Những năm học cấp 2, cấp 3 phổ thông ở Hải phòng tôi cũng đã từng đọc tác phẩm “Đất vỡ hoang” và “Sông Đông êm đềm ” của Sôlôkhôp. Sách mượn được ở thư viện câu lạc bộ Lao động HP khi đó là tòa nhà trên đường Lê Đại Hành, đối diện bên hông nhà máy cơ khí Duyên Hải nổi tiếng một thời. Một tuần 7 buổi tối thì tôi cũng đã tới đây đến 2-3 tối, trừ những hôm CLB phải đóng cửa, bởi những năm 60 của thế kỷ trước sách báo đâu có nhiều như bây giờ và nỗi khao khát hiểu biết trong tôi khi đó cảm giác như vô bờ, cái gì cũng ưa đọc, ưa tìm hiểu…
Trong 2 tác phẩm nổi tiếng này của Sôlôkhôp tôi ưa đọc và thích thú với “Đất vỡ hoang ” hơn cả, chắc bởi lẽ văn phong, hoàn cảnh câu chuyện trong ĐVH gần gũi với thời tôi đang sống hơn, đọc cũng cảm thấy dễ hiểu hơn. Với tình cảm một thanh niên mới lớn tôi đặc biệt ưa đọc những đoạn văn nói về mối tình của cô gái Varia mới mười tám đôi mươi với anh chàng thủy thủ già dặn Đavưđôp chủ tịch nông trang. Một mối tình cảm động đáng yêu, nhất là hình ảnh cô gái ôm chiếc áo lính thủy đầy mùi mồ hôi của Đavưđôp mà thổn thức đầy yêu thương. Trong khi đó chàng Đavưđôp lại khờ khạo đâu có biết gì đến tình cảm của cô bé này dành cho mình. Những đoạn văn này ở quãng giữa cuốn sách tôi đã đọc đi đọc lại không chỉ vài lần.
Phim ĐVH cũng đã được trình chiếu ở HP vào những năm 60 và cho đến giờ tôi cũng vẫn còn thích thú khi được xem lại những hình ảnh của 2 nhân vật này trên màn hình, nhất là đoạn cô gái tỏ tình cùng Đavưđôp sau buổi tối họp toàn nông trang trên đường trở về cô đã nán lại để gặp cho bằng được người thương mà lại khờ khạo của mình. Và sau buổi tối đáng nhớ hôm ấy Đavưđôp đã tìm đến nhà cô gái và nghiêm túc nói lời cầu hôn cô gái với người mẹ của cô.
(Xem thêm ở video clip dưới đây từ thời điểm 1h 06ph 00 trở đi)
http://www.youtube.com/watch?v=Tvvtz...-button&wide=1
Cho đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ câu từ “Varia hẩm hiu” là cách gọi đùa thân mật với cô gái của Đavưđôp mỗi lần gặp nhau khi đó. Một mối tình đơn phương khi mà cả nông trang ai cũng biết riêng mình chàng Đavưđôp lại không biết. Qua mối tình này lần đầu tiên tôi mới được biết thêm về tính cách mạnh mẽ quyết liệt trong tình yêu của các cô gái Nga nói chung và của cô gái côdắc vùng sông Đông nói riêng thông qua tác phẩm ĐVH trứ danh này. Khi đó thằng thanh niên mới lớn là tôi cứ ước ao sau này mình sẽ may mắn có được một cô gái nào đó cũng đáng yêu tương tự như nàng Varia nọ.