Kỷ niệm về Metro
Ở nước Nga tôi bị đi lạc 2 lần. Lần đầu tiên đi lạc cũng là lần nhóm bạn 3 người chúng tôi đi metro để cho biết metro nó méo tròn ra làm sao.
Đó là khoảng cuối tháng 8 năm 1968, sau hơn 2 tuần đi xe lửa khởi hành từ ga Hàng Cỏ, vượt qua biên giới Việt Trung tới ga TQ đầu tiên là Bằng Tường rồi chuyển tầu qua đường ray rộng 1,450 mét, rồi tàu chạy thẳng một mạch tới Bắc Kinh vượt qua Trường Sa , Vũ Hán … Sau một đêm ngủ tại Khách sạn Bắc Vỹ ở thủ đô TQ chúng tôi lại lên tàu lửa đi tiếp tới ga Mãn Châu Lý là ga cuối cùng của TQ nằm cạnh biên giới Trung Xô. Một lần nữa chúng tôi lại đổi qua tàu Liên Xô với đường sắt khổ 1,67 mét và tiếp tục khởi hành một mạch 7 ngày liên tục tới thẳng Moskva.
Cuộc hành trình lớn lần đầu trong đời với chúng tôi cũng là hàng loạt những kỷ niệm mang tính cảm nhận đầu tiên. Về những kỷ niệm này nhiều bài viết của các bác trên 4rum đã viết miêu tả khá rõ và sâu sắc nên tôi không nhắc lại nữa song cũng như nhiều người khi ấy, với tôi đó là những hình ảnh thân yêu trong đời và mãi mãi tôi không bao giờ quên...
Tới Moskva sau buổi đón tiếp trang trọng của chính quyền, đoàn thể thanh thiếu niên và người dân thủ đô ngay tại ngoài sân ga, chúng tôi được đưa lên ôtô về ký túc xá trường Mэи ( Trường đại học kỹ thuật điện Moskva). Khi đó vẫn là những ngày cuối của kỳ nghỉ hè nên KTX rất vắng. Ở đây chúng tôi được thông báo là sẽ được ở lại Moskva thăm thú đây đó, 3 ngày sau sẽ về Bacu để vào học khoa dự bị.
Ba ngày ở thủ đô mà chúng tôi cũng không biết thêm về Moskva được bao nhiêu, nhất là không biết metro nó ra làm sao. Có một số người trong đoàn đã theo SVVN cũ ở đây đi thăm quan metro về cứ ca ngợi không ngớt làm chúng tôi rất sốt ruột cứ mong sao mình cũng được xuống dưới đó cho biết, nhưng lại không có ai biết đường để đi.
Ba ngày trôi qua rất nhanh, cho đến tối ngày cuối cùng, sáng mai chúng tôi sẽ ra ga để đi về Bacu thì nhóm bạn 3 người chúng tôi quyết tâm phải đi Metro cho biết. Một số người đi về nói đi cũng dễ thôi, cứ ra đầu đường KTX đón xe điện số … mấy đó rồi đi thêm 5 bến đỗ rồi xuống thì sẽ đến ga Metro, sẽ thấy ngay ga này vì có chữ M rất to trên nóc ga, buổi tối chữ M luôn sáng đỏ. Khi xuống thang máy thì chuẩn bị mỗi người 5 kôpêc bỏ vào máy tự động. Khi lên tàu thì đi mấy ga đó thì phải nhớ, rồi khi về thì đi đúng số ga đã qua và đi lên, sau đó lên lại đúng số tàu điện đã đi để trở về KTX.
Tóm lại chúng tôi đã xuống được metro không có khó khăn gì, ga xuống lúc đó là Leningradski, tôi nhớ như vậy vì ở trong nước có học bập bõm vài năm tiếng Nga ở cấp III. Khi xuống bến tàu điện có đọc được tên ga ngay trên nóc nhà ga.
Chúng tôi đã đi vài ga, rất thích thú cảm nhận những công trình vĩ đại và đẹp đẽ dưới đất của các nhà ga metro. Mặc dù buổi tối lúc đó khoảng 9, 10 giờ song trong Metro bao giờ cũng thấy đông nghẹt người…
Chúng tôi rất vui vẻ, náo nức cho đến lúc lên để trở về nhà ga cũ thì tai họa đã xảy ra, không biết do say mê với các công trình dưới đất, hay do đếm nhầm số ga đã qua mà khi lên mặt đất rồi thì đó không phải là ga nơi chúng tôi đã xuống. Cả bọn 3 người lại vội vã chui xuống ga và đi thêm một ga và đi lên lại cũng không phải luôn, rồi chúng tôi lại đi xuống metro, và đi ngược lại thêm 2 ga và chui lên lại cũng không phải là ga Leningradski.
Cả 3 đứa đi trên mặt đất để hỏi nhưng chỉ có thằng tôi là nói được bập bõm vài từ tên nhà ga. Tôi nhớ có thấy một bà cụ khoảng ngoài 60 bên cạnh một tay nải khá to, tôi định đến hỏi ga Leningradski ở đâu thì bà cụ có vẻ hốt hoảng và giơ tay lên đuổi chúng tôi quầy quậy, chắc bà cụ nghĩ chúng tôi là bọn đầu đen lưu manh nào đó định xoáy cái tay nải của bà.
Trời đất cuối tháng tám ở Moskva vào buổi tối đã thấy se lạnh, một trong 3 người chúng tôi lên cơn ho sù sụ, không có cách nào khác chúng tôi lại chui xuống Metro để hỏi đường lên ga Leningradski. Trong sân ga chúng tôi cứ đi tìm người để hỏi thì gặp một anh chàng trung niên cao lớn, vẻ mặt hiền từ, tôi cũng chỉ biết lặp đi lặp lại 2 từ “Ленинградский вокзал” và ra hiệu chúng tôi muốn đi tới ga đó. Anh trung niên tốt bụng này đã nói gì đó cặn kẽ song tôi không hiểu hết, anh ta bèn cầm tay tôi và kéo vào toa. Cả bọn chỉ biết đi theo anh LX này, qua vài ga anh ta dẫn chúng tôi ra khỏi toa và chỉ hướng lên thang máy.
Ồ thật hạnh phúc làm sao trên mặt đất đúng là nhà ga Leningradski, nơi chúng tôi đã xuống metro bắt đầu cuộc chu du đáng nhớ dưới lòng đất. Chẳng bao lâu sau tàu điện có số cần thiết cũng tới và chúng tôi vội vã nhảy lên để trở về KTX, khi về đến nhà lúc đó cũng sắp sửa 12 giờ đêm, hú hồn vì sau này mọi người có cho chúng tôi biết 12 giờ đêm ở Moskva tàu điện sẽ ngừng chạy và đến 1 giờ đêm metro cũng ngừng hoạt động.
Moskva , ga Leningradski bên phải là ga tàu điện ngầm Komsmolskaia
Mãi về sau này khi tiếng Nga đã biết nhiều hơn tôi mới hiểu cách sử dụng bản đồ khi đi Metro. Còn "Lêningradski vagzan" khi đó cũng chỉ là tên nhà ga đường sắt trên mặt đất, còn ga metro để lên nhà ga này lại mang tên khác. Chính vì tôi đã nhớ tên "Lêningradski vagzan" khi đọc được dòng chữ trên nóc nhà ga đã giúp chúng tôi tìm lại được nơi mà mình đã bị lạc khi đó.