[Мужик]

ĐIỆN BIÊN PHỦ

Đông xuân năm 1953-1954 Tây Bắc - vùng chiến lược quan trọng phía tây bắc trên biên giới Việt Nam, Lào và Trung Quốc, trở thành sân khấu chính của các hoạt động quân sự Tháng 11 năm 1953 quân đội Việt Nam bắt đầu tấn công thị xã Lai Châu, trung tâm hành chính của tỉnh cùng tên. Như dự đoán, Pháp ngay lập tức bổ sung lực lượng và vũ khí, khí tài để củng cố vị trí tại vùng này. Ngày 20 tháng 11, 6 tiểu đoàn lính dù nhảy xuống Điện Biên Phủ, thung lũng nằm giữa vùng núi cao Tây Bắc gần biên giới Việt-Lào. Ngay đầu tháng 12, số tàn quân Pháp tại Lai Châu cũng kéo về đóng tại Điện Biên Phủ.

Thung lũng Điện Biên Phủ giữ vị trí đặc biệt trong các kế hoạch của Bộ chỉ huy Pháp. Tại đây Pháp tính cố thủ lâu dài, dựng lên một căn cứ quân sự lớn có thể thường xuyên đe doạ vị trí của các lực lượng yêu nước vùng Thượng Lào và tây bắc Việt Nam. Từ đây, đến thu năm 1954, theo kế hoạch sẽ giáng một đòn sấm sét vào cơ quan đầu não của lực lượng kháng chiến tại Việt Bắc. Dường như hình thành 2 tuyến di chuyển đối lập nhau của các lực lượng quân sự. Sau giải phóng Lai Châu, lực lượng chủ lực của Quân đội nhân dân Việt Nam tiến về Điện Biên Phủ, còn đối phương lại ném xuống đây các đơn vị chi viện mới: bộ binh, pháo binh, xe tăng, không quân và công binh, xây dựng công sự bê tông, phủ kín thung lũng bằng hệ thống hầm hào và mạng lưới giao thông, liên lạc.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ kể lại:
- Ngày 21 tháng 11 năm 1953, gần như đồng thời với chiến dịch Lai Châu, quân đội Việt Nam cùng với lực lượng vũ trang Pa thét Lào mở đợt tấn công vào vùng Bắc và Trung Lào, đến ngày 27 tháng 12 chiến được thị xã Thà Khẹt. Navarre vội vã tung lực lượng mới của quân đội viễn chinh tới hỗ trợ một cứ điểm đang bị đe doạ gần Sa-van-na-khẹt. Nhưng việc này cũng không cứu được các cánh quân tại Nam Lào khỏi thất bại. Ngày 31 tháng 12, thị xã Attop thất thủ sau các trận đánh của lực lượng yêu nước, còn đến tháng giêng năm 1954 toàn bộ cao nguyên Bô-lô-ven rơi vào tay những người yêu nước.

Bộ chỉ huy Pháp nhận định rằng sức mạnh tấn công của lực lượng kháng chiến Việt Nam đã cạn và bắt đầu triển khai kế hoạch phản công “Atlante”. 20 tiểu đoàn bộ binh và cơ động với sự hỗ trợ của 4 tiểu đoàn pháo binh tấn công vào các tỉnh vùng giải phóng thuộc Khu 5 Trung bộ. Nhưng lực lượng chính của những người yêu nước đã được chuyển về vùng cao nguyên Trung phần. Tại đây, từ 26 tháng 1 đến 17 tháng 2, sau các trận chiến khốc liệt, tỉnh Kon Tum được giải phóng hoàn toàn. Navarre buộc phải khẩn cấp điều động 13 tiểu đoàn đến giải vây cho thị xã Pleiku. Lực lượng Quân đội nhân dân tấn công vào các vị trí yếu của quân Pháp và giành được các thắng lợi chiến thuật.

Đến lúc này Bộ chỉ huy Việt Nam thông qua quyết định bí mật bắt đầu chuẩn bị chiến dịch công phá tập đoàn cứ điểm của Pháp tại Điện Biên Phủ. Để đánh lạc hướng và buộc đối phương tiếp tục phải phân tán lực lượng, hàng loạt cuộc tấn công nghi binh vào các vùng do Pháp kiểm soát tại Thượng Lào được thực hiện. Cùng lúc hoạt động vũ trang của du kích đột ngột tăng mạnh tại vùng châu thổ sông Hồng, sông Mekong và duyên hải Trung bộ. Quốc lộ 5 nối Hà Nội với Hải Phòng trở thành mục tiêu tấn công dồn dập của lực lượng dân quân. Ngày 4 và 7 tháng 3 năm 1954, lực lượng đặc công của Quân đội nhân dân đột nhập vào sân bay Cát Bi và Gia Lâm, phá huỷ hàng chục máy bay, gây khó khăn lớn trong việc tiếp tế vũ khí, lương thực bằng đường hàng không cho các cánh quân bị bao vây tại Điện Biên Phủ.

Tuy vậy Bộ chỉ huy Pháp cho rằng căn cứ quân sự Điện Biên Phủ được xây dựng kiên cố, được 17 tiểu đoàn bộ binh cùng các đơn vị pháo binh, xe tăng, máy bay, công binh bảo vệ sẽ trụ được và trở thành cái bẫy nhử lực lượng chủ lực của quân đội Việt Nam.