ANNA AKHMATOVA
VỚI TRÁI TIM KHÔNG TRÓI BUỘC
NGUYÊN HÙNG - BẠCH DƯƠNG
Anna Akhmatova (1889-1966) sinh ra và lớn lên trong gia đình một đại úy hải quân tại Bolsoi Fontan gần thành phố Odessa. Năm 1890, lúc mới lên một Anna theo gia đình chuyển nhà về Pavlosk, và một năm sau lại chuyển đến Hoàng Thôn, một trung tâm văn hóa nổi tiếng gần kinh đô Peterburg thời bấy giờ.
Năm hăm mốt tuổi Anna Akhmatova trở thành vợ của nhà thơ N.Gumilov. Từ đầu những năm 20, Anna đã là nhà thơ nữ nổi tiếng trên thi đàn Xô-viết. Thơ Anna được lưu truyền rộng rãi khắp nước Nga, được những người dân Nga bình thường yêu thích tìm đọc và thuộc lòng nhiều bài. Nhưng cuộc đời của nữ sĩ đã trải qua hai lần biến cố. Lần đầu thì chồng bà, nhà thơ N. Gumilov bị kết tội chống chính quyền Xô-viết và bị lãnh án tử hình. Lần thứ hai, chính Anna bị lên án trong một nghị quyết về tạp chí Ngôi sao và Leningrad; theo đó, vào năm 1946 bà bị khai trừ ra khỏi Hội nhà văn Liên Xô. Mãi 7 năm sau, tức vào năm 1953 bà mới được tái gia nhập Hội Nhà văn Liên Xô. Và đến tận năm 1988, tức sau 42 năm thì danh dự của Anna Akhmatova mới được khôi phục bằng một nghị quyết khác của TƯ Đảng CSLX phủ nhận nghị quyết sai lầm của năm 1946.
Anna Akhmatova xuất bản tập thơ Ngợi ca hoà bình vào năm 1959, và đến cuối đời cho xuất bản tuyển tập thơ Thời gian trốn chạy (1965). Tháng 12/1964 trường Đại học Tổng hợp Oxford truy tặng học vị danh dự Tiến sĩ văn học cho Anna Akhmatova. Năm 1989, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của bà, UNESCO đã quyết định lấy tên nữ sĩ đặt cho năm 1989 là năm văn hoá thế giới. Thơ của Anna Akhmatova thường cô đọng, mỗi bài thơ là một tiếng nói riêng được nén chặt từ con tim chất phác, không dối lừa, tiếng nói giàu sức biểu cảm từ bên trong.
Anna Akhmatova là một hồn thơ Nga chân chính, một hiện tượng thơ lớn đáng chú ý trong nền thơ ca Nga Xô-viết. Trong phạm vi bài viết ngắn này, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu dưới đây chùm thơ của bà với các bản dịch của các thành viên NuocNga.net.
Сердце к сердцу не приковано
Сердце к сердцу не приковано,
Если хочешь - уходи.
Много счастья уготовано
Тем, кто волен на пути.
Я не плачу, я не жалуюсь,
Мне счастливой не бывать.
Не целуй меня, усталую,-
Смерть придется целовать.
Дни томлений острых прожиты
Вместе с белою зимой.
Отчего же, отчего же ты
Лучше, чем избранник мой?
|
Con tim này đâu trói buộc tim ai?
Con tim này đâu trói buộc tim ai
Hễ đã muốn, anh cứ rời xa nhé
Hạnh phúc vẫn rất nhiều trên trần thế
Cho những người được tùy ý lãng du
Em không khóc, không than phiền trách cứ
Phận em đây không hạnh phúc bao giờ
Đừng hôn em - một con người ủ rũ
Như buộc lòng hôn cái chết âm u
Và những tháng ngày nhức nhối sầu đau
Em sẽ sống với mùa đông trắng toát
Nhưng vì sao, vì sao anh lại tốt
Hơn cả người em chọn lựa cho em?
(Phan Chí Thắng dịch)
|
Память о солнце 
Память о солнце в сердце слабеет.
Желтей трава.
Ветер снежинками ранними веет
Едва-едва.
В узких каналах уже не струится -
Стынет вода.
Здесь никогда ничего не случится, -
О, никогда!
Ива на небе пустом распластала
Веер сквозной.
Может быть, лучше, что я не стала
Вашей женой.
Память о солнце в сердце слабеет.
Что это? Тьма?
Может быть!.. За ночь прийти успеет
Зима.
|
Ký ức về mặt trời
Ký ức về mặt trời trong tim dần nhạt
Cỏ hóa vàng hơn.
Gió đưa những bông tuyết sớm
Chập chờn – chập chờn.
Trong kênh hẹp nước đóng băng lạnh giá -
Không chảy lơ thơ.
Ở đây không bao giờ xảy ra điều gì nữa
Ôi, không bao giờ!
Cây liễu trải trên bầu trời trống vắng
Chiếc quạt cành xanh.
Có thể, tốt hơn nếu như tôi chẳng
Trở thành vợ anh.
Ký ức về mặt trời trong tim dần nhạt.
Đêm? Có phải không?
Cũng có thể!... sau đêm sẽ kịp đến
Mùa đông.
(Lưu Hải Hà dịch)
|
Палима сладостным огнем
О нет, я не тебя любила,
Палима сладостным огнем,
Так объясни, какая сила
В печальном имени твоем.
Передо мною как колени
Ты стал, как будто ждал венца,
И смертные коснулись тени
Спокойно юного лица.
И ты ушел. Не за победой,
За смертью. Ночи глубоки!
О, ангел мой, не знай, не ведай
Моей теперешней тоски.
Но если белым солнцем рая
В лесу осветится тропа,
Но если птица полевая
Взлетит с колючего снопа,
Я знаю: это ты, убитый,
Мне хочешь рассказать о том,
И снова вижу холм изрытый
Над окровавленным Днестром.
Забуду дни любви и славы,
Забуду молодость мою,
Душа темна, пути лукавы,
Но образ твой, твой подвиг правый
До часа смерти сохраню.
|
Lửa tình yêu
Không, em nào có yêu anh
Lửa tình yêu em tự đốt cháy mình.
Nói với em đi, sức mạnh nào ẩn giấu
Trong cái tên buồn bã của anh
Trước mặt em anh quỳ như chờ đợi
Vương miện đặt trên mái tóc xanh
Và cùng lúc những bóng đen chết chóc
Lướt qua gương mặt trẻ trung thành.
Và anh đi. Nhưng không vì chiến thắng.
Ôi đêm đen! Anh đón chết về mình.
Thiên thần của em, anh không cần phải biết
Nỗi cô đơn buồn thảm em mang.
Mỗi lần trên con đường rực nắng
Mặt trời soi qua những bóng cây
Nếu có một lần con chim nhỏ
Bay lên từ những bụi gai dầy
Em nhận ra hình bóng anh trong đó
Từ cõi chết anh về kể chuyện đã qua.
Và trước mắt em ngôi mộ mới
Bên bờ sông đầy máu lại hiện ra
Em sẽ quên cả tình yêu lẫn quang vinh
Em sẽ quên tuổi trẻ của chính mình
Những góc tối tâm hồn, những khúc quanh định mệnh
Để nhớ mãi anh cùng với những chiến công
Em sẽ nhớ đến ngày em tan vào bụi.
(Quỳnh Hương dịch)
|
Песня последней встречи
Так беспомощно грудь холодела,
Но шаги мои были легки.
Я на правую руку надела
Перчатку с левой руки.
Показалось, что много ступеней,
А я знала - их только три!
Между кленов шепот осенний
Попросил: "Со мной умри!
Я обманут своей унылой,
Переменчивой, злой судьбой".
Я ответила: "Милый, милый!
И я тоже. Умру с тобой..."
Это песня последней встречи.
Я взглянула на темный дом.
Только в спальне горели свечи
Равнодушно-желтым огнем.
|
Khúc ca cuộc hò hẹn cuối cùng
Lạnh hẫng trong tim bất lực,
Nhưng chân đi vẫn nhẹ nhàng.
Găng trái xỏ vào tay phải
Tôi lần mấy bậc thềm hiên.
Tưởng như đến bao nhiêu bậc,
Mà tôi biết rõ - chỉ ba!
Rừng phong thu xào xạc gió
Rủ tôi: "Hãy chết cùng ta!
Ta bị số mệnh gạt lừa,
Đỏng đảnh, tẻ buồn, cay nghiệt"
Tôi đáp: "Phận tôi đâu khác
Lìa đời cùng bạn - tôi ưng..."
Đấy khúc hò hẹn cuối cùng.
Tôi ngoái trông căn nhà tối.
Ánh nến buồng ngủ bập bùng
Vàng vọt, hững hờ, trơ trọi.
(Thu Hương dịch)
|
|