[Мужик]

CUỘC ĐẤU SÚNG NGOẠI GIAO Ở GIƠ-NE-VƠ

Tháng 2 năm 1954 hội nghị các bộ trưởng ngoại giao của các cường quốc tại Bec-lin đã quyết định triệu tập một hội nghị quốc tế xem xét vấn đề chiến tranh Đông Dương cùng với vấn đề về giải pháp hòa bình tại Triều Tiên.

Ngày 26 tháng 4 Hội nghị Giơ-ne-vơ về Triều Tiên và Đông Dương bắt đầu công việc của mình. Đêm 20 rạng ngày 21 tháng 7 các hiệp ước về chấm dứt các hoạt động quân sự tại Việt Nam, Lào và Cam-pu-chia được ký kết, tuyên bố Hội nghị Giơ-ne-vơ được thông qua.

Các hiệp ước về Việt Nam trù định việc bố trí lại lực lượng của các quân đội tham chiến vì tính chất đặc thù của chiến tranh bị phân bố đan xen với nhau, chuyển quân về 2 miền đất nước - miền Bắc và miền Nam với ranh giới là vĩ tuyến 17. Thời gian để bố trí lại lực lượng được xác định trong thời hạn 300 ngày.

Về mặt chính trị, Hiệp định Giơ-ne-vơ công nhận quyền độc lập, tự chủ, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của 3 nước Đông Dương - Việt Nam, Cam-pu-chia và Lào. Giới tuyến theo vĩ tuyến 17 không được xem như là đường biên giới quốc gia. Muộn nhất đến tháng 7 năm 1956 Việt Nam phải thực hiện bầu cử tự do toàn dân dưới hình thức bỏ phiếu kín để thành lập chính phủ Việt Nam thống nhất.

Trước khi thống nhất, 2 miền đất nước không được gia nhập vào bất kỳ khối quân sự nào, không được xây dựng căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ của mình, không cho phép nhập cảnh nhân viên quân sự mới và vũ khí. Mỹ tìm mọi cách để phá hoại công việc của Hội nghị, không đặt bút ký vào văn kiện cuối cùng. Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói với chúng tôi:

“Nhân dân và quân đội Việt Nam chiến thắng kẻ thù mạnh hơn vì quân và dân kiên quyết chiến đấu vì độc lập dân tộc, vì ruộng đất cho nông dân...Chúng tôi cho rằng, trong thời đại của chúng ta không đội quân đế quốc nào, dù nó có mạnh đến đâu, không một tướng đế quốc nào, dù tài giỏi đến mấy, cũng không thể chiến thắng được nhân dân, dù bé nhỏ và yếu ớt nhưng đoàn kết kiên quyết đứng lên đấu tranh và trong cuộc đấu tranh ấy được lãnh đạo bởi một đường lối chính trị và quân sự đúng đắn. Kinh nghiệm của chúng tôi đã chỉ ra rằng, không được ảo tưởng về sự thiện chí của đế quốc, rằng chủ nghĩa thực dân mới trong tất cả biểu hiện của nó nguy hiểm hơn chủ nghĩa thực dân cũ. Chúng ta không sợ sức mạnh của vũ khí hiện đại, bởi vì con người, với các phẩm chất đạo đức và tinh thần của mình, quyết định kết quả cuối cùng của cuộc chiến...”

Hiệp ước Giơ-ne-vơ năm 1954 củng cố sự công nhận quốc tế đối với các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam: quyền độc lập, tự chủ, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ. Nhưng tương quan lực lượng giữa phong trào kháng chiến Việt Nam và phe đế quốc nói chung, liên minh Pháp-Mỹ nói riêng, tại thời điểm đó ở mức mà chỉ có thể giải phóng nửa phía bắc đất nước. Ranh giới tạm thời nằm dọc theo sông Bến Hải chảy về hướng biển.

Ngay sau khi Hiệp ước được ký kết, Mỹ, với sự đồng thuận của Chính phủ Pháp đã thiết lập tại miền Nam Việt Nam chế độ thực dân mớí - công cụ để chia cắt Việt Nam vĩnh viễn và biến phần phía nam đất nước thành căn cứ quân sự của Hoa Kỳ, thành thuộc địa kiểu mới. Trong hoàn cảnh này, nhân dân Việt Nam cần đồng thời thực hiện 2 nhiệm vụ: xây dựng cuộc sống mới ở miền Bắc, bảo vệ miền Bắc trước mọi xâm hại từ bên ngoài và đấu tranh giải phóng miền Nam.