[danngoc]

Mình nhớ khi đọc cuốn "Những trường đại học của tôi" thì Peshkov có kể lời ông mình khi nhắc đến Napoleon đại loại như sau: Napoleon xâm lược nước Nga, nhưng hắn cũng muốn đem ánh sáng đến với nước Nga, nhưng người Nga đã chống lại. Sau chiến thắng 1812, quân Nga tràn sang Châu Âu (mình đến khu Montmartre thấy rất nhiều quán ăn nhanh Bistro, mình thấy giống tiếng Nga liền lên tra trên google thì biết là khi lính Nga chiếm Paris 1813, quân cô dắc hay kêu đồ ăn đồ uống "Bystro" nên có tên gọi này. Việc chiến thắng Napoleon đã đem tư tưởng Ánh sáng vào nước Nga và hệ quả là Khởi nghĩa tháng Chạp - giống như chiến thắng 1945 đã thay đổi hệ thống Stalin, hệ quả là có "Xét lại". Cho nên khi SSX viết theo hướng chê bai hạ nhục Napoleon như trên, nên rất cân nhắc để đừng có tư tưởng quá khích của chủ nghĩa Đại Nga, không áp dụng các tiêu chuẩn kép trong bài viết của mình.

Ta cũng nên đặt câu hỏi: tại sao khi Napoleon phất cờ thì rất nhiều quốc gia Châu Âu hưởng ứng cuộc xâm lược Nga? Ba Lan là đặc biệt tích cực.

Cũng như sau này Dân cô dắc, Baltic, Rumania, Bulgaria, các dân tộc Kavkaz, Tartar, Ukraina (kể cả rất nhiều người Nga) v.v. rất tích cực tham gia quân đội xâm lược của Hitler? Phải chăng họ đều là kẻ xấu?