TRẢ LỜI PHỎNG VẤN CHỦ TỊCH NƯỚC TRƯƠNG TẤN SANG CHO HÃNG ITAR TASS VÀ ĐÀI TRUYỀN HÌNH QUỐC GIA NGA
Tháng 7/2012
VỀ CHUYẾN THĂM TỚI NƯỚC NGA
Câu 1. Thưa Ngài, cuộc gặp gỡ này của chúng ta diễn ra trước chuyến thăm Liên bang Nga đâu tiên của Ngài trên cương vị Chủ tịch nước. Xin Ngài cho bìêt Ngài mong đợi những gì từ chuyên thăm lần này?
Tôi rất mong đợi chuyến thăm Liên bang Nga lần này. Đối với người dân Việt Nam và cá nhân tôi, nước Nga luôn gần gũi và thân thiết. Hai nước chúng ta có quan hệ hữu nghị và hợp tác truyên thống được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công xây dựng và vun đắp. Tôi đến thăm nước Nga lần này trong bối cảnh quan hệ hai nước đang phát triên hết sức năng động, nhất là sau hơn 10 năm thiết lập quan hệ đối tác chiến lược. Sự tin cậy chính trị ở mức độ cao, hợp tác trong mọi lĩnh vực, nhất là kinh tế - thương mại và đầu tư ngày càng đi vào chiều sâu và thiết thực. Trong chuyến thăm lần này tôi mong muốn sẽ cùng Lãnh đạo LB Nga thống nhất những định hướng lớn cho việc phát triển quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt - Nga trong thời gian tới.
Chúng tôi cũng sẽ bàn về việc sớm đàm phán ký kết FTA giữa Việt Nam và Liên minh thuế quan (Nga, Bê-la-rút và Ca-dắc-xtan), nhằm tăng cường giao lưu thương mại giữa Việt Nam và Nga, tạo thuận lợi cho đầu tư ở mỗi nước, đẩy mạnh kim ngạch thương mại song phương lên mức 5 tỉ USD vào năm 2015, 10 tỉ vào năm 2020. Hai bên cũng sẽ trao đổi về việc mở rộng họp tác trong lĩnh vực năng lượng, thăm dò và khai thác dầu khí; hỗ trợ các doanh nghiệp của hai nước, tăng cường đầu tư vào VN và Nga cũng như khả năng Việt Nam tham gia hợp tác với Nga trong Chiến lược phát triển vùng Viễn Đông Nga. Tôi cũng sẽ trao đổi và thống nhất với Lãnh đạo Nga về các phương hướng họp tác trong lĩnh vực an ninh quốc phòng và kỹ thuật - quân sự. Tôi tin tưởng cùng với việc tiếp tục củng cố quan hệ chính trị tốt đẹp và sự tin cậy cao giữa lãnh đạo hai nước, chuyên thăm sẽ tạo xung lực mới để thúc đẩy mọi mặt quan hệ, nhât là kinh tê - thương mại và đâu tư, và các lĩnh vực truyền thống khác như giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, hợp tác nhân văn.
VỀ QUAN HỆ VIỆT - NGA
Câu 2. Theo Ngài, trong tỏng thể quan hệ hợp tác toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga, những lĩnh vực nào đạt đuợc nhiều tiên bộ nhât và lĩnh vực tiềm năng nao chưa được khai thác? Triển vọng trong lĩnh vực giáo dục và khả năng giao lưu thế hệ trẻ hai nước?
Trong những năm qua, quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Liên bang Nga không ngừng phát triển, ngày càng đi vào chiều sâu và hiệu quả với nội hàm ngày càng phong phú. Trên cơ sở quan hệ chính trị - ngoại giao ngày càng được củng cố và tăng cường, quan hệ hơp tác trong tất cả các lĩnh vực được đẩy mạnh, nổi lên một số lĩnh vực có tính chiến lược cho sự phát triển của hai nước như năng lượng và kỹ thuật quân sự...
Hợp tác năng lượng là điểm sáng trong quan hệ Việt - Nga và đã đạt nhiều thành quả quan trọngề Bên cạnh việc gia hạn hoạt động của Liên doanh Vietsovpetro đên năm 2030, hai bên tiêp tục mở rộng hợp tác thăm dò và khai thác dâu khí tại Việt Nam và Liên bang Nga, tiến tới các nước thứ ba. Tại Việt Nam, bên cạnh Gazprom và Zarubezhneft, các Tập đoàn dầu khí hàng đầu của Nga như Lukoil và TNK-BP đã bắt đầu triển khai các dự án dầu khí tại thềm lục địa Việt Nam. Tại Nga, Liên doanh Rusvietpetro đã khai thác dòng dầu đầu tiên tại mỏ Bắc Khô-xê-đa-út tháng 9/2010, tại mỏ Vi-xô-vôi tháng 7/2011 và dự kiến sẽ đưa vào vận hành mỏ Tây Khô-xê-đa-út trong cuối tháng 7/2012. Liên doanh Gazpromviet đang tích cực triến khai các công tác liên quan sớm đưa mỏ khí đầu tiên vào khai thác trong năm nay.
Hợp tác trên lĩnh vực điện hạt nhân là bước đột phá lớn, với việc hai nước ký Hiệp định liên Chính phủ về xây dựng Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam tháng 10/2010. Hiện hai bên đang tích cực triển khai các công tác liên quan nhằm xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận I an toàn, đúng tiến độ và đạt hiệu quả kinh tế cao, đưa Nhà máy trở thành biểu tượng hợp tác mới giữa hai nước trong thế kỷ 21.
Hợp tác kỹ thuật quân sự giữa hai nước tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần quan trọng củng cố an ninh và quốc phòng của Việt Nam nói riêng, hòa bình và on định tại khu vực nói chung, cũng như nâng cao vị thế và ảnh hưởng của Liên bang Nga tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
Mặt khác, hợp tác kinh tế - thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và LB Nga, tuy phát triển tích cực thời gian qua, vẫn còn nhiều tiềm năng để khai thác. Kim ngạch xuất nhập khâu giữa hai nước chiêm tỷ trọng nhỏ trong tông kim ngạch thương mại của mỗi nước. Hợp tác đầu tư giữa hai nước còn khá khiêm tốn. Nga đầu tư vào Việt Nam chưa nhiều, tổng số vốn đăng ký chỉ đạt gân 1 tỷ USD, đứng thứ 23 trong số các nước và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam.
Giáo dục đào tạo là lĩnh vực hợp tác truyền thống giữa hai nước, có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy và tăng cường quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước. {Đến nay đã có hơn 100 nghìn cử nhân, kỹ sư, cán bộ, chuyên gia... được đào tạo tại LB Nga. Sô lượng lưu học sinh Việt Nam tại Nga hiện vào khoảng 6000 người. Môi năm có thêm từ 500 đến 700 sinh viên của Việt Nam sang học tại các trường Đại học của Nga và con sô này chắc chắn sẽ tiếp tục tăng lên trong thời gian tới.). Hợp tác giáo dục đào tạo giữa hai nước có nhiều tiềm năng để mở rộng và phát triển. Nga có nhiều trường Đại học lớn, uy tín, chất lượng giang dạy tốt se là lựa chọn cho nhiêu sinh viên Việt Nam. Đặc biệt các chuyên ngành như năng lượng, kỹ thuật quân sự, y tế, tàu biển.Ẽ. là những ngành Việt Nam đang có nhu cầu cân phát triên nguôn nhân lực. Đây cũng chính là cơ hội mở ra cho thế hệ trẻ của cả hai nước tăng cường giao lưu, học hỏi, hiểu biết lẫn nhau, thắt chặt hơn nữa tình cảm , tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
Trước đây đã có nhiều thế hệ người Việt Nam từng sinh sống và học tập ở Nga. Tình cảm và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước đã trở nên gắn bó mật thiết, sâu đậm. Với thế hệ trẻ ngày nay, việc tăng cường giao lưu, trao đổi có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc giáo dục truyền thống đoàn kết, họp tác, tương trợ lẫn nhau giữa hai dân tộc. Tôi cho rằng, cả hai nước chúng ta cần tạo nhiều cơ hội hơn nữa đế thanh niên hai nước tìm hiểu về đất nước và con người Việt Nam và Nga, thông qua các sự kiện văn hóa, các Diễn đàn hợp tác thanh niên, các festival thanh niên và nhiều hoạt động khác.
Câu 3. Ngài đánh giá như thế nào về vai trò và tác dụng của cơ chế tiếp xúc và đối thoại thường xuyên giữa lãnh đạo nói chung và người đứng đầu các quốc gia nói riêng, đặc biệt giữa những đối tác chiến lược như hai nước Việt - Nga?
Cơ chế tiếp xúc và đối thoại thường xuyên giữa lãnh đạo nói chung và người đứng đầu các quốc gia nói riêng có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc tăng cường và phát triển quan hệ giữa các quốc gia. Quan hệ chính trị phải luôn đi đầu, tạo nền tảng và cơ sở để phát triển quan hệ trong các lĩmhi vực khác. Việc người đứng đầu và lãnh đạo các quốc gia có cơ chế tiếp xúc thường xuyên giúp làm sâu sắc và nâng cao độ tin cậy của quan hệ chính trị, kịp thời trao đổi những vấn đề cùng quan tâm, tháo gỡ, giải quyết những khó khăn còn tồn đọng trong quan hệ song phương, tạo động lực và cơ hội cho việc phát triên quan hệ trong các lĩnh vực khác, nhất là kinh tế - thương mại và đầu tư.
Quan hệ Việt - Nga là minh chứng cụ thể cho thấy ý nghĩa quan trọng của tiếp xúc lãnh đạo cấp cao, đặc biệt từ khi hai nước thiết lập quan hệ đối tác chiến lược. Trên cơ sở quan hệ chính trị tốt đẹp, Lãnh đạo hai nước thường xuyên trao đổi, gặp gỡ nhau thông qua các chuyến thăm chính thức, thăm làm việc, tiếp xúc bên le các hội nghị quoc tế, trao đổi thư từ, điện đàm..ề Trong các cuộc làm việc như vậy, nhiều vấn đề hợp tác song phương quan trọng được quyết định, những vướng mắc tồn tại được kịp thời tháo gỡ.ệ. Chuyến thăm Liên bang Nga của tôi lần này một lân nữa khẳng định tầm quan trọng của các tiếp xúc giữa lãnh đạo hai nước. Tôi tin tưởng rằng các chuyến thăm giữa lãnh đạo hai nước chúng ta trong thời gian qua và tới đây đã và sẽ tạo xung lực cho việc phát triển quan hệ đối tác chiên lược Việt — Nga trong thời gian tới.
Câu 4. Người dân Việt Nam rất quỷ trọng các cựu chiến binh Nga đã giúp đỡ Việt Nam trong chiên tranh chông Mỹ và thường xuyên tô chức đón các cựu chiên binh Nga thăm Việt Nam và thăm chiến trường xưa. Xin Ngài cho biết thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay còn lưu giữ ký ức về các chuyên gia quân sự Liên Xô những người đã góp phần bảo vệ đất nước và bầu trời Việt Nam trong chiến tranh chông Mỹ không? Và xin cho biêt thêm vê cuộc sông của các cựu chiên binh Việt Nam hiện nay?
Quan hệ hai nước chúng ta có một bề dày lịch sử với tình hữu nghị truyền thông và găn bó lâu đời giữa hai dân tộc. Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam không bao giờ quên sự giúp đỡ to lớn và chí tình mà nhân dân Nga, trong đó có các cựu chiến binh, đã dành cho nhân dân Việt Nam trong công cuộc chiến đấu vì độc lập, tự do của dân tộc cũng như sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước.
Thế hệ trẻ Việt Nam hiểu và cảm phục tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau giữa Nga và Việt Nam, luôn trân trọng và gìn giữ tình cảm gắn bó giữa hai dân tộc. Chúng tôi giáo dục thế hệ trẻ qua các bài học tại trường phổ thông, qua những bộ phim tài liệu về các cựu chiến binh, trong đó có các cựu chiến binh Nga từng chiến đấu tại Việt Nam, và qua các câu chuyện thật đầy cảm động do chính những người trong cuộc kể lại trong các cuộc giao lưu, gặp gỡ... Hiện nay, nhiều thanh niên Việt Nam tiếp tục chọn Liên bang Nga là nơi để học tập với mong muốn góp sức mình vào việc duy trì cầu nối hữu nghị giữa hai dân tộc. Nhiều bạn trẻ tiếp tục chọn ngoại ngữ là tiếng Nga để học, qua đó hiểu biết rõ hơn về đất nước và con người Nga, về lịch sử hào hùng của nước Nga vĩ đại, về những gì thế hệ cha anh hai nước đã hy sinh và cống hiến cho ngày hôm nay.
Về các cựu chiến binh Việt Nam, sau những tháng năm chiến đấu quên mình trên chiến trường, các cựu chiến binh trở về với cuộc sống đời thường, tiếp tục góp sức vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, nhiều đồng chí đã và đang giữ những trọng trách quan trọng của Đảng và Nhà nước. Đa sô các cựu chiên binh hiện nay sinh hoạt trong Hội Cựu chiến binh, tiêp tục giữ gìn và phát huy bản chât truyền thống “bộ đội Cụ Hồ”, tích cực tham gia vào công cuộc phát triên đât nước.
Các cựu chiến binh còn tham gia các hoạt động xã hội, chăm lo giúp đỡ lẫn nhau về tinh thần và vật chất trong cuộc sống, gắn bó tình bạn chiến đấu.
Tuy nhiên, cuộc sống đời thường của nhiều cựu chiến binh vẫn còn vất vả. Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam hết sức quan tâm và đã có nhiều chính sách hô trợ giúp giảm bớt khó khăn cho những cựu chiến binh đã cống hiến tuổi thanh xuân của mình cho Tổ Quốc. Ngoài ra, các đoàn thể, chính quyền các cấp, các địa phương cũng có nhiều hoạt động thiết thực như tổ chức các chuyến về thăm chiên trường xưa, giúp tìm đông chí, đồng đội, tạo công việc phù hợp cho các cựu binh năm xưa.
Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống uống nước nhớ nguồn, với sự kính trọng và biết ơn sâu sắc của các thế hệ người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ đối với thế hệ cha anh đi trước, đối với các cựu chiến binh Nga và Việt Nam, quan hệ hữu nghị và gắn bó thủy chung giữa hai nước chúng ta sẽ luôn được giữ gìn và phát huy. Điều này càng củng cổ niềm tin của chúng ta vào tương lai và triển vọng tôt đẹp của quan hệ hữu nghị truyên thông, đôi tác chiên lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga.
(Còn tiếp)