Thành phố St. Petersburg của Peter Đại Đế
Trong một vài năm đầu tiên của lịch sử thành phố St. Petersburg, hai bờ của dòng sông Neva đã trải qua một sự quá độ đáng kinh ngạc từ một vùng đầm lầy, chỉ vừa mới là một khu định cư đã trở thành một thủ phủ đường bệ của châu Âu. Công trình kiến trúc đầu tiên được xây dựng trên một thành phố mới là pháo đài Peter và Paul. Cho dù thiết kế nguyên bản của nó là để bảo vệ khu vực trong các cuộc tấn công của quân đội Thủy Điển nếu xảy ra, nhưng thực tế pháo đài này chưa hề tham gia vào bất kỳ một trận chiến nào. Đối diện với pháo đài vè phía bên kia sông Neva, Peter cho xây dựng một khu liên hợp của bộ hải quân, ở đây chuyên đóng mới toàn bộ các tàu chiến có tải trọng mạnh nhất của hạm đội Baltic. Rất nhiều các tàu chiến được đóng tại đây đã mang lại cho hải quân Nga hàng loạt những chiến công hiển hách trong cuộc chiến tranh Phía Bắc. Rất nhiều các đường phố và quận huyện của thành phố St. Petersburg được mang những cái tên rất có ý nghĩa để luôn nhắc nhở người Nga về những sự chuẩn bị cho chiến tranh, và những công nghệ đóng tàu của Peter Đại Đế ví dụ như: Liteiny – có nghĩa là “Xưởng đúc” và Smolny – có nghĩa là “Xưởng nhựa đường” xưởng này chuyên sản xuất nhựa đường cho mục đích đóng tàu.
Dinh thự đầu tiên của Peter Đại Đế được xây dựng trong thành phố là một ngôi nhà nhỏ bằng gỗ, mọi người hiện nay thường gọi là Ngôi nhà nhỏ của Peter Đại Đế. Theo đà phát triển của thành phố, Sa Hoàng đã xây dựng cho mình khu Cung điện Mùa Hè vào năm 1714 sau đó là Cung điện Mùa Đông ở cách không xa dòng sông Neva. Ngày đó, trên dòng sông hùng vĩ này chưa có một cây cầu bắc qua, dân chúng mỗi khi qua sông đều phải đi bằng thuyền, đó cũng là một trong những lý do tại sao St. Petersburg được mang một tên gọi là “ thành Venice của phương Bắc”.
Trung tâm thành phố lúc ban đầu có dự định xây dựng ở khu vực nằm giữa pháo đài Peter & Paul và Ngôi nhà nhỏ của Peter Đại Đế, khu vực này về sau trở thành Quảng trường Chúa Ba ngôi ('Troitskaia Ploschad'). Tiêu điểm của khu vực này là một nhà thờ được xây dựng đầu của thành phố - Nhà thờ Chúa Ba ngôi, và xung quanh nhà thờ là những tư gia của các tàng lớp quí tộc địa phương, Một khu Gostiny Dvor (khu chợ dành cho dân địa phương và các thương gia lui tới) và một vài khách sạn nhỏ cùng với các quán bar được xây dựng. Các sự kiện xã hội có thanh thế nhất của thành phố (các tiệc chiêu đãi, buổi khiêu vũ .v.v) được tổ chức ở các nơi như Vườn Mùa Hè hoặc trong dinh thự của vị Toàn quyền thành phố St. Petersburg – dinh thự Menshikov lộng lẫy.
Thật đáng tiếc, không nhiều các công trình xây dựng của thành phố vào đầu thế kỷ 18 là còn tồn tại, rất nhiều các công trình đó đã bị giật đổ hoặc được xây dựng lại. Tòa nhà trường đại học của “trường cao đẳng mười hai” và tòa nhà Kikin trên đảo Vasilievsky sẽ mang lại cho mọi người những ấn tượng về khung cảnh của một thành phố nguyên sinh. Khi Peter Đại Đế băng hà vào năm 1725, vợ của ông, Hoàng hậu Catherine lên nắm quyền chấp chính và thành phố đã bị suy tàn trong một thời gian, do nhiều người trong Hoàng tộc luôn đấu đá lẫn nhau để tranh giành ngôi báu. Trong một thời kỳ ngắn, vào cuối những năm 1720, Hoàng gia chuyển triều đình về Moscova. Có nhiều nhà quí tộc và thương gia bị Peter Đại Đế ép phải chuyểnđến St. Petersburg, vào thời gian này cũng lên đường rời khỏi nơi đây. Thành phố St. Petersburg chỉ được hồi sinh khi con gái của Peter là công chúa Elizabeth trở thành Nữ hoàng vào năm 1741. St. Petersburg của Elizabeth trở nên là một thủ phủ sinh động nhất chấu Âu và dân số khi đó đã lên đến 150.000 người.
Thành phố St. Petersburg của Elizabeth
Trong thời gian trị vì của Elizabeth, con gái của Peter Đại Đế, thành phố St. Petersburg được phát triển thành một thủ phủ lộng lẫy ở Châu Âu, nó luôn là một địch thủ đối với mọi thành phố khác của phương Tây.
Đế chế huy hoàng của St. Petersburg đã cho xây dựng những dinh thự hoàng gia nguy nga trên các vùng ngoại ô thành phố. Vùng đất Peterhof của Peter Đại Đế đã được Bartolomeo Rastrelli tu sử lại, ông là một kiến trúc sư tài ba người Ý, các công trình do ông thiết kế trùng tu như cung điện Mùa Đông, Thánh đường Smolny.
Cung điện Yekaterininsky (Cung điện của Catherine) ở Tsarskoye Selo nguyên thuộc quyền sở hữu của Catherine Hoàng hậu của Peter Đại Đế, sau này đã đựoc tô bổ lại trở thành một dinh thự lộng lẫy của Hoàng gia với một khu vườn mang kiểu kiến trúc Barốc rất tinh vi và rộng lớn.
Elizabeth cho tu bổ và xây dựng lại tòa nhà nữ tu viện Smolny và cung điện Mùa Đông, tuy nhiên bà đã mất trước khi hai công trình này được hoàn thành. Trớ trêu thay, trong thời gian Nữ Hoàng Elizabeth trị vì, một khu vực ở gần cung điện mà sau này được mang tên là Quảng trường Cung điện, lại là một đồng cỏ chuyên để làm thức ăn cho bò của Hoàng gia
Elizabeth đã cố gắng kế tục và giữ vững rất nhiều các chính sách mà cha bà đã để lại. Không giống như người tiền nhiệm, bà bổ nhiệm các chức vụ đương triều cao cấp toàn là người Nga chứ không dùng những người ngoại quốc, bà là người đỡ đầu cho cho nền khoa học và nghệ thuật và cho thành lập Học viện Nghệ thuật Nga…
Cháu trai của Elizabeth, Sa hoàng Peter III lên cai trị đất nước chỉ trong một thời gian ngắn, nhưng không bao lâu sau khi chiếm đoạt quyền lực từ tay chồng, Hoàng hậu của ông là một công chúa người Đức – Nữ hoàng Catherine Vĩ đại lên cai trị đất nước. Dưới quyền thống trị của bà, St. Petersburg trở thành một “Thành phố Hùng vĩ”
“Thành phố Hùng vĩ” của Catherine Vĩ đại
Catherine Vĩ đại chiếm quyền cai trị nước Nga vào năm 1762, sau khi cùng với một số sĩ quan cận vệ của Hoàng gia bí mật ám sát chồng. Không như chồng mình, bà rất được quần thần mến mộ và nhận được nhiều tiếng tốt ở châu Âu do bà có sự giao tiếp với các nhân vật trong Thời đại khai sáng của Pháp (thời đại này cho rằng chính lý trí và khoa học – chứ không phải là tôn giáo – sẽ làm cho nhân loại tiến bộ). Nữ Hoàng Catherine rất đam mê một cuộc sống cực kỳ xa hoa lộng lẫy, và vương quốc đầu tiên của bà được chuyển vào cung điện Mùa Đông vừa mới được xây dựng. Catherine cho khởi công xây dựng một hệ thống công trình nghệ thuật Hoàng gia, công trình này về sau được mở mang thêm và trở thành một khu tu viện Hermitage nổi tiếng khắp thế giới, khu tu viện được xây dựng thêm một số tòa nhà (tòa Hermitage nhỏ và và tòa Hermitage cổ) dọc theo bờ sông Neva để tiếp nhận số lượng hiện vật trưng bày ngày càng tăng của Hoàng gia. Catherine tiếp tục cho xây dựng nhà hát Hermitage, và để làm toát thêm vẻ đẹp khu vực xung quanh cung điện của mình, bà đã cho xây dựng nhiều ngôi nhà đẹp với những lối kiến trúc tao nhã nhất.
Dọc theo các mặt đê cạnh sông Neva, được lát lại bằng đá granit màu đỏ, và khu vườn Mùa Hè được trang hoàng xung quanh bằng hàng rào sắt đúc rất cầu kỳ, do người thợ thủ công tên là Yuri Felten thiết kế và lắp đặt vào giữa những năm 1773 và 1786.
Dưới sự bảo trợ về khoa học của nữ Hoàng Catherine, nền nghệ thuật và thương mại rất hưng thịnh. Những công trình mới dành cho Học viện Khoa học Nga, Học viện Mỹ thuật và Thư viện Công cộng (nay là thư viện quốc gia Nga) được xây dựng, và khu liên hợp thương mại Gostiny Dvor rộng lớn được khai trương trên Nevsky Prospect (đại lộ Nevsky). Rất nhiều các trụ sở giáo dục cũng được thành lập vào thời gian này.
Trong khu Tsarskoye Selo (ngày nay là Pushkin) một vài công trình nữa được xây dựng thêm cho cung điện Hoàng gia, bao gồm cả một chái mới là phòng trưng bày nghệ thuật Cameron, nơi đây dành cho riêng cho Catherine Vĩ đại làm nơi sinh hoạt.
Một trong rất nhiều sửa đổi của Catherine là sự cải cách chính quyền địa phương của thành phố St. Petersburg. Vào năm 1766, chức vụ gorodskoi golova (thị trưởng) được thiết lập, năm 1774, Magistrat (hội đồng thành phố) được thành lập và 12 năm sau, hội đồng này được đổi thành Duma thành phố.
Năm 1873,công trình tượng đài của Catherine Vĩ đại được xây dựng trong một khu vườn nhỏ trên Nevsky Prospect (nằm giữa Thư viện Công cộng và Nhà hát Alexandrinsky).Hàng năm, hàng ngàn người đã đến thăm viếng phần mộ vị Nữ vương vĩ đại và cấp tiến nhất của thành phố tại Thánh đường Peter & Paul
|