(Tôi chuyển post của tôi sang đây cho dễ theo dõi, vì mọi chuyện bắt đầu từ post của hanoi):
Trích:
hanoi viết
Nói chung là người Việt chúng ta chưa có văn hóa tranh luận. Kể cả ở các diễn đàn mà hầu hết các thành viên đều là những người có học thức và được học hành bài bản ở những nước tiên tiến nhất như vietphd.
Người Việt chúng ta khá rụt rè khi bày tỏ ý kiến trước đám đông nhưng ngược lại ở diễn đàn ảo lại tỏ ra quá aggressive: hay tỏ ra nóng nảy và thích chỉ trích cá nhân hơn tập phân tích vấn đề chính. Bản thân tôi cũng là người Việt nên rất dễ mắc phải các lỗi này khi tranh luận và tôi cũng cố gắng sửa rất nhiều thông qua quan sát các cuộc tranh luận.
Nếu các bác để ý, người Nga khi tranh luận có lúc tỏ ra nóng nảy nhưng họ ít khi họ chỉ trích cá nhân mà tập trung dùng các lý lẽ và dẫn chứng để bảo vệ quan điểm của mình theo lý trí của họ. Nếu các bác xem các cuộc tranh luận của ông Romney và Obama các bác sẽ thấy họ đối diện trực tiếp với nhau rất gay gắt nhưng ít khi lao vào chỉ trích cá nhân hoặc tỏ ra quá nóng nảy. Ở VN hiện nay tôi chỉ thấy ông Nguyễn Minh Thuyết và ông Nguyễn Bá Thanh bí thư thành ủy Đà Nẵng là những quan chức có văn hóa tranh luận tích cực.
Do đó cần phải thông nhất với nhau về văn hóa tranh luận. Trước tiên là phải tôn trọng nhau và tôn trọng sự khác biệt. Thứ hai là cố gắng hạn chế chỉ trích cá nhân mà tập trung vào vấn đề. Thứ ba là trước khi phát biểu chỉ trích ở diễn đàn nên suy nghĩ xem ở ngoài thực tế cuộc sống nếu tôi đối mặt với đối thủ tranh luận tôi có dùng những từ ngữ như vậy hay là ko?
Những lỗi thường hay mắc phải khi tranh luận:
1. Khi ông Putin bị chỉ trích, một số bác ngay lập tức lấy ví dụ xấu về Mỹ và Pháp để bảo vệ ông Putin. Theo tôi thì ông Putin đúng hay sai phần nhiều là do người Nga tự đánh giá lấy, người Mỹ và Pháp có tệ như thế nào thì cũng ít có liên quan đến việc ông Putin đúng hay là sai, dùng các lý lẽ này để bảo vệ ông Putin ko thuyết phục vì người chỉ trích ông Putin chưa hẳn là vì họ ủng hộ Mỹ và ngược lại.
2. Trích dẫn: trích dẫn con số cần phải dẫn nguồn tin cậy. Con số tất nhiên ko cần phải chính xác nhưng ước lượng bởi một cơ quan độc lập. Đối với các trích dẫn liên quan đến quan điểm thì các trích dẫn này thường ko có giá trị nhiều kể các trích dẫn từ truyền thông lớn. Đó cũng chỉ là các ý kiến chủ quan mà thôi, ko có con số tin cậy ko thể xem là trích dẫn được.
3. Quan điểm cá nhân: khi nói về quan điểm cá nhân cần ghi rõ "theo tôi nghĩ", không nên phóng đại ghi thành theo người Nga nghĩ hay theo chúng ta nghĩ.
4. Tránh suy diễn: khi một thành viên đưa ra ý kiến, nếu chưa rõ ý của người này nên pm hỏi hoặc hỏi trực tiếp để confirm. Ko nên tự suy diễn rồi phản bác hay chỉ trích điều mà mình tự suy diễn đó.
Nói tóm lại rất rất nhiều điểm cần phải bàn về văn hóa thảo luận. các bác có thể bổ sung thêm nếu thấy thiếu. Cảm ơn!
|
Không biết khi bàn về "Văn hóa tranh luận" 2 ý kiến của bác hanoi: "
Nói chung là người Việt chúng ta chưa có văn hóa tranh luận...." và "
Người Việt chúng ta khá rụt rè khi bày tỏ ý kiến trước đám đông nhưng ngược lại ở diễn đàn ảo lại tỏ ra quá aggressive: hay tỏ ra nóng nảy và thích chỉ trích cá nhân hơn tập phân tích vấn đề chính." có ý "Đề cao vấn đề" hay tôi "Hạ thấp quan điểm"? Và tôi cũng không thật hiểu, ta đang bàn từ "tranh luận" hay "tranh cãi"?
Theo tôi quan niệm, những gì thuộc về
Tranh luận (tiếng Nga: Обсуждение) như cách thực hành, yếu tố tâm lý, tính cách con người... thuộc về Văn hóa giao tiếp, cho nên không có khái niệm "Văn hóa tranh luận" vì không đáng để nêu lên thành 1 khái niệm (cũng như trong tiếng Nga không có cụm từ "Культура обсуждения" dùng nghiêm chỉnh). Trong mỗi xã hội, cộng đồng đều có những ước lệ nhất định, và điều này RẤT PHỤ THUỘC vào lối sống, đặc thù của xã hội đó. Không thể đem kiểu tranh luận của người Nga so với của ta rồi kết luận ai ưu việt hơn ai, cũng như không thể so sánh văn hóa giao tiếp của các dân tộc rồi cho người nước này hơn người nước kia.
Để dễ thấy, lấy VD cách tranh luận của những bộ lạc còn hoang sơ ta biết qua phim ảnh. Khi bất đồng quan niệm người ta có thể "choảng" nhau bằng cọc, bằng rìu... nhưng không ai cho là họ kém văn hóa hơn những người của thế giới văn minh như chúng ta! Thậm chí về mặt tính cách con người, lòng nhân đạo chẳng hạn, chúng ta thua xa họ...
Tranh cãi (tiếng Nga: Спор) là phần nhỏ và là đỉnh cao của Tranh luận, nó có tính chất đối kháng, nên "Văn hóa tranh cãi" (Культура спора) là 1 phần riêng biệt trong Văn hóa giao tiếp. Trong Tâm lý học có Khái niệm "VH tranh cãi" và không ít công trình nghiên cứu, từ cách thức, ước lệ... tranh cãi cho đến "Nghệ thuật tranh cãi". Đây là lĩnh vực cần bàn, và vì đã có t/c khoa học thì Văn hóa này áp dụng như nhau cho mọi dân tộc, cộng đồng.
Nếu tôi nhầm 2 khái niệm trên thì các bác góp ý điều chỉnh, chứ tôi không nhất trí với 2 kết luận trên của bác hanoi về so sánh VH tranh luận của người Nga và Việt. Theo tôi hiểu, chúng chỉ đúng 1 phần trong VH tranh cãi, còn tranh luận (Обсуждение) thì người Việt ta có khi còn văn hóa hơn người Nga!