[Kirill]

Lượng tài liệu về chiến cuộc tập kích B-52 thì thực sự em không có hứng tìm hiểu lắm (tại nó chẳng có gì đáng bàn nếu so với tổng thể chiến cuộc Việt-Mỹ), nhưng dựa trên những gì đã biết, thì em nghĩ... Có hai lý do để người Mỹ tấn công Hà Nội bằng pháo đài bay (tức loại vũ khí khả dĩ và mãnh lực nhất thời điểm thập niên 1970), đấy là :

1. Sau trận Mùa hè đỏ lửa 1972, dù thắng lợi nhưng cả Mỹ và Việt Nam Cộng hòa đều tổn thất nặng. Người Mỹ muốn khiến Việt Nam Cộng hòa tin rằng, đồng minh không bỏ rơi họ.

2. Sau cuộc mật đàm tại Bắc Kinh năm 1971 giữa Nixon và Mao, thì trật tự thế giới nổi lên Trung Quốc (tách khỏi cực Xô), Mỹ không còn coi Trung Quốc là kẻ thù phải dè chừng nữa (kẻ thù của kẻ thù là bạn ta), họ đồng ý để Trung Quốc chiếm Hoàng Sa (1974), đồng thời kết liễu Việt Nam Cộng hòa (cắt viện trợ quân sự từ 1973, buộc Tổng thống Thiệu từ chức vì ông chống Cộng quyết liệt - thay thế bằng ông Big Minh, một Phật tử mộ đạo và có quan điểm hòa giải), đổi lại, Trung Quốc rời xa Liên Xô và cũng cắt giảm đến cắt hẳn viện trợ cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa... Bắt tay được với Trung Quốc, Mỹ hoàn tất việc chia rẽ khối cộng sản, đồng thời đẩy Liên Xô vào nguy cơ tứ phía. Tóm lại, Việt Nam mất hẳn vai trò tiền đồn "chống Cộng" cũng như "chống đế quốc". Cuộc tập kích B-52, nói thật ra người Mỹ... cho không biếu không Hà Nội để rút khỏi Việt Nam trong danh dự (để mặc người Việt Nam giết nhau vì ý thức hệ hoặc hận thù cá nhân).

Rất không may là giữa thế kỷ XX, nước Việt Nam phải làm quân cờ trong tay nước khác. Ban đầu là nơi giao tranh của phe Trục và phe thực dân, sau đó là hai cực Xô-Mỹ. Người Việt bị bán rẻ, đổi chác như lon bia, gói mỳ ngay trên bàn hội nghị. Người Đức, người Hàn cũng chịu số phận không hơn gì, thậm chí có phần bi đát gấp nhiều lần, nhưng cái chính là họ tự nhận thức được và sớm vươn lên thành cường quốc. Và ít nhất, họ cũng không phải chịu thảm cảnh tan hoang - mất người, mất di sản văn vật nhiều như Việt Nam.