[nthach]

Sau trận chiến Borodino - phần I



Sáng sớm ngày 8 tháng 9 năm 1812 (theo lịch Julian là ngày 27 tháng 8) năm 1812, các quân đoàn chủ lực của quân đội Nga đã rời khỏi Borodino và thiết lập đội hình trên đường Mozhaisk. Không phải đối mặt với các chướng ngại vật, đội quân chống tập hậu cũng rời chiến trường ngay sau đó. Đến buổi chiều, toàn bộ quân đội đã cắm trại nghỉ đêm ngay cạnh làng Zhukovo.

Khi biết được quân đội Nga rút lui, Napoleon liền điều ngay bốn trung đoàn kỵ binh và một sự đoàn bộ binh do Murat chỉ huy nhằm đuổi theo các đội quân tiên phong của Nga. Đến chiều hôm đó, quân Pháp đã tiến đến Mozhaisk, lúc này Murat lập tức ra lệnh cho quân lính đánh chiếm thị trấn rồi tiếp tục hành quân tiến thẳng vào thành phố Moskva. Quân đội Nga do Mikhail Miloradovich chỉ huy, đã đẩy lui được cuộc tấn công này, và kiểm soát được toàn bộ thị trấn Mozhaisk cho đến tận sáng hôm sau, để cho đoàn xe tải vận chuyển toàn bộ thương binh và lương thực dự trữ an toàn rời khỏi đây. Quân của Murat đã không thể nào giành được kiểm soát thị trấn.

Trong khi đó, quân đội Nga thẳng tiến về Moskva. Với khoảng cách dài 110Km, họ phải hành quân suốt sáu ngày đêm. Murat không muốn cố tiếp tục tiến đánh đội quân chống tập hậu của Nga. Không phải là do ông ta lưỡng lự, mà là toàn bộ tình thế chung đã làm hạn chế ông ta, vì trong nội bộ quân Pháp lúc này đang dao động nặng nề sau hậu quả của trận Borodino. Từ khi kỵ binh của mình bị đánh bại thảm hại, Napoleon đã không còn lý trí để cố tiếp tục truy đuổi như trước.

Đường hành quân của quân đội Nga từ Borodino đến Moskva thực sự là một điều kỳ công. Đầu tiên thì quân đội rút lui được chia thành bốn đội hình, sau đó kết hợp lại còn ba đội hình trong ba đoạn đường cuối cùng. Khi đêm đến thì toàn bộ quân đội được tập hợp lại. Dẫn đầu mỗi đội hình là đội kỵ binh, các binh sĩ còn lại thì hành quân sau theo đội hình. Với hơn 600 khẩu đại bác cùng với nhiều xe tải thương và lương thực dự trữ, quân đội Nga đã chứng minh được chiến lược rút lui rất lý tưởng, và sự thắng lợi này là công của tướng Miloradovich.

Các nhà sử học có nhiều sự giải thích khác nhau về kế hoạch hậu Borodino của quân đội Nga. Một số người thì cho rằng, ngay sau trận Borodino là thời cơ để cho Napoleon đánh chiếm Moskva. Còn một số người khác thì viết, trong thời gian khi quân đội Nga đang rút lui, hàng ngày họ đều có kế hoạch mở một trận tổng tấn công, nhưng đều phải trì hoãn để đợi tổng chỉ huy Mikhail Kutuzov lựa chọn một địa điểm thích hợp cho trận đánh.

Phân tích các sự kiện, người ta không thể phủ nhận rằng, các vị chỉ huy quân đội Nga đã làm hết sức mình, để ngăn quân địch tránh xa thành phố Moskva. Rất khó có thể quyết định nên mở một trận đánh ở ngoại ô Moskva hay không. Kutuzov đã vắt óc để cố đi đến một một quyết định đúng đắn nhất: Mở một trận đánh ở ngoại ô Moskva để không cho quân địch tiến vào hoặc phải rời khỏi thành phố, và bảo toàn được quân đội mình. Những người cùng thời với ông vẫn thường nhớ rằng, Kutuzov đã suy nghĩ rất căng thẳng về các bước kế tiếp cho trận đánh cần phải tiến hành ra sao. Đầu tiên, ông dự kiến sẽ tăng viện quân sĩ để triển khai trận đánh, nhưng quân đội đã đến quá gần Moskva, rõ ràng là vị tướng chiến trường này đã hiểu rằng các cơ hội để tiếp nhận sự hỗ trợ là quá thấp. Chính phủ và bộ chiến tranh đã ngăn người dân tham gia quân đội, vì họ sợ chiến sự sẽ trở thành một cuộc chiến toàn quốc.

Theo quan điểm này, Kutuzov đã quyết định rời khỏi thành phố Moskva mà không mở một trận đánh nào. Đó cũng là một quyết định hầu như không dễ dàng để thực hiện.