[Мужик]

Mặt trận Việt Minh tiên đoán được sự đảo chính tất yếu của Nhật. Vào đêm mùng 9 rạng mùng 10 tháng 3, khi các đội quân Nhật giải giáp quân Pháp, tại làng Đình Bảng, cách Hà Nội 16 km, BCHTƯ Đảng Cộng sản Đông Dương họp phiên mở rộng. Không ngoại trừ khả năng Pháp quay lại nắm chính quyền, Trung ương Đảng chỉ rõ trong năm 1945 kẻ thù chính của nhân dân Đông Dương là phát xít Nhật và chế độ quân phiệt. Chiến tranh thế giới bước vào giai đoạn quyết định. Quân đội Nhật rơi vào tình thế không lối thoát tại vùng Thái Bình Dương. Thời cơ cách mạng đã chín muồi. Trong hoàn cảnh đó Đảng và Mặt trận Việt Minh kêu gọi quần chúng nhân dân chuẩn bị nổi dậy giành chính quyền.

Sự quan tâm chính tập trung cho việc tăng cường các hoạt động du kích tại vùng núi và đồng bằng, kêu gọi nông dân chiếm các kho thóc, tuyên truyền chính trị tại các thành phố lớn. Đấu tranh chính trị bùng nổ tại Hà Nội, Sài Gòn, Đà Nẵng, Huế. Đến tháng 8 năm 1945 trên cả nước, kể cả vùng núi, vùng dân tộc thiểu số hoạt động cách mạng của quần chúng ngày một sôi sục. Các hoạt động này mang tính chất cả chính trị lẫn vũ trang. Sau thất bại của đội quân Quan Đông trước Hồng quân Liên Xô và sau khi Mỹ ném bom nguyên tử xuống Hirosima và Nagasaki, Nhật đầu hàng. Tại làng Tân Trào (tỉnh Tuyên Quang) đã khai mạc Hội nghị quốc dân của Đảng Cộng sản Đông Dương. Nghị quyết tổng khởi nghĩa được thông qua. Mục đích là: đánh đuổi xâm lược, giành độc lập dân tộc và thiết lập chính quyền nhân dân. Chiến thuật được xác định là kết hợp đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang. Ban hành các chỉ thị về giành chính quyền, giao nhiệm vụ tập hợp các lực lượng cách mạng tại các trung tâm quan trọng của đất nước, làm kẻ thù hoang mang và buộc phải đầu hàng.

Ngày 16 tháng 8 năm 1945 Mặt trận Việt Minh triệu tập đại diện các tổ chức quần chúng yêu nước, các dân tộc và các liên minh tôn giáo họp Quốc dân đại hội. Đại hội nhất trí thông qua lời kêu gọi tổng khởi nghĩa, nhấn mạnh sự cần thiết phải “cướp chính quyền từ tay Nhật và chính phủ bù nhìn trước khi quân đồng minh tới Đông Dương để đón tiếp họ với tư cách là người chủ đất nước”. Vấn đề là phải đi trước quân đội “đồng minh” (quân Tưởng Giới Thạch, Anh, Pháp, Mỹ), những kẻ đã có kế hoạch chiếm và buộc Đông Dương phải chịu ách đô hộ của mình.

Đại hội thông qua chương trình gồm 10 điểm. Kế hoạch khởi nghĩa hoàn toàn bí mật:
1. Giành lấy chính quyền, xây dựng một nước Việt Nam dân chủ cộng hoà trên nền tảng hoàn toàn độc lập.
2. Võ trang nhân dân. Phát triển quân Giải phóng Việt Nam.
3. Tịch thu tài sản của giặc nước và của Việt gian, tuỳ từng trường hợp sung công làm của quốc gia hay chia cho dân nghèo.
4. Bỏ các thứ thuế do Pháp, Nhật đặt ra; đặt một thứ thuế công bằng và nhẹ.
5. Ban bố những quyền của dân cho dân: Nhân quyền; Tài quyền (quyền sở hữu); Dân quyền: Quyền phổ thông đầu phiếu, quyền tự do dân chủ (tự do tín ngưỡng, tự do tư tưởng, ngôn luận, hội họp, đi lại), dân tộc bình quyền, nam nữ bình quyền.
6. Chia lại ruộng công cho công bằng, giảm địa tô, giảm lợi tức, hoãn nợ, cứu tế nạn dân.
7. Ban bố Luật lao động; ngày làm 8 giờ, định lương tối thiểu, đặt xã hội bảo hiểm.
8. Xây dựng nền kinh tế quốc dân, phát triển nông nghiệp. Mở Quốc gia ngân hàng.
9. Xây dựng nền quốc dân giáo dục; chống nạn mù chữ, phổ thông và cưỡng bách giáo dục đến bậc sơ cấp. Kiến thiết nền văn hoá mới.
10. Thân thiện và giao hảo với các nước Đồng minh và các nước nhược tiểu dân tộc để giành lấy sự đồng tình và sức ủng hộ của họ.