[SSX]

Ở Praha, bà Clinton còn nói một cách vô ích rằng họ cần phải đa dạng hóa nguồn cung năng lượng: “Các bạn cần phải đa dạng hóa các nguồn năng lượng có được. Điều đó được quan tâm cả ở Czech và châu Âu. Đó là vấn đề an ninh quốc gia. Dường như, tại đây, ở Praha tôi đã thấu hiểu.”

Câu này, không phải là “dường như” mà là “đa dạng hóa” – ám chỉ hình như các nước trong EU phụ thuộc hoàn toàn vào Nga. Cùng nhau và kêu ca rằng các nhà thầu Mỹ chẳng còn địa vị cao quí trong châu Âu già nua, Thế giới cũ. Bà ngoại trưởng biết rõ 60% dầu mỏ, 70% gas và toàn bộ nhiên liệu hạt nhân của Czech là đến từ Nga.

Chuyên gia có tiếng của Czech trong lĩnh vực năng lượng Jan Klimov, biên tập của tờ MF Dnes, tuyên bố rằng, để lobby cho quyền lợi của ai đó trong đơn thầu cạnh tranh nhà máy hạt nhân Temelin là rất phức tạp. Theo ông, đơn thầu cạnh tranh khác với các thủ tục tiêu chuẩn: sau tất cả, nó được tuyên bố không phải bởi chính phủ, mà bởi hãng, nơi nhà nước đang nắm phần kiểm soát.

"Một mặt, quá trình vận động được đơn giản hóa, mặt khác, đơn thầu được công bố trong khuân khổ luật lệ mua sắm của chính phủ. CEZ là hãng có 1/3 sở hữu cá nhân, được niêm yết trên thị trường chứng khoán và cần phải tuân thủ luật pháp ở đây, đó là, phải tuân thủ những tiêu chẩn đã được đưa ra trong hợp đồng của nhà nước, ở đó đánh giá tìm ra người thắng cuộc – tất cả là hoàn toàn rõ ràng. Tỷ lệ chuẩn 50/50 trong đó một nửa là giá và điều kiện thương mại, phần kia là đặc điểm kỹ thuật và khả năng có được đăng ký cấp phép của châu Âu, vấn đề an toàn, và các vấn đề khác nữa.”

Ông Klimov cho rằng, phía Mỹ sẽ “gây sức ép” với chính phủ Czech, sử dụng chủ đề quen thuộc “phụ thuộc năng lượng vào Nga”. Nhưng ông tin, cái gọi là nỗi sợ hãi Nga không có căn cứ: “Cá nhân tôi cho rằng an ninh năng lượng chẳng có ý nghĩa gì, cho dù là Nga hay Mỹ sẽ lắp đặt 2 tổ máy ở Temelin. Đừng có mong chờ là Nga sẽ có gian lận công nghệ nào đó, sau tất cả, chúng ta không sống trong những ngày như 50 năm trước.”

Ông cũng nói lo sợ với nguyên cớ “mối đe dọa Nga” là không có cơ sở và vấn đề phụ thuộc vào việc cung cấp nhiên liệu: “Là một phần HĐ của nhà trúng thầu Temelin, họ phải cung cấp nhiên liệu trong 7 năm, dĩ nhiên, nếu Nga nhận được HĐ, họ sẽ độc quyền cung cấp. Mặt khác, điều đó không chắc có nghĩa là hình thức đe dọa trực tiếp nào đó đến an ninh năng lượng của chúng ta vì nhiên liệu hạt nhân hoàn toàn khác, không giống với các dạng nhiên liệu khác. Người ta mua trữ nó từ trước, tạo nguồn dự phòng. Vì thế làm gì đó với nhiên liệu hạt nhân giống như gas, ví như phong tỏa ngăn chặn tất cả và chúng ta đóng băng, thì trong năng lượng hạt nhân đơn giản là không tác dụng.”

Lãnh đạo cơ quan an toàn hạt nhân Czech Dana Drabova dẫn lời của S. Natanzon ("Vesti"), nói thẳng rằng an toàn của công nghệ Mỹ - đang có vấn đề. Lò phản ứng AP-1000 mới chỉ đang xây dựng ở duy nhất ở Trung Quốc và không có chỗ nào để xem xét hoạt động của nó. S. Natanzon viết:

"Tiện thể, giá của lò AP-1000 ở chính quốc, đất Mỹ, Oét-hao xây 2 tổ của nhà máy Vogtle. Họ thắng thầu năm 2008 và hứa hẹ sẽ hoàn thành dự án 8,3 tỷ USD. Đó là 3700 USD/KW. Thực sự bây giờ giá đã đội lên đến 14 tỷ. Thời hạn hoàn thành đã bị trì hoãn 2 năm. Công nghệ đội giá hạt nhân đã được vận dụng từ lâu. Hai lò của Vogtle Oét-hao xây thập kỷ 1980 nói chung đã bị đội giá đến 15 lần."

Đúng ra thì Hillary đã hành động theo chiến lược của mình gọi là "Economic Statecraft" (Lốp-bai kinh tế quốc gia), trước đó đã được Obama - vốn chẳng biết làm thế nào để kéo nước Mỹ ra khỏi đường cùng tài chính công nghiệp, ưu ái công nhận. Hồi tháng 6-2012, bà ngoại tuyên: “Chúng ta gọi đó là “lốp-bai kinh tế quốc gia”. Chúng ta phải tạo ra cơ hội để dân chúng có việc làm, thương mại, đầu tư, xây dựng và thịnh vượng. Vì thế mà hơn 1000 đại diện kinh tế trên khắp 6 châu lục làm việc cùng các ủy ban địa phương về thương mại, kinh doanh và chính quyền. Chúng ta đang tạo dựng mối quan hệ với các công ty, trường đại học và NGO.”

Thực ra thì Hillary chẳng sáng kiến ra việc này. Năm 2009, ông phó TT Mỹ Joe Biden đã tích cực xúc tiến lợi ích của Oét-hao ở Czech. Ông ta đi thăm viếng gặp gỡ các chính khách Czech và tuyên bố: “Chúng tôi chẳng lo lắng nếu các anh mua năng lượng hạt nhân của Pháp hay Mỹ, nhưng nếu như các anh mua nó từ Nga; thì tôi phải đặt câu hỏi về quyết định của các anh.” Trong buổi nói chuyện với Ttg Czech Jan Fischer Biden bảo: “Nếu ông bạn muốn cắt đứt Nga, nhờ vả Oét-hao. Họ sẽ đưa ra đề xuất tốt hơn và không xây cái Chernobyl.”

Thật là những người bạn Mỹ, chính khách thời “Perezagruzka”