Ban đầu trung đoàn của Gebhard đóng quân ở Lorraine, nhưng sau đó nó trải qua một thời gian dài trên chiến tuyến, tại Château-Thierry, đông bắc Paris. Sau này ông ta ghi lại trong cuốn “Hồi ký” của mình:
Có những lúc rất nhiều chuyện dồn dập xảy ra, trọng pháo liên tục nã xuống càng lúc càng dữ dội cho tới khi cuộc phản công của quân Anh Mỹ buộc chúng tôi phải rút lui. Chúng tôi ở ngay trước một đột phá khẩu rộng của quân Đức trên phòng tuyến địch, nhưng chúng tôi không tài nào khai thác được do thiếu quân dự bị và khí tài. Làm giao liên đưa tin nhắn tới lui giữa tiểu đoàn và trung đoàn, mỗi ngày tôi chạy hết một cột mốc “còn 65km nữa tới Paris”!
Gebhard hẳn có lẽ cũng thích chuyến “thoải mái dạo chơi tới Paris”; thậm chí nhiều năm sau ta vẫn còn có thể cảm thấy toát lên từ hồi ký của ông sự hấp dẫn kỳ diệu mà thành phố này tỏa ra. Trong những năm hòa bình ông chưa lần nào có dịp đến thăm Paris.
Theo Gebhard, bọn họ thoát khỏi công tác hậu tuyến này “với cả tiểu đoàn chỉ sót lại có ba mươi người”. Ngoài một vết bỏng trên tay do mảnh đạn, ông không bị hề hấn gì. Con số có thể xê xích đôi chút, nhưng một tiểu đoàn nhìn chung gồm từ ba đến năm đại đội với tổng cộng bốn trăm tới tám trăm người cả thảy. Như thế có nghĩa là đơn vị của Gebhard chỉ còn lại dưới 10 phần trăm quân số.
Trong Mặt trận miền Tây vẫn yên tĩnh, thiệt hại của một đại đội gần giống với tiểu đoàn của Gebhard. Nhưng Remarque, không như Gebhard, đã kể lại một cách không khoan nhượng việc tất cả gần như bị xóa sổ hoàn toàn ra sao, mô tả cuộc tàn sát kinh khủng, chuyện cắt xẻo xác chết, những đau khổ của cái chết thoi thóp nhiều ngày trời. Theo lời Remarque, trong khi đám lính lớn tuổi về mặt tinh thần được chuẩn bị tốt hơn để sống sót qua chiến tranh bởi đối với họ chiến tranh chỉ là sự gián đoạn cuộc sống đời thường, cánh trẻ hai mươi tuổi khi bị chiến tranh “quét qua”, “theo một cách kỳ dị và buồn thảm [họ] đã trở nên chai sạn đi”. Thậm chí chỉ sau vài tháng ngoài mặt trận tuổi trẻ của họ dường như đã hoàn toàn lùi vào dĩ vãng: “Giờ chúng tôi đã già”.
|