[Мужик]

Nhưng thời đó không phải lúc nào và cái gì cũng có thể viết. Còn bây giờ? Khi các cánh cửa hé mở thì chúng tôi đã bạc đầu. Venia Nikolsky, trưởng phân xã Thông tấn ”Tin tức” tại Hà Nội, hy sinh trong thời chiến và dàn quân nhạc tại lễ truy điệu đã làm lộ ông còn thuộc biên chế của Cục tình báo Bộ Quốc phòng (GRU). Không còn nữa phóng viên báo ”Sự thật” Ivan Shedrov, Aleksandr Serikov-Alabin (Serbin), hiệu thính viên Nikolai Solntsev, phóng viên ”Tin tức” Boris Shumeev. Rất nặng nề để tiếp tục danh sách giờ đã trở nên dài này. Rồi còn bao nhiêu quân nhân nữa, trong đó có cả trung tướng Vladimir Abramov.

Tôi đang cạnh tranh một vị trí cao về độ giàu có thông tin. Với đầy đủ ý thức trách nhiệm tôi nhấn mạnh: từng thông tin của tôi đều được chắt qua trái tim, trí nhớ, tư tưởng và lọc qua nhận thức, thời gian. Và đây là ”những định hướng” chính:

- Không khi nào và không có bất kỳ ”nhóm đặc nhiệm”, đội ”đặc trách” nào được KGB và GRU thả xuống rừng rậm Nam Việt Nam để thực hiện các hoạt động tình báo và biệt kích.

- Mùa xuân năm 1975, khi chiến dịch ”Hồ Chí Minh” được bắt đầu tại miền Nam Việt Nam, các cơ quan tình báo Xô viết cũng như Ban Chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, không được thông báo trước về nó và không một ai đoán trước được sự sụp đổ của Sài Gòn ngày 30 tháng 4 năm 1975. Sau đó thì đương nhiên TẤT CẢ đều biết TẤT CẢ.

- Các cố vấn quân sự Liên Xô không đồng hành cùng các đoàn xe tăng tiến xuống Nam Việt Nam, ở Lào hay Cam-pu-chia.

- Tình báo chính trị và quân sự Liên Xô ở Đông Dương gặp cùng một lúc vài cản trở: đặc điểm thời chiến, chế độ di chuyển, khó khăn trong tiếp xúc với công dân Việt Nam. Chủ ý từ phía Việt Nam tránh cho người Nga và Trung Quốc chạm mặt nhau trên lãnh thổ Việt Nam, tại cảng Hải Phòng, sau đó là Sài Gòn và Đà Nẵng... Việt Nam tế nhị tính đến sự đối đầu Xô-Trung, hạn chế để xảy ra những ”tiếp xúc” không mong đợi.

- Tuỳ viên quân sự Aleksei Ivanovich Lebedev (thiên hạ đồn rằng vị này số ”hên”. Tháng 5 năm 1967, một quả đạn pháo rơi trúng tầng trệt ngôi nhà khi chủ nhân đang cạo râu ở tầng 2 mà ông thậm chí không hề bị vết xước nào) từng sẵn sàng cho bất kỳ ai ”tắm trong rượu” (tiền khi đó không thông dụng) nếu mang đến cho ông bất kỳ chi tiết điện tử nào từ máy bay Mỹ bị bắn rơi. Lebedev lúc đó có 3 trợ lý: trung tá Evgeni Legostaiev, Ivan Shport, và Ilya Rabinovich. Người thứ 3, như thiên hạ nói, là nhà báo ”hụt”, có thể lập báo cáo trên giấy tất cả những gì đồng nghiệp thu thập được mà không hề bước ra khỏi phòng làm việc. (Còn sống giờ chỉ có thiếu tướng về hưu người Moskva Ivan Petrovich Shport, sau này từng là tuỳ viên quân sự ở Washington và Praha).

- Tình báo Liên Xô ở Việt Nam (và điều này phải thú nhận với sự tiếc nuối lớn) đã không sẵn sàng ngay từ đầu chiến tranh. Nếu như bộ máy tư tưởng của Liên Xô, các nước XHCN, phong trào cộng sản và công nhân quôc tế, lực lượng giải phóng dân tộc, phát động các cuộc biểu tình chống chiến tranh với tốc độ rất nhanh và mạnh mẽ, thì các phương tiện tình báo đối ngoại rõ ràng không theo kịp. Các ”đòn bẩy” xã hội, đảng phái... hoá ra lại mạnh hơn nhiều.