Tổng thống Nga V.V. Putin ngày hôm qua đã bước vào tuổi 60 với quyền lực tuyệt đối và vẫn được nhiều người dân Nga yêu quí. Những gì liên quan tới Putin đều làm người ta muốn tìm hiểu để biết rõ thêm về vị tổng thống tài ba này, đặc biệt là nguồn gốc xuất thân từ một sĩ quan KGB của ông. Dưới đây là một bài báo ít nhiều soi sáng thêm khía cạnh này. Bài viết cách đây gần một năm nhưng đến nay vẫn mang đậm tính thời sự, cho ta thêm nhiều thông tin thú vị về Vladimir Putin.
Thủ tướng Nga Vladimir Putin: An ninh tận gốc
Vladimir Putin khi mới tốt nghiệp trường phổ thông
Một trong những nhà lãnh đạo quốc gia bị phương Tây tấn công nhiều nhất là đương kim Thủ tướng Nga Vladimir Putin. Là một chính trị gia quá yêu đất nước mình và luôn muốn làm cho Moskva trở nên thịnh vượng và đàng hoàng hơn, ông Putin, dù là khi đang ở trong Điện Kremli hay trên cương vị hiện tại, đều khiến cho các đối thủ của nước Nga cảm thấy “khó ở”.
Theo lời của thư ký báo chí trong văn phòng Thủ tướng Nga, ông Dmitry Peskov, thậm chí những lời gièm pha của kẻ thù, so sánh ông với nhà lãnh đạo Xô viết cũ Leonid Brezhniev “sêm sêm nhau” cũng không hề khiến cho ông Putin phải chau mày. Bởi lẽ, dù ông Brezhniev có ngồi trên ghế nguyên thủ quốc gia quá lâu theo cách tính của phương Tây thì ông ấy vẫn duy trì được hào khí Nga la tư đủ độ để phương Tây nể sợ. Ông Putin, với phong độ một cán bộ an ninh KGB của mình, cũng sẵn sàng chấp nhận mọi điều tiếng, miễn là làm sao để nước Nga không bị “bắt nạt”. Đã là cán bộ an ninh thì không bao giờ là “cựu”, ngay cả khi đã thôi mang sắc phục và quân hàm.
Ai đã phục vụ dù chỉ một ngày trong KGB thì sẽ luôn giữ được phong độ đó. Nhìn từ góc độ tích cực, Thủ tướng Nga Putin là một nhân vật điển hình trong hệ thống đào tạo và rèn luyện KGB. Chính những bản lĩnh mà ông được đào luyện trong những năm phục vụ trong lực lượng an ninh Xô viết đã giúp ông chèo lái được con thuyền nước Nga đi đúng hướng trong những điều kiện gay cấn như hiện nay.
Lãng mạn chọn nghề
Theo sách "Vladimir Putin, sự lựa chọn của nước Nga", ngay từ khi còn học phổ thông, do say mê những hình ảnh sách vở, phim ảnh của những Risard Zorge (nhà tình báo vĩ đại từng báo trước cho Moskva về ngày đại quân phát xít Đức tấn công Liên Xô trong chiến tranh thế giới thứ hai) hay Shtirlits (nhân vật chính trong 17 khoảnh khắc của mùa xuân, tiểu thuyết của Yulian Semenov, về sau được chuyển thể thành bộ phim truyền hình nhiều tập rất ăn khách), Vadimir Putin đã mơ ước trở thành người chiến sĩ tình báo.
Vladimir Putin thời sinh viên
Có dạo, cậu học trò Leningrad định trở thành phi công, rồi thủy thủ theo gương các nhân vật trong quyển sách Thuyền trưởng và đại úy của nhà văn Veniamin Kaverin nhưng sau đó lại trở về với dự định ban đầu. Bộ phim tình báo nhiều tập Thanh kiếm và lá chắn (dựa theo tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Vadim Kozhevnikov) cũng đã gây ấn tượng mạnh mẽ nhất, quyết định sự lựa chọn tương lai một cách chắc chắn của Vladimir Putin.
Cậu bé Vova rất kinh ngạc với việc, lắm khi chỉ bằng một lực lượng cực nhỏ, thậm chí chỉ với một người điệp viên mà có thể thực hiện được những nhiệm vụ mà cả một đội quân lớn không làm được.
Một điệp viên đôi khi có thể quyết định số phận của hàng nghìn người. Đó là cách hiểu thời niên thiếu của Vova về nghề tình báo. Ham muốn giúp cho cuộc đời cũng xuất hiện trong lòng Vova từ ước mơ trở thành nhà tình báo, dù có thể chưa vĩ đại nhưng là hữu ích cho dân tộc mình.
Vừa vào lớp 9, Vova đã đánh bạo tìm tới trụ sở chi nhánh KGB ở thành phố quê hương Leningrad. Về sau, ông Putin kể lại: “Một chú ra gặp tôi và nghe tôi trình bày. “Cháu muốn làm việc ở chỗ các chú,” - tôi nói. “Tốt thôi, nhưng có vài chi tiết.”. “Chi tiết gì ạ?”. “Thứ nhất, các chú không nhận những ai tự có sáng kiến. Thứ hai, muốn vào cơ quan này cần phải phục vụ quân đội xong hoặc đã tốt nghiệp một trường đại học nào đó”.
Cũng theo lời vị cán bộ KGB hôm đó, muốn trở thành nhân viên an ninh, tốt nhất là nên học đại học luật. Thế là tốt nghiệp xong trung học, Vova lập tức xin thi vào Khoa Luật Trường Đại học Tổng hợp quốc gia Leningrad (LGU).
Cha mẹ lúc đầu không đồng ý với sự lựa chọn của con trai vì, với tư cách là một vận động viên thể thao giỏi, Vova có thể không cần thi vẫn được nhận vào một trường đại học khác, thí dụ như Học viện Hàng không dân dụng (đây là một nghề sang trọng và đảm bảo tương lai chắc chắn bậc nhất dưới thời Xô viết).
Thi vào Khoa Luật LGU luôn là một việc khó khăn. Thông thường, khoa này chỉ lấy những ai từng hết hạn phục vụ quân đội trở về. Những cậu bé vừa hết trung học muốn vào đây phải qua một cuộc tuyển lựa rất nghiêm ngặt, lắm khi 40 người mới có 1 người trúng tuyển.
Mà nếu “trượt vỏ chuối” trong kỳ thi đại học là phải đi lính nghĩa vụ ngay. Làm lính nghĩa vụ ở đâu cũng vất vả và các bậc phụ huynh ở đâu cũng muốn con mình không phải sớm dãi nắng dầm mưa ngoài thao trường hay chiến trường. Vị nguyên thủ tương lai đã chọn con đường vượt qua kỳ thi gian nan để theo đuổi ước mơ.
Trong năm cuối cùng ở trung học, cậu chỉ chú tâm ôn luyện những môn cần phải thi nếu muốn trở thành sinh viên Khoa luật LGU. Theo lời ông Putin sau này kể lại, may mà các thầy cô giáo hồi đó cũng dễ tính và cũng suy nghĩ theo cách học là để thi đỗ vào đại học thì mới nên người được nên họ không cấm học trò của mình học tủ.
Vova đã đạt điểm 5 tối đa ở hầu hết các môn thi, chỉ có trong môn văn là anh chịu ở điểm 4 thôi. Cha mẹ anh mừng khôn xiết.
Thực ra, trong lúc Vladimir Putin nhớ rất rõ những gì vị cán bộ KGB nói với cậu bé lớp 9 Vova thì ở chi nhánh KGB của Leningrad, ít ai để tâm tới câu chuyện này. Thậm chí họ còn quên bẵng nó. (Cũng có nguồn tin nói rằng, đối với những thanh niên con nhà nòi, có cha từng phục vụ trong ngành an ninh như Vladimir Putin, KGB rất quan tâm theo dõi để ưu ái trong việc tuyển dụng).
Suốt thời gian Vova học luật, anh không thấy ai từ KGB tới tìm mình cả. Hơn ba năm đã trôi qua. Vova không quay lại trụ sở KGB thêm lần thứ hai vì còn nhớ câu nói “các chú không nhận những ai tự có sáng kiến”. Sắp tốt nghiệp đại học rồi mà mọi sự vẫn lặng như tờ.
Vova trong đầu đã trù tính tìm những chỗ làm khác cho mình. Thứ nhất, có thể xin vào Viện Kiểm sát đặc biệt. Thứ hai, đi làm luật sư. Những chỗ đó, nói cho cùng, cũng là những nơi làm việc sang trọng! Bất ngờ, ở năm thứ tư, có một người tìm tới Vladimir Putin và đề nghị gặp gỡ.
Ông ta không nói ông ta ở đâu, nhưng Vova lập tức linh cảm rõ mọi sự vì ông ta bảo: “Có chuyện liên quan tới việc phân công công tác cho cậu và tôi cần gặp cậu để bàn bạc. Hiện giờ tôi còn chưa muốn nói cụ thể hơn”. Chưa muốn nói cụ thể tức là đã cụ thể rồi. Hai người hẹn gặp lại ngay tại Khoa Luật LGU, ở chỗ gửi quần áo.
Đúng hẹn, Vova đứng chờ. Gần 20 phút trôi qua. Anh đã bắt đầu rủa thầm rồi thất vọng nghĩ: “Khỉ thật, hay là có ai bày trò lỡm mình?!”. Thế nhưng khi anh định bỏ đi thì cái người đã hẹn anh sồng sộc chạy tới, vừa thở, vừa nói:
- Xin lỗi nhé!
Vova cảm thấy thích tác phong giản dị này ngay. Người kia nói tiếp:
- Phía trước còn nhiều thời gian nhưng cậu nghĩ thế nào nếu người ta đề nghị cậu vào làm việc trong “cơ quan”?
“Cơ quan” ở đây có nghĩa là cơ quan an ninh, là KGB. Cách nói tắt này quá quen thuộc với người Nga. Vladimir Putin không thổ lộ với vị khách hôm đó về ước mơ từ thời thơ ấu của mình. Anh chỉ lặng lẽ gật đầu, buồn ngủ đã gặp chiếu manh!
Mọi sự lại lắng đi cho tới đợt phân công công tác cho các sinh viên khóa tốt nghiệp năm 1975. Khi xét đến tên họ Vladimir Putin, đại diện Sở Tư pháp nói: “Chúng tôi sẽ lấy anh này về đoàn luật sư”. Ngay lập tức, vị phái viên phụ trách mọi chuyện liên quan tới KGB ở LGU, trước đấy như đã ngủ gà gật ở góc phòng, bật dậy nói ngay: “Không, vấn đề này đã được quyết định rồi, chúng tôi sẽ đưa anh đó về KGB”. Đôi khi, những ước mơ cháy bỏng lại trở thành hiện thực một cách giản dị như vậy.
Vài hôm sau, Vladimir Putin ký những giấy tờ cần thiết và về làm ở ban thư ký trong chỉ huy sở. Nửa năm sau, anh được cử đi học nghiệp vụ ở một cơ sở nằm ở ngay Leningrad. Rồi anh được chuyển tới phòng phản gián và làm việc tại đó khoảng 5 - 6 tháng. Chính trong giai đoạn đó, bộ phận tình báo đối ngoại đã để ý tới Vladimir Putin.
(còn nữa)