Trích:
SSX viết
Quay trở lại câu chuyện nhà luyện kim Nga P. P. Anosov đã khám phá ra phương pháp luyện kim cổ đại của người Trung Đông. Được biết đến như huyền thoại lưỡi kiếm Damask.
...
Người Đa-mát đã nấu gang, thép trong các lò thủ công, cũng như người châu Âu khi đó, nhưng công đoạn sau thì hoàn toàn khác, dĩ nhiên, thiên nhiên ưu đãi giúp họ có những nguồn quặng tốt, ít tạp chất có hại, họ cũng biết cách đốn gỗ, ủ lấy thứ than củi tinh khiết chứ không dùng than đá để nấu thép. Những mẻ sắt non nấu ra được họ mang ra rèn mỏng, gập lại, rồi lại đưa vào lò nung ủ đỏ. Cứ như thế lặp lại hàng trăm lần. Dấu vết của những lần gập để lại thành hoa văn trên thân kiếm. Bản chất của quá trình đó, là quá trình thấm các-bon vào bề mặt thép, việc dát mỏng và gập lại rồi nung nhiều lần, làm cho lớp thấm cuộn vào trong. Quá trình tôi sau cùng, các lớp thép giàu hợp kim các-bon hình thành cấu trúc Cementite cứng rắn hòa lẫn trên nền thép Austenite mềm hơn khiến lưỡi kiếm vừa sắc vừa uốn được mà không bị dòn, dễ gãy vỡ.
...
[/CENTER]
|
Phần lược dịch của bác SSX có vẻ "giấu nghề" các công đoạn. Từ hồi bển mình đã đọc thấy công đoạn cuối đó là : trước khi gập tấm sắt mỏng lại để rèn đập tiếp thì người ta rắc 1 lớp bột than lên mặt sắt nung nằm dưới, gập nửa kia lại ép vào nung rèn đập mòng ra tiếp. Cái bí quyết ở đây là lượng bột, chất bột than (chứa một số vi lượng khác) và dập đều tay, nung bao lâu... sẽ cho ra sản phẩm tương ứng cần thiết. Thép bản chất là sắt pha cácbon, pha đều và nhiều thì nó cứng giòn là gang, hàm lượng cacbon ở mức phù hợp thì là thép. Thanh gươm Damacus cứng theo chiều dọc bản mà mềm theo chiều ngang là do các lớp mỏng sắt-thép xen kẽ, nên khi mài tạo thành hoa văn kiểu các thớ gỗ. Việc xen kẽ này y như cho các lớp vải bố trong vỏ xe, cho cốt thép vào trong bê tông... Ngày nay thì nhiều thứ hợp kim khác cứng hơn gươm đó, nhưng bản chất luyện kim vẫn không đổi: tạo xen kẽ các hợp kim có tính chất khác nhau theo yêu cầu sản phẩm, nhưng do máy móc làm tinh vi hơn, mỗi hãng vẫn có bí quyết công nghệ riêng.
Hồi mấy ông Hai lúa nhà ta chế trực thăng, đi lấy mảnh máy bay thật về phân chất thấy chỉ là nhôm thông thường, nên ra chợ mua nhôm về tạm làm vỏ. Máy bay kiểu này muốn bay thật sự thì khó ai cho phép, bởi khi lên trời thì vỏ chịu các lực khác hẳn khi treo sát mặt đất, vả lại còn nhiều yêu cầu mà chỉ lá nhôm luyện theo phương pháp riêng nào đó mới đáp ứng được.