Thời 9x đổ vỡ chính trị-kinh tế làm gián đoạn việc cung cấp nhiên liệu cho số lò đang hoạt động ở Đông Âu: Bun, Czech, Ukrai... Mặc dù Mỹ thời kỳ này đã phải nhập phần lớn lượng U nhưng Westinghouse bon chen nhảy vào đông Âu cung cấp nhiên liệu.
Có vẻ Oét-hao đã thành công khi ký được nhiều hợp đồng dài hạn. Người Mỹ làm nhiên liệu cho VVER? No vấn đề, siêu cường thì cái gì chẳng làm được.
Rồi sau đó... Czech huỷ hợp đồng, Bun chối thẳng thừng và Ukrai đang mất. Giời chẳng nắng cho Oét-hao ở đông Âu.
CEZ Group (
http://en.wikipedia.org/wiki/CEZ_Group ) quyết định huỷ bỏ trước thời hạn HĐ cung cấp nhiên liệu với Oét-hao và Nga sẽ sớm thay thế (2006). Oét-hao đã ký cung cấp nhiên liệu (TVS-W) cho nhà máy Temelin NPP từ năm 2001, ở đây có 2 tổ VVER-1000.
Ở Czech, ngoài chuyện nhiên liệu thì còn có Viện Nghiên cứu Hạt nhân ở Rzez (Rzez''s Nuclear Research). Người Mỹ cho rằng nơi này giữ bí kíp loại lò thế hệ IV-hệ muối nóng chảy. CIA Yan Vadleyh và cũng là nhà tiếp thị hạt nhân có tiếng người Mỹ đã công khai thò mặt đến nhưng chưa kiếm chác được gì. Kể cả việc gây sức ép lên chính phủ Czech để mua Rzez''s Nuclear Research. Viện này đang thuộc quyền kiểm soát của CEZ và Skoda-JS, cũng như Nga đang nắm cổ phần.
http://www.atominfo.ru/en/news/e0437.htm
Phần Lan, nhà máy Loviisa NPP có 2 lò VVER-440, Oét-hao đã bán 5 bộ nhiên liệu vào đây năm 1998, Hãng Nga TVEL cũng đã lấy lại thị trường này và bắt đầu cung cấp nhiên liệu năm 2008.
Ukraina, 6 bộ nhiên liệu Oét-hao cấp cho nhà máy NPP phía Nam, cho đến 2009, dự kiến 42 bộ được bán. Địa bàn duy nhất ở đông Âu Oét-hao còn trú chân và đang có nguy cơ mất nốt. 6 bộ đầu tiên được cấp dưới hình thức viện trợ nhân đạo và nhà cung cấp miễn mọi trách nhiệm. 42 bộ sau Oét-hao đòi Ukraine trả tiền với giá cao hơn Nga 40%. Sau đó Ukraine mặc cả nhận tiền viện trợ Mỹ để trả cho Oét-hao.
http://www.atominfo.ru/en/news/e0082.htm
Bungaria là nước đang chạy 2 lò VVER-1000 và xây thêm 2 nữa, trước đó 2 lò VVER-440 đã dừng, 2 lò VVER-400 khác Bun vẫn duy trì hoạt động trước sức ép dữ dội của đoàn quân liệt não. Tất cả 4 lò đang chạy là ở nhà máy Kozloduy.
Oét-hao nhảy vào Bun nhưng vấp phải sự tiếp đón lạnh nhạt. Kostadinov, cựu giám đốc Kozloduy nói: Nhiên liệu của người Mỹ không phù hợp với VVER-1000 bởi không chuyên nghiệp cho nó. Ông giám đốc hiện tại của Kozloduy, Angelov cũng xác nhận điều này, viện dẫn trường hợp của Czech: CEZ cố gắng dùng nhiên liệu Mỹ thay cho loại của Nga và điều đó đã gây ra vô số vấn đề, họ buộc phải chấm dứt HĐ đã ký với người Mỹ.
Cho dù vậy thì Oét-hao không dễ bỏ cuộc, chuyến tiếp thị gần nhất, Oét-hao nói rằng có thể cải thiện nhiên liệu cho VVER-1000 tại nhà máy ở Thuỵ Điển. Nhưng nỗ lực cuối cùng này không thuyết phục được Bun. Tuy nhiên, vì lý do tế nhị, Bun vẫn giữ quan hệ nào đấy với Oét-hao.
http://www.atominfo.ru/en/news/e0493.htm
Ở Ukraina, Oét-hao có vẻ thắng lớn và dễ dàng. Nhưng năm 1996-1997, TVEL thuộc Atomenergoprom được thành lập (
http://www.tvel.ru/en/ ), họ đã phát triển bộ nhiên liệu thế hệ mới cạnh tranh với loại nhiên liệu tốt nhất của châu Âu, loại này cũng dựa trên Zirconium và đạt độ bền trong cả chu trình hoạt động. Thực tế, bộ nhiên liệu này đạt tuổi thọ 4-5 năm và thậm chí chấp nhận thay đảo hàng ngày không gặp vấn đề gì.
Sự thực, so với thành công của TVEL, thắng lợi của Oét-hao thật đạm bạc. Bộ nhiên liệu TVS-W của Oét-hao cấp cho nhà máy Temelin NPP được coi là một thành công kỳ bí của Oét-hao là do "bí mật kinh doanh". Nhưng nhanh chóng sau đó, tổ chức "Các bà mẹ South-Bohemian" và một số tổ chức ở Áo bằng cách nào đó đã moi được thông tin bí mật kinh doanh này và tung ra truyền thông đại chúng. Điều này làm cho Hội đồng Hạt nhân Áo vô cùng giận dữ. Radko Pavlovec, người đứng chức vụ cao nhất của Hội đồng nói: Tình trạng nhiên liệu hạt nhân ở Temelin quá nguy hiểm đến nỗi cho tiếp tục hoạt động nhà máy này sẽ là một quyết định vô cùng thiếu trách nhiệm.
Đặc điểm gây rắc rối của bộ nhiên liệu VVER-1000 mà người Mỹ chế tạo là nó không có khả năng và không cho phép chèn các thanh điều khiển vào lõi lò một cách tin cậy. Tháng 5/2006, khi kiểm tra một lò ở Temelin, người ta thấy 51/61 thanh điều khiển đã bị hỏng.
Thậm chí, Oét-hao đã không thành công trong việc giữ lớp vật liệu bao bọc kín đủ tin cậy cho bộ nhiên liệu. Hậu quả gây ra là phóng xạ đã rò rỉ ra ngoài trong lúc hoạt động. Việc này đã gây ra tranh cãi xung khắc giữa nhà máy Temelin và nhà máy nhiên liệu. Sau đó, giám đốc nhà máy Temelin, Vladimir Hlavinka vào tháng 11/2006 nói rằng, họ quyết định phải tái nạp 3 bộ nhiên liệu vào lò ở cả 2 lò. Trong năm 2007, mỗi bộ chỉ chạy được có 50-70 ngày là phải thay.
Ở Ukraine, tình hình cũng chẳng lấy gì làm sáng sủa khi việc cung cấp của Oét-hao rất chậm trễ. Lịch cung cấp nhiên liệu cho nhà máy phía Nam, lò số 3, và là lò suy nhất Oét-hao cấp liệu thường xuyên bị hoãn. Còn chất lượng thì vấp phải sự phản đối chẳng hề khách sáo. Tháng 10/2005, phó chủ tịch NAEK Energoatom, Yuriy Kovrizhkin nói: Bộ nhiên liệu Mỹ chế tạo chẳng xứng với chất lượng của TVEL Nga. Trong vòng 2 tuần, chúng tôi đòi hỏi phải có sự giải thích của Oét-hao và phải cải tiến 6 bộ nhiên liệu mà người Mỹ đã cung cấp cho chúng tôi.
Cho dù sau đó không còn ý kiến gì về các bộ nhiên liệu này, có vẻ người Ukraine đã bằng lòng. Nhưng cả 2 phía Ukraine và Mỹ đều từ chối công khai chất lượng. Cho đến này, việc các bộ nhiên liệu Mỹ được lắp thử ở vị trí nào trong lõi lò vẫn không được biết. Về mặt không chính thức thì nó được lắp ở vùng ngoại vi, nơi có điều kiện làm việc nhẹ nhất.
http://www.atominfo.ru/en/news/e0082.htm
nguồn ảnh:
http://englishrussia.com/2012/11/14/...-power-plants/
http://englishrussia.com/2012/07/18/...-power-plants/
