Như vậy là Luật “tay sai nước ngoài” đã được
DUMA thông qua và Putin chuẩn bị ký.
Nhưng
Putin sẽ có sửa đổi lớn trước khi ký. Ông muốn đặt các tổ chức đơn thuần hoạt động vì phúc lợi xã hội, khoa học, y tế và văn hóa… ra ngoài khung điều chỉnh của luật và không coi đó là “hoạt động chính trị”. Ông cũng đề nghị tăng nguồn quĩ cho các “NGO sạch” lên gấp 3 lần, đạt 91 triệu USD và lấy từ nguồn ngân sách liên bang.
Như đoán trước, phản ứng của các NGO thật dữ dội, có thể nói là sóng gió trên các media. Ngay cả RT.com cũng đăng hàng chục bài.
Có khoảng
230 ngàn tổ chức NGO hoạt động ở Nga, cỡ 10 ngàn nhận tài trợ từ nước ngoài. Nhưng rất nhiều trong số đó không dính líu đến chính trị. Khoảng 1 ngàn NGO là đối tượng của luật này, các tổ chức hoặc nhận tiền của nước ngoài hoặc (và) hoạt đông chính trị. Số tiền đổ vào NGO có 70% là từ nước ngoài, 20% là từ các công ty đa quốc gia và 10-15% là từ tài trợ tư nhân trong, ngoài nước.
Lyudmila Alekseeva (bài #38), cựu chủ tịch NGO nhân quyền-Helsinki Group than thở vật vã rằng luật mới sẽ bắt rất nhiều NGO độc lập
phải đi ăn mày! Nhưng trước đó bà ta tuyên bố Helsinki Group sẽ không nhận tài trợ nước ngoài nữa để tránh phải
đăng ký như là “tay sai nước ngoài” trong mọi hoàn cảnh. Vài năm gần đây, phương tây khủng hoảng trầm trọng, không có tiền chi cho hoạt động công ích xã hội, hay chống thất nghiệp, nhưng Helsinki Group thì đầy tiền, tiêu không hết. Là NGO giàu có nhất Nga, nay không đến nỗi phải “đi ăn mày” như bà ta kể lể, nhưng chắc chắn sẽ phải thu hẹp hoạt động và sa thải bớt nhân viên.
Lyudmila Alekseeva có gốc Do Thái và trước đây đã từng là y tá trong WW-II, giờ thì ba ta có cả quốc tịch Mỹ và có đủ các thế lực che chắn để có thể ra đi an toàn bất cứ lúc nào nếu có rắc rối. Interfax còn dẫn rằng, bà già gân này nói “nhất định gọi cho Thượng viện Mỹ và Quốc hội Mỹ và Nghị viện châu Âu để thêm 6 tác giả của dự luật “tay sai nước ngoài” này vào
“Danh sách Magnitsky” như những kẻ xâm phạm các quy định của nguyên tắc pháp luật”.
Các nhà “hoạt động nhân quyền” đang rất lo lắng, còn những kẻ khác trong phe đối lập thì có ít nhất 2 kẻ là đối tượng trong
cuộc khám xét lớn (bài #47) cách đây 2 tháng đã nộp đơn xin tỵ nạn chính trị ở nước ngoài.
Cho dù phe ủng hộ nói luật này là nhằm làm “minh bạch, công khai” các hoạt động của NGO chứ không hề cản trở. Thì trong lá đơn có nhiều chữ ký của các thành viên “Ủy ban nhân quyền” thuộc chính phủ gửi Putin, các nhà nhân quyền đều tin rằng mục đích thực sự của nó là “làm mất uy tín và hiệu quả hoạt động của họ” và rằng luật này “đi ngược lại với nghĩa vụ quốc tế của Nga” và rằng nó đặt Nga ngang hàng với những “quốc gia xỏ lá như Belarus, Turkmenistan, Bắc Triều Tiên”!!!
Phản ứng của phương tây, như thường lệ là lên án, là lo ngại, là cáo buộc. Cái căn bệnh kinh niên, thâm căn cố đế
Russophobia không thể chữa trị được. Nghị viện châu Âu thậm chí so sánh luật này với
“khủng bố Stalin!!!”
Đảng “Nước Nga công bằng” (Fair Russia ) của nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa dân úy Sergey Mironov, cựu lãnh đạo United Russia, cựu chủ tịch Hội đồng Liên bang thì chống lại điều luật này. Ông Mironov gọi luật này là “chế áp” và nhấn mạnh không thể dán nhãn “tay sai nước ngoài” lên các NGO.
Nhưng không hẳn ai trong phe đối lập cũng phản đối. Nhà lãnh đạo đảng LDPR “một mình chống lại tất cả” Zhirinovsky giờ lại đồng tình tuyệt đối với điều luật này và hoàn toàn ủng hộ Putin. Ông nói: gắn cho NGO nhãn
“tay sai nước ngoài” là hợp lý!
Trong cuộc bỏ phiếu ở DUMA vừa qua, đảng LDPR của Zhirinovsky đã ủng hộ luật này bởi nó “rất cần thiết” và lẽ ra luật này đã phải được thông qua sớm hơn. Ông nêu rõ, các quốc gia khác có điều luật tương tự và khắc nghiệt hơn nhiều, “không có quốc gia nào trên thế giới dân chủ hơn Nga”.