[Мужик]

Chính phủ mới nhanh chóng triển khai các trách nhiệm của mình, quan tâm đặc biệt đến việc thực hiện các cải cách dân chủ, củng cố các lực lượng vũ trang và tạo dựng nền tài chính quốc gia ổn định.

Ngày 31 tháng 1 năm 1946 Chính phủ công bố sắc lệnh về phát hành và lưu thông tiền tệ của nước VNDCCH (đồng), đầu tiên ở Trung bộ sau đó trên toàn quốc. Tiền đồng được lưu hành song song với đồng bạc Đông Dương. Bước đầu tiên trong công cuộc xây dựng nền kinh tế quốc dân độc lập đã được thực hiện. Nhưng ngay lập tức cũng xác định được những đe dọa từ bên ngoài. Trong thỏa thuận giữa Pháp, Mỹ và Anh có cho phép quân đồng minh chiếm đóng một phần lãnh thổ trên bán đảo Đông Dương. Phía bắc vĩ tuyến 16 là quân Tưởng Giới Thạch, phía nam là quân Anh - lực lượng, bằng các hoạt động của mình, tìm mọi cách chuẩn bị cho “sự quay lại của người Pháp”. Đứng nấp sau lưng 200 ngàn lính Tưởng của tướng Lữ Hán là các sỹ quan Mỹ. Tại trung tâm hành chính của các tỉnh Lào Cai, Lạng Sơn, và Quảng Yên giáp với biên giới Trung Quốc quân Tưởng và các nhóm dân tộc chủ nghĩa “Việt Cách”, “Việt Quốc” tiêu diệt chính quyền cách mạng, lập ra các cơ quan quản lý bù nhìn.

Hoảng sợ trước khí thế cách mạng tại Trung Quốc, Tưởng Giới Thạch không dám công khai xâm lược Việt Nam. Nhưng 200 ngàn quân lính của Lữ Hán là mối đe dọa thường trực đối với nước cộng hòa non trẻ. Chính sách của chính phủ Hồ Chí Minh trong quan hệ với Tưởng là tránh các xung đột trực tiếp với quân đội của Lữ Hán, đồng thời không cho phép họ can thiệp vào công việc nội bộ của đất nước. Chiến lược này hoàn toàn đúng đắn. Quân Tưởng dần dần rút khỏi Việt Nam.

Sau thất bại của Nhật, chính phủ Pháp thực hiện hàng loạt biện pháp khẩn cấp để thử khôi phục lại chính quyền của mình tại Đông Dương. Binh đoàn lính chiến, sư đoàn bộ binh lê dương được điều đến gần bờ biển Việt Nam. Tổng chỉ huy quân đội Anh ở Nam Á, tướng Mounbatten, đã làm tất cả những gì có thể để đẩy nhanh việc chuyển quân Pháp tới Đông Dương: đế quốc Anh lo lắng về tương lai các thuộc địa của mình ở Châu Á và cố giúp Pháp khôi phục càng sớm càng tốt bá quyền ở Đông Dương. Ngày 23 tháng 8 một đội lính dù Pháp nhảy xuống một vùng thuộc Nam bộ, trong số đó có phái viên của cao ủy Cedille. Quân Nhật cho Cedille vào Sài Gòn, lúc đó còn khoảng 30 ngàn người Pháp. Ngày 29 tháng 89 Cedille gặp gỡ với đại diện Ủy ban cách mạng Nam bộ và tuyên bố rằng Pháp không công nhận cả độc lập, cả thống nhất của Việt Nam, còn nhân dân Việt Nam không chấp nhận bất kỳ sự áp bức và bạo lực nào của chính quyền thực dân. Ngày 2 tháng 9 binh lính Pháp nấp trong nhà thờ đã bắn vào các đoàn biểu tình khiến 47 người thiệt mạng và bị thương.

Ỷ vào sự bảo trợ của quân Anh, binh lính Pháp được thả tổ chức nhiều cuộc khiêu khích. Ngày 13 tháng 9 quân đội Anh chiếm trụ sở của Ủy ban hành chính Nam bộ và cho người Pháp treo cờ tam tài. Ngày 19 tháng 9 Cedille tuyên bố rằng phải tái lập “trật tự” tại Việt Nam và lập “chính phủ” mới phù hợp với tuyên bố của de Gaulle ngày 23 tháng 3 năm 1945.

Ngày 20 tháng 9 tướng Anh Grasay ra lệnh đóng tất cả các tờ báo Việt Nam, ngày 21 tháng 9 áp lệnh thiết quân luật, đòi giải thể lực lượng an ninh Việt Nam và giao nộp vũ khí. Phía Việt Nam bất tuân lệnh này. Khi đó Grasay thả thêm 1400 tù binh Pháp và trang bị vũ khí cho họ. Những người này ngày 22 tháng 9 đã gây ra hàng loạt vụ lộn xộn và chiếm giữ một số đồn cảnh sát.

Làn sóng kháng chiến đầu tiên bắt đầu như vậy. Ủy ban hành chính Nam bộ kêu gọi nhân dân đứng lên chống xâm lược. Khắp nơi vang lên khẩu hiệu “Độc lập hay là chết!” Ngày 26 tháng 9 năm 1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời hiệu triệu đồng bào Nam bộ. Các đơn vị Quân đội nhân dân bắt đầu Nam tiến. Người Pháp không thể mở rộng sự kiểm soát của mình ra ngoài địa giới Sài Gòn. Đêm đêm quân du kích không để họ được yên ổn.