Tháng Sáu 1997 tôi được Lưu trữ Liên bang hẹn lên gặp. Tôi lái xe tới Lichterfelde, và thậm chí khi bước vào bãi đất rộng của khu lán trại cũ tôi đã có cảm giác như mình đang đi ngược thời gian. Điều đầu tiên ta thấy qua khe hàng rào là những tòa nhà cũ bằng gạch đỏ bóng có từ thời Wilhelm II, xây vào cuối thế kỷ mười chín cho Học viện Lục quân Phổ và được sử dụng vào mục đích ấy cho tới Thế chiến thứ I. Ở cổng vào có một số tòa nhà từ thời Quốc xã – những công trình đồ sộ kỳ quái, xám xịt với các hàng cột hiên và tượng của các lực sĩ Bắc Âu. Trong thời Đệ tam Đế chế đây là nơi trú đóng của trung đoàn cận vệ của Hitler, trung đoàn Leibstandarte-SS Adolf Hitler dưới quyền chỉ huy của Sepp Dietrich, quân nhân của nó có lời tuyên thệ cá nhân trung thành với Führer và xem đơn vị mình là “đơn vị ưu tú trong số những đơn vị ưu tú”. Sau 1945 khu này do quân Mỹ trú đóng, họ thay thế các tòa nhà vốn đã bị phá hủy nhiều bằng những khối nhà ở chung cư và quản lý, gọi tên là Doanh trại Andrews. Ngày nay Lưu trữ Liên bang đóng trong một trong số những tòa nhà này.
Tại phòng đọc tôi được đưa cho mấy tập hồ sơ mỏng về Ernst Himmler cùng với một danh sách dài những tài liệu tham khảo để nghiên cứu thêm. Tôi cầm các hồ sơ ấy mà lòng lẫn lộn cảm xúc. Trước hết là cú sốc vì đã biết được ở đấy thực sự có những thông tin về ông, đồng thời còn có cả sự tò mò; cảm thấy nhẹ nhõm vì tập hồ sơ hơi mỏng, nhưng cũng sợ những gì có thể ẩn chứa ở trong đó.
Trong cặp tư liệu cá nhân chỉ có vài tờ photocopy: một tấm thẻ Đảng có dán ảnh, một bản khai lý lịch và vài giấy tờ cá nhân. Tôi xem kỹ tấm thẻ Đảng và nhìn thấy ngày ông gia nhập: 1 tháng 11 năm 1931. Thật lạ. Tại sao lại 1931, hơn một năm trước khi Quốc xã lên nắm quyền? Làm sao có thể khớp với tuyên bố rằng Ernst đã bị Heinrich thuyết phục gia nhập Đảng? Tôi đọc tiếp và phát hiện trong số các tài liệu có một tài liệu cho biết rằng ông đã trở thành thành viên SS chính thức ngày 1 tháng Sáu 1933. Đó là ngày ông được nhận vị trí tại Đài Phát thanh Đế chế. SS? Chuyện này chưa bao giờ được nhắc tới! SS là tổ chức của Heinrich, và sự thật chấn động rằng việc Ernst gia nhập nó cùng với việc ông bắt đầu làm việc cho Công ty Truyền thông khớp với giả thiết của cha tôi rằng Heinrich đã hỗ trợ Ernst thăng tiến trong sự nghiệp. Tôi ngồi nhìn mớ tài liệu vừa đột ngột khiến quá khứ trở nên xác thực. Sau bao phỏng đoán và suy nghĩ rối bời của mấy tuần trước, sự thật này làm tôi thấy nhẹ người. Tôi tiếp tục nhìn xuống bức ảnh, một bức ảnh hộ chiếu bình thường trong đó Ernst trông thật trẻ và đầy niềm tin. Tại thời điểm này dường như ông trở nên xa lạ với tôi còn hơn cả trước kia. Tôi quan tâm đến điều gì ở con người này, người đã chết trước khi tôi ra đời tới hai mươi hai năm?
|