Thép của nhà máy Zlatoustov
Anosov hình dung rất rõ, để sản xuất ra thép đúc cần những công đoạn như: thiết bị lò, chuẩn bị nồi nấu thép, nấu chảy, đúc thép vào khuân và rèn. Do vậy, ông bắt đầu từ lò nhiệt độ cao. Lò này được đốt bằng than đá cho 8 nồi nấu thép đồng thời. Lò của Anosov hoạt động ở nhà máy Zlatoustovsky cho đến tận đầu thế kỷ XX, gần như suốt 100 năm!
Một trong những khó khăn lớn nhất thời kỳ đó mà Anosov phải giải quyết đó là nồi nấu thép, là “cái thùng đựng thép nóng chảy” như người ta gọi. Trước đó, người ta biết rõ những cái nồi đất sét dùng để chứa sắt chảy từ lò cao ra, còn sau đó là để nấu thép. Bác cả Fedor Mezentsev ở nhà máy Votkinsky thậm chí còn phát minh ra bộ khuân dập xoắn ốc bằng tay để chế tạo nồi. Nhưng để nấu thép, cần loại nồi chịu nhiệt rất cao, chúng được mua về từ thành phố Passau vùng Bavaria, gần đó có mỏ sét trắng chịu nhiệt tốt. Giá của chúng rất cao, do đó mà Anosov cho rằng, nồi nấu thép nước ngoài đem về nơi xa xôi như ở Zlatoustov sẽ rất đắt đỏ cho công việc sản xuất thép, mà lại không có gì để thay thế nó, thì thành công chỉ là vô vọng.
Nồi nấu của Nga dùng sét chịu lửa Chelyabinsk cũng đủ để chịu đựng nhiệt độ cao nhưng lại hay bị nứt. Nghiên cứu nguyên nhân gây ra những vết nứt, ông hiểu là chúng hình thành do các phần tử sét dãn nở ở nhiệt độ cao, một số phần tử “co kéo chèn ép” những phần tử khác, vết nứt phát triển do sét bị co ngót nhiều lúc nguội. Để ngăn ngừa, cần phải thêm vào sét “một chất”, có thể làm giảm co kéo chèn ép, có khả năng bị đốt cháy, tạo khoảng trống cho các phần tử khác chiếm chỗ. Nghiên cứu sét của nước ngoài, ông nhận ra chất đó là graphite mà ở trạng thái tự nhiên đã nằm lẫn trong sét. Vì thế mà để làm cho sét chịu lửa Chelyabinsk không bị nứt vỡ, cần phải bổ xung thêm graphite. Nhà sản xuất thép có tiếng ở Anh lúc đó B. Gentsman cũng có vật liệu tốt để làm nồi. Sét chịu lửa của ông ta được trộn graphite.
Anosov đã đoán được bí mật của vật liệu chịu lửa. Nhưng có thể lấy graphite ở đâu? Mỏ graphite Ural lớn được phát hiện nằm bên bờ hồ Elanchik lớn và ông có được graphite từ đây. Nó giúp ông làm ra nồi nấu thép rẻ hơn nhập từ nước ngoài đến 50 lần. Giờ là lúc bắt đầu nấu thép và bên cạnh đó còn làm bút chì nữa.
|