6
“Mọi người đều cuồng lên vì phấn khích”:
Cuộc biến chính
Năm 1922 đem lại những thay đổi to lớn khác đối với gia đình Himmler. Vào kỳ Phục Sinh Gebhard Cha được thăng chức hiệu trưởng đầy trọng vọng của ngôi trường Wittelsbacher Gymnasium ở Munich. Đó hẳn là một khải hoàn cho con người đã ngoi lên từ xuất thân nghèo hèn này – cực điểm quá trình lao động của cả đời ông, kể cả nếu như trong thời kỳ khó khăn đó việc thăng chức không đem lại bất kỳ cải thiện nào cho điều kiện vật chất của họ. Lạm phát đốt hết mọi thứ ra tro. Trong năm ấy thực phẩm đã tăng giá gấp ba mươi lần so với cuối chiến tranh. Thêm vào đó, vị hiệu trưởng mới phải tìm cho mình một căn hộ tại Munich khiến mất thêm một khoản chi phí, trong khi vợ và con út vẫn phải ở tại Ingolstadt cho tới hết năm học.
Heinrich được gặp cha mình rất nhiều lần trong thời gian này; cứ Chủ nhật là họ lại đi dạo và ăn cùng nhau trong một nhà hàng. Theo các bức thư ông ta gửi mẹ, ta thấy rõ rằng đối với ông ta chắc hẳn việc ông ta được ở gần cha vô cùng có ý nghĩa. Ông ta viết ngày 9/5 “Cha và con ở bên nhau rất hòa hợp và hạnh phúc”; “Cha đã ổn định cuộc sống rất nhanh, ra ngoài đi dạo đều đặn và không làm việc quá sức”. Heinrich vốn hay nóng vội và không phải lúc nào cũng hòa hợp với cha mình. Năm 1921 ở Ingolstadt, khi ông ta đã hỏi xin cha một khoản tiền khá lớn để mua sách, đã có “những tranh luận nóng bỏng và dữ dội về chuyện này, nhưng chẳng may tôi đã rất nổi cáu”. Ngày hôm sau ông ta lại đem bàn chuyện tiền mua sách với mẹ - “chẳng may tôi lại nổi cáu lần nữa”. Tuy nhiên, sau khi có những bất đồng như vậy, Heinrich luôn mau chóng cố gắng tìm cách che dấu khỏa lấp. Như đã làm trước đó với Gebhard, sau đó ông ta viết một bức thư nhân danh cha mình. Ngày 12/6 ông ta viết cho mẹ, “Cha và con vô cùng cám ơn chiếc bánh tuyệt diệu này. Con lập tức mang hai phần ba ngay cho cha chiều hôm qua”.
Ngày hôm sau hai cha con tới Zirkus Krone, rạp xiếc duy nhất tại Đức có được cơ sở kiên cố, nằm ngay cạnh trường Wittelsbacher Gymnasium, để tham dự cuộc mít tinh phản đối “Nỗi ô nhục Đen”. Điều được xem là “Nỗi ô nhục Đen” là việc bố trí lính da đen thuộc địa trên vùng lãnh thổ Rhineland bị chiếm đóng sau chiến tranh. Trong con mắt nhiều người, và không chỉ những người có quan điểm bảo thủ, chỉ cần sự có mặt của những người lính này thôi cũng đã là hành động chống lại “tất cả luật lệ của nền văn minh Châu Âu” rồi. Nước Đức không chỉ bị tước mất tất cả thuộc địa của mình sau chiến tranh, mà vấn đề chủng tộc trước đây nay trở thành một phần của lực lượng chiến thắng chiếm đóng. Heinrich ghi trong nhật ký của mình: “Khá nhiều người. Tất cả họ đều kêu gào “Báo thù!” Rất ấn tượng. Đã từng là như vậy, nay tôi đã chín chắn hơn, ở mức độ nhận thức cao hơn. Sau 10 giờ ở phố Augustinerkeller. Thảo luận về phụ nữ, tình yêu, cuộc sống – cuộc sống ngày nay, tức là – về những vấn đề bí mật, về hoạt động yêu nước”. Heirich biết về “những vấn đề bí mật”, có thể là đề cập tới các hoạt động của cảnh sát mật và những tổ chức cánh hữu tại Munich, mặc dù ông ta cũng là thành viên của Hội Súng trường Freiweg. Sang ngày hôm sau, Heinrich, cha ông ta và những người khác, có lẽ là tất cả các thành viên Hội Apollo, đã gặp nhau tại một hầm bia và tranh luận với nhau về “thời trước, chiến tranh, cách mạng, bọn Do Thái, sự phá hoại chống sĩ quan, Cộng hòa Räterepublik, cuộc giải phóng”.
Trong thập niên 1920 tại Munich, cánh hữu đã tổ chức vô số cuộc biểu tình tập thể, thường dàn dựng như những cuộc diễu hành quân sự đầy phô trương, tại đó truyền thống quân sự của thời Đế chế vẫn tồn tại cùng với cách duyệt binh, quân phục và cờ phướn quân đội. Các cuộc mít tinh phản đối Hiệp ước Versailles và chống lại “sự dối trá phạm tội chiến tranh” là những sự kiện thường xuyên xảy ra. Heinrich đã tham gia trong một cuộc mít tinh phản đối tại quảng trường Königsplatz ngày 28/6/1922. Xúc động sâu sắc, ông ta hòa giọng hát bài “Wacht am Rhein” (“Đứng gác bên sông Rhine”) cùng sáu mươi ngàn người khác. “Thật tuyệt vời”, ông ta sôi nổi kể lại trong nhật ký. Ông ta có điểm yếu rõ rệt liên quan bất cứ điều gì dính tới quân sự, có thể gợi cho ông ta cảm xúc phấn khích, đôi khi còn thực sự hưng phấn xuất thần. “Binh sĩ diễu hành ngang qua. Ôi Chúa ơi!” ông ta viết lại như vậy ngày 26/2.
Thái độ của cha Heinrich đối với quan điểm chính trị ngày càng cấp tiến của ông ta ra sao? Họ có bàn luận với nhau về chuyện đó không? Các đoạn nhật ký của Heinrich cho thấy trong những lần thường xuyên gặp nhau, cha ông ta “u sầu sâu sắc về vị thế của nước Đức”. Nhưng thậm chí nếu hai cha con đã không thẳng thắn trao đổi với nhau về tất cả những vấn đề chính trị thì họ vẫn thống nhất nhau về việc chống lại Cộng hòa Weimar và về giấc mơ “giải phóng dân tộc”. Nếu không Gebhard Cha khó mà chịu đi cùng con tới dự mít tinh tại Zirkus Krone. Ngay từ đầu năm 1920 Heinrich chắc đã cho rằng cha mình ngầm tán thành một cuộc mít tinh tại đại học mà ông ta có tham dự để phản đối án tử hình với Bá tước Arco-Valley, kẻ đã ám sát Kurt Eisner. Đó “thực sự khoan khoái. Tôi ước gì cha có thể chứng kiến” việc “hy vọng hồi sinh của dân tộc Đức” được thể hiện ở đó, ông ta viết trong bức thư sinh nhật gửi mẹ mình ngày 18/1. “Những quý ông trong chính phủ sẽ hiểu tại sao mình lại tha cho Arco. Nếu không họ sẽ phải trả giá vì điều đó. Tất cả chúng con đã sẵn sàng – thực ra, chúng con thấy tiếc là mọi thứ lại diễn ra suôn sẻ đến thế”.
Dịp nghỉ hè Heinrich và cha mình cùng trở về Ingolstadt. Tuy nhiên, Heinrich có ít thời gian để hưởng thú vui của hội sinh viên vì kỳ thi cuối của ông ta đang đến gần. Ngày 22/6/1922 cha mẹ họ kỷ niệm đám cưới bạc với một nhóm bạn nhỏ, ngoài gia đình ra khách mời duy nhất là vú già Thilde, Paula vị hôn phu của Gebhard Con và cha mẹ cô này. Thực đơn của buổi tiệc mừng vẫn còn nhắc nhở tới ham muốn thoải mái của giới trung lưu, mặc dù xét theo thời gian rõ ràng nó vẫn khiêm tốn hơn so với trước chiến tranh. Và mặc dù bản thân tờ thực đơn được viết tay chứ không phải in, chính sự hiện diện của nó là một thể hiện rõ nét cho thấy gia đình tiếp tục dành một khoản lớn để làm đúng nghi thức xã giao.
Ernst rõ ràng không gặp rắc rối với việc chuyển trường; ông học chăm và tiếp tục đạt điểm nổi trội. Ông cũng học nhiều thứ tiếng đến đáng chú ý; ngoài môn Latin và Hy Lạp bắt buộc, ông còn hết sức say mê học những khóa tiếng Anh, Pháp và Ý không bắt buộc. Dù vậy, tôi tự hỏi làm thế nào ông quen được với chuyện luôn phải tìm chọn kết thân với bạn mới, đặc biệt vì là con ông hiệu trưởng nên chuyện này là khó khăn gấp đôi, do ông phải nỗ lực mới dành được sự tôn trọng của các bạn đồng môn. Do đó có lẽ không chỉ vì tình cờ mà khi này Ernst đã muốn có liên hệ gần gũi chặt chẽ hơn với hai anh. Kết quả là ngay khi còn học ở trường này ông đã gia nhập nhóm bạn sinh viên của hai anh và, mặc dù ít tuổi hơn rất nhiều, đã mau chóng hòa nhập được với họ.
Khi ấy ông mới mười sáu, và trong kỳ nghỉ hè ấy ông đã hoàn tất khóa huấn luyện “tình nguyện viên ngắn hạn”. Ông nhỏ tuổi khác thường trong số các thành viên đơn vị dự bị ấy của Freikorps. Hiển nhiên ông không phải tham gia các khóa huấn luyện quân sự thiếu sự chấp thuận của cha mẹ. Do đó, ta có thể yên tâm cho rằng ít nhất họ cũng thông cảm, nếu không nói là tán thành, việc ba con trai mình tham gia tổ chức Freikorps dân tộc chủ nghĩa hữu khuynh.
|