Năm 1905, ba nhân sỹ cách mạng Việt Nam đã có mặt trên chiến hạm của nước Nga.
Cách đây hơn một thế kỷ, năm 1905 các nhân sỹ Việt Nam đã có mặt trên chiến hạm của nước Nga. Đó là các cụ Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng và Trần Quý Cáp.
...Khi ấy là thời điểm diễn ra Chiến tranh Nga-Nhật. Hải đoàn chiến hạm được điều động rời các cảng Baltic ở tây-bắc nước Nga để tham gia chiến sự trên biển Nhật Bản. Ngày 31 tháng 3 năm 1905, hải đoàn Nga bơi vào vịnh Cam Ranh. Theo dự kiến các tàu sẽ chỉ bốc than tại đây. Nhưng sau đó họ nhận được lệnh thả neo tiếp tục chờ các chiến hạm khác của Nga.
“Các thương nhân người Pháp và người Việt bơi bằng ghe bầu tới bán thực phẩm cho các thủy thủ Nga, với người Việt có thể mặc cả giá rẻ hơn,” – nhà sử học Maksim Syunenberg kể.
“Vì vậy, thương gia Việt Nam là những vị khách được chào đón. Không ai cản trở việc họ lên tàu. Có ba người Việt trên một chiếc ghe bầu như vậy cũng lên boong, mời chào các thủy thủ mua hàng. Có điều, khi ấy họ đã là những nhân vật được biết tới ở Việt Nam, và tiếp đến tên tuổi họ mãi mãi đi vào lịch sử giải phóng dân tộc của đất nước này. Đó là các cụ Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng và Trần Quý Cáp. Mùa xuân năm 1905, các cụ đang thực hiện chuyến Nam du.”
Cụ Huỳnh Thúc Kháng đã ghi lại trong hồi ký của mình: “Lúc đi qua Nha Trang, được tin chiến hạm Nga đậu tại Cam Ranh, bèn giả khách buôn, thuê thuyền đánh cá, mua trứng gà cùng trái cây các thứ, lên thuyền Nga xem.”
Trong số họ không rõ ai là người khởi xướng cuộc thăm này? Nhà sử học Matxcova cho rằng, có khả năng đó là cụ Phan Châu Trinh.
“Trong cuộc đời mình, chí sĩ Phan Châu Trinh luôn sống với nguyên tắc “Không vào hang hùm, sao bắt được cọp”. Chuẩn bị cho những cải cách căn bản ở Việt Nam, cụ nỗ lực làm quen với cuộc sống của các quốc gia hàng đầu vào thời đó. Cụ đã tới Nhật Bản để tận mắt thấy đất nước này sau cuộc Cách mạng Minh Trị. Tới nước Pháp quan sát nền văn minh công nghiệp mà cụ vốn quan tâm. Vì vậy, nhiều khả năng chính cụ Phan Châu Trinh là người đã đề xuất tiếp cận chiến hạm Nga, để có được một khái niệm đầu tiên, dù là bề ngoài, về đất nước này”...
Nguồn: http://vietnamese.ruvr.ru/2012_06_04/76969779/