Văn học Nga trong sự tha hương
Tuy nhiên, những thập kỷ sau khi Stalin chết được xem là thời kỳ ấm dần lên của nền văn học Nga. Sự hạn chế và kiểm soát trong văn học bớt căng thẳng hơn. Trong sự cố gắng dỡ bỏ di sản của Stalin, Nikita Khrushchev đã nới rộng các giới hạn về những gì được công bố trước công chúng và viết trên báo chí. Trong những năm 1960, một số tác phẩm mà trước đây đã bị cấm, nay lại được tái bản và có rất nhiều nhà văn cảm thấy nhẹ nhõm hơn.
Boris Pasternak cuối cùng cũng đã xuất bản được cuốn tiểu thuyết "Bác sĩ Zhivago" của mình, tuy nhiên ở ngoài lãnh thổ Liên Xô. Ban đầu, cuốn tiểu thuyết được một tạp chí Xô Viết chấp thuận, nhưng sau đó lại bị hủy bỏ. Cuối cùng cuốn tiểu thuyết được xuất bản ở phương Tây vào năm 1957. Pasternak đã được trao tặng giải Nobel văn học vào năm 1958, nhưng bị các nhà chức trách Xô Viết buộc phải từ chối giải thưởng.
Chiến dịch chống lại Stalin của Khrushchev còn cho phép xuất bản một kiệt tác khác, đó là "Odin den' Ivana Denisovicha" (" Một ngày trong cuộc đời của Ivan Denisovich," 1963) của Aleksandr Solzhenitsyn. Tác phẩm này được xuất hiện trên một tạp chí văn học hàng đầu của Xô Viết, nó đã gây được một ấn tượng rất mạnh mẽ. Tác phẩm này tập trung nội dung vào đời sống thực tế trong các trại tù, nơi mà hàng chục ngàn người trong hoàn cảnh bị nghi ngờ chống đối Xô Viết, bao gồm cả bản thân Solzhenitsyn cũng đã từng bị giam cầm tại đây.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cuốn tiểu thuyết của Solzhenitsyn, ví dụ như "Rakovyi Korpus" ("Khu ung thư," 1968) và "V Kruge Pervom" ("Trong phạm vi đầu tiên," 1968) không thể xuất bản được ở Liên Xô. Các tác phẩm này được xuất bản ở nước ngoài, do đó đã dẫn đến một chiến dịch công khai nhằm chống lại nhà văn, kết quả là ông đã bị trục xuất khỏi Liên Xô. Ông được trao tặng giải Nobel văn học vào năm 1970.
Trong số các tác giả chống lại Xô Viết khác có nhà thơ Joseph Brodsky, ông đã rời khỏi Liên Xô vào năm 1972. Năm 1987, Brodsky cũng được nhận giải Nobel. Cũng như Solzhenitsyn, ông đến định cư tại Mỹ.
|