Con bài biển đảo II: Việt Nam, Trung Quốc, Nga và Mỹ (tiếp)
Oleg Truvakhin
Tháng 6 Trung Quốc triển khai quân đồn trú tại quần đảo Hoàng Sa (đảo Phú Lâm), trước đó đã cho thành lập thành phố Tam Sa với 1.000 dân. Ngoại trưởng Mỹ không để yên khi tuyên bố Trung Quốc đang gây căng thẳng trong khu vực. Đáp lại, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cáo buộc Mỹ can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia có chủ quyền và “ngăn cản những cố gắng xây dựng vùng Châu Á-Thái Bình Dương ổn định và thịnh vượng kinh tế”. Phó Trưởng đoàn ngoại giao Mỹ tại Bắc Kinh Robert Van được tuyên bố thẳng thừng về sự “kiên quyết không chấp nhận” quan điểm của Hoa Kỳ về tranh chấp lãnh thổ trên Biển Nam Hải. Còn trên phương tiện thông tin đại chúng thì “Nhân dân nhật báo”, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc, với khẩu khí vốn có, khuyên Mỹ hãy ngậm miệng lại: “Tuyên bố của từ phía Mỹ đánh lạc hướng dư luận và phải bị bác bỏ không ngần ngại. Chúng ta đơn giản có thể quát Mỹ: câm mồm! ”
Obama thì có thể sẽ ngậm miệng, nhưng nếu Romney, người tại đại hội Đảng Cộng hòa hứa sẽ là một tổng thống trung thực và thẳng thắn, khác với người dân chủ “mềm dẻo” Obama, mà trở thành Tổng thống, thì ông sẽ tìm được cách để trả lời với cơ quan ngôn luận cộng sản và với Bắc Kinh nói chung, nơi thời gian gần đây thích đối đáp hung hăng hơn là ngoại giao truyền thống phương Đông mềm mại. Bắc Kinh cần thấy gương của Tokyo, đang đưa ra Tòa án quốc tế những hòn đảo “tranh cãi khác”(như Tocto) và công bố các bằng chứng lịch sử (thật ra Hàn Quốc mới được tìm thấy ở bảo tàng, mà lại, ha ha, trong sách giáo khoa và tập bản đồ Nhật cổ).
Rất không đơn giản để Trung Quốc giành được dầu và khí gần Trường Sa. Từ lâu Việt Nam đã thực hiện khoan tại các ô thăm dò trên Biển Đông. Các giấy phép họ cấp cho các đối tác nước ngoài (trong đó có “ExxonMobile” của Mỹ và “Gazprom” của Nga) có thời hạn vài chục năm. Hợp tác với Hà Nội còn có ONGC của Ấn Độ, có lúc chịu sức ép của Trung Quốc định bỏ cuộc nhưng sau đó đã nghĩ lại (trong nguyên bản rất hay –“которая под нажимом Китая сотрудничать было передумала, но потом передумала передумывать”). Yêu sách của Trung Quốc đối với các hãng khai thác dầu khí ngay lập tức gây xung đột địa chính trị với vài quốc gia.
Xung đột căng thẳng hoàn toàn gây ra do bàn tay của Trung Quốc nói chung và Tập đoàn dầu khí CNOOC nói riêng. Chính Tập đoàn này ngày 23 tháng 6 đã mời thầu quốc tế thăm dò 9 lô ở Biển Đông với diện tích 160,1 ngàn km vuông. Nhưng các lô này, như tuyên bố của Chủ tịch “Petro Vietnam” Đỗ Văn Hậu, “nằm sâu trong thềm lục địa của Việt Nam”! Bộ Ngoại giao Việt Nam coi việc Trung Quốc mời thầu quốc tế là sự đe dọa chủ quyền của mình.
Tập đoàn Trung Quốc CNOOC cho rằng, đối tác quốc tế sẽ chia sẻ với họ các lô 128-132 và 145-156. Nhưng vấn đề ở chỗ “Gazprom” từ năm 2007 đã tiến hành công việc tại 4 lô tại Việt Nam trong khuôn khổ xí nghiệp liên doanh với “PetroVietnam”. Còn từ năm 2008 “Gazprom” đã ký hợp đồng các lô 129, 130, 131, 132 với thời hạn 30 năm. Trong văn bản hợp đồng, các lô này nằm trong thềm lục địa của Việt Nam. Cuối cùng, vào mùa xuân năm nay “Gazprom” và “PetroVietnam” đã thỏa thuận dự án cùng khai thác các lô có giấy phép 05.2 và 05.3.
Như chúng ta đã thấy, một vài con số trùng nhau... Trung Quốc không có chỗ ở đây, - nếu như họ không muốn chống lại Việt Nam, chống lại “Gazprom”, tức là chống lại nước Nga. “Bỏ đi thì tiếc, ăn vào thì đau” (и хочется, и колется) như tục ngữ đã dạy. “Vịnh Pếch-xích” nơi đây sẽ không để yên cho giới cầm quyền ở Trung Nam Hải.
(còn nữa)