy cô đi tham quan Hà nội, gồm Lăng Bác, chùa Một cột, bảo tàng Hồ Chí Minh, hồ Hoàn kiếm, Cung văn hóa hữu nghị Việt - Xô. Mặc dù đi sớm, nhưng khi biết vào Lăng Bác phải xếp hàng khá lâu, Võ Vinh bèn gọi điện liên hệ trước. Nhờ có người trong ban quản lý nên chúng tôi được ưu tiên vào trước. Các thầy cô đều thỏa mãn được ước nguyện sang Việt nam vào thăm Lăng Bác. Ở những nơi tham quan các thầy cô đều chụp ảnh lưu niệm. Khi đoàn về tham quan hồ Hoàn kiếm, qua cầu Thê húc, vào đền Ngọc sơn, anh Việt đi tháp tùng đoàn đều thuyết minh về sự tích vua Lê trả kiếm cho rùa, về các cụ rùa có mấy trăm tuổi v.v....
Buổi tiếp đón các thầy cô ở Viện kỹ thuật PK-KQ rất hoành tráng. Trên tường quanh hội trường treo các panô ảnh kỷ niệm của các thế hệ học viên Giucôpski. Chương trình ca nhạc mở màn bằng những bài hát Nga quen thuộc, các học viên Giucôpski năm xưa, nay đầu đã bạc trắng vẫn say sưa hát những bài ca yêu thích. Không khí sôi nổi, hào hùng tràn ngập khán phòng. Đã lâu lắm mới có buổi họp mặt đông vui như thế này của các thế hệ học viên Giucôpski. Những bài phát biểu cháy bỏng tình cảm thầy trò, những kỷ niệm không bao giờ quên, lòng biết ơn vô bờ bến đối với những người thầy đã từng dạy dỗ chúng ta nên người. Có người phụ nữ thay mặt chồng mình đã mất, đến dự buổi giao lưu. Những lời phát biểu của các thầy cô chìm ngập trong tiếng vỗ tay vang dội. Mọi người ken vai nhau cùng chụp ảnh lưu niệm với các thầy cô. Trong bữa liên hoan, xen trong những lời chúc nhau hạnh phúc, là các tiết mục hát tự do. Đích thân thiếu tướng Võ Tuấn - Tham mưu trưởng quân chủng PK-KQ, cầm micro hát bài Chiều hải cảng để chào mừng các thầy cô. Bà Alla cũng lên sân khấu cùng hát với mọi người. Trong buổi liên hoan tôi rất vui khi được gặp lại nhiều các bác, các anh và bạn bè cùng lứa thời còn học bên Nga cũng như trong công tác sau này.
Ngay sau buổi liên hoan, đoàn sang thăm Viện kỹ thuật PK-KQ. Ở đây đoàn nhận lời chúc mừng của ba thế hệ Viện trưởng: bác Huỳnh Tùng, bác Nguyễn Hồng và Vũ Hồng Quang – đương kim Viện trưởng – khóa 77-82. Những bó hoa và quà lưu niệm được trao, ly rượu thắm đầy tình nghĩa và bác Nguyễn Hồng đã hát tặng các thầy cô một bài hát Nga. Tiếp đó đoàn đi thăm Bảo tàng PK-KQ. Lúc này, Lưu Ngọc Anh mới thể hiện vai trò phiên dịch của mình khi thuyết minh cho các thầy cô về lịch sử của Quân chủng PK-KQ.
Buổi chiều, các thầy cô gặp những người trong Ban biên tập chương trình Thầy trò Xô Việt của VTV để thống nhất, tập dượt cho buổi truyền hình trực tiếp tối hôm sau. Thời gian phát biểu cho mỗi thầy cô được biên tập viên Thu Hằng của VTV quy định chỉ có 2 phút, nên mọi người phải tập dượt vài lần. Cuối cùng mọi việc cũng xong. Tối đến, Lưu Ngọc Anh mời các thầy cô và vợ chồng tôi đi ăn cơm Việt nam ở Tràng tiền (vợ chồng anh bạn điển trai có kế hoạch khác). Đây cũng là buổi thăm Hà nội về đêm, vì ngoài đêm nay khó có dịp thư thả ngắm nhìn Hà nội thanh bình, các tối khác đều bận kín lịch. Một lát sau thì vợ chồng Hồ Vinh đến cùng vui. Vinh đưa tặng các thầy cô mấy tấm ảnh chụp hôm ở Nha trang. Mọi người rất vui và đòi Vinh phải ghi lời đề tặng cho đúng cách.
Sáng ngày 17.1.2010 các thầy cô sẽ đi gặp bộ trưởng giáo dục và đào tạo, sau đó đi thăm Hà nội. Bình và anh Việt sẽ đi tháp tùng đoàn. Vợ chồng tôi xin vắng mặt để thăm gia đình, hẹn các thầy cô sẽ gặp lại vào buổi tối ở Trung tâm hội nghị quốc gia Mỹ đình. Nhưng tối hôm đó, chúng tôi chỉ gặp được thầy cô từ xa, qua màn hình ở sân khấu. Đêm hôm đó mọi người về rất muộn.
Sáng ngày 18.1.2010, trong khi ăn sáng, vợ chồng tôi và vợ chồng anh bạn điển trai chào tạm biệt các thầy cô. Theo kế hoạch của VTV các thầy cô sẽ đi Hạ long hai ngày, có anh Việt và Bình tháp tùng. Chúng tôi quay vào Sài gòn. Thầy trò ôm nhau bịn rịn, hẹn gửi thư và ảnh, chúc nhau thượng lộ bình an, mong sẽ có ngày gặp lại ở Matxcơva.
Về đến Sài gòn, qua điện thoại, được biết chuyến đi Hạ long của các thầy cô rất mỹ mãn. Hôm sau khi mọi người đang trên đường ra sân bay, chúng tôi gọi điện hỏi thăm, các thầy cô rất vui và nhờ chuyển lời cám ơn tới tất cả mọi người về chuyến đi đáng nhớ này.
Đến bây giờ, khi xem lại những bức ảnh chụp trong chuyến hành trình xuyên Việt của thầy và trò, trong tôi vẫn tràn đầy những cảm xúc về những ngày tuyệt diệu được ở bên các thầy cô. Mong sao điều kỳ diệu này sẽ còn lặp lại nữa. Bên tai tôi vẫn văng vẳng câu khẩu chú dễ thương của bà Vera: “Thiên thần của tôi ơi. Hãy đi cùng tôi. Mi đi trước. Ta theo ngươi - Ангел мой. Пойдешь со мной. Ты вперед. Я за тобой”.
Khuất Duy Trung 26.1.2010
|