Từ từ rồi chúng ta sẽ nói thêm về những khái niệm khác, ví dụ về độ sâu trường ảnh chẳng hạn.
Nay tôi muốn nói chính tôi đã
tự tập chụp ảnh như thế nào để các bạn thấy chụp ảnh nói là khó thì rất khó, mà nói là dễ thì cũng rất dễ.
Lão già hâm hâm dở dở như tôi mà còn chụp ảnh được thì các bạn trẻ và thông minh hơn càng thừa sức!
Số là tôi từng dùng máy ảnh Canon G5 (tầm trên máy du lịch một chút) khoảng 7-8 năm. Thỉnh thoảng đi công tác, gặp gỡ bạn bè tôi dùng nó để ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ hoặc một cảnh đẹp thiên nhiên nào đó. Song chủ yếu là tôi chỉ để ở chế độ tự động hoàn toàn hoặc Landscape. Tôi hài lòng với nó vì nhu cầu của tôi chỉ có vậy, ngoài ra nó vẫn hoạt động tốt như khi mới mua.
Rồi một lần đó cậu con rể tôi đi Mỹ hội thảo, nó xách về cho tôi một thân máy Canon 20D secondhand và một ống kính 18-135 mới tinh. Chắc nó nghĩ trình của tôi chỉ đủ vươn đến loại máy tầm thấp đó thôi.
Thế là tôi phải học và tập chụp ảnh bằng máy DSLR. DSLR là máy ảnh kỹ thuật số thay đổi ống kính được, khác với máy du lịch, hay còn gọi là máy ngắm & bắn - không thay đổi ống kính (Point & Shot, viết tắt là P&S).
Ngắm "lão bà bà" 20D, tôi thấy cái màn hình của nó nhỏ xíu, lại không xoay xoay lật lật được, tôi hơi buồn một chút nhưng không nói ra. Cảm nhận được điều đó, con rể động viên: "Ông cứ chụp một thời gian rồi sẽ thấy không nhất thiết có cái màn hình to đẹp là chụp được ảnh đẹp đâu."
Cuộc dấn thân của tôi vào lĩnh vực DSLR là như thế đấy.
Việc đầu tiên là tôi
đọc kỹ hướng dẫn sử dụng. Không những kỹ mà là rất kỹ. Đọc qua một lượt để có cái nhìn tổng thể rồi đọc lại thật kỹ từng phần. Đọc đến đâu, áp dụng thử trên máy đến đấy để mau nhớ.
Và kết hợp lên mạng tìm tài liệu hướng dẫn kỹ thuật và nghệ thuật chụp ảnh. Đọc và ghi chép say sưa.
Đầu tiên là tôi chụp ở
mode Auto. Bức thứ nhất trong phòng chỉ có một ngọn đèn, bức thứ 2 tôi mở 2 ngọn và bức thứ 3 ba ngọn. Bằng cách đó tôi tạo ra các điều kiện sáng khác nhau. Vào máy tính xem mỗi bức ảnh, tôi ghi lại các chỉ số ISO, tốc độ và độ mở ống kính để xem cái lão bà bà của tôi nó tự động xoay xở phối hợp 3 thông số cơ bản của máy ảnh như thế nào. Ánh sáng yếu hoặc mạnh thì tăng giảm mấy thứ đó ra sao.
Vẫn cách thức chụp dăm kiểu để so sánh, tôi ra sân, chụp đối tượng gần, đối tượng xa, zoom đến gần zoom ra xa v.v. để thụ giáo lão bà bà bài học về ba tham số cơ bản của việc chụp ảnh.
Tiếp đến, tôi bắt tay vào tập chụp ở các
Basic modes. Máy ảnh không chuyên thường có các mode cơ bản hay còn gọi là "Chế độ mặc cảnh" và một số mode nâng cao "Creative modes" tiếng Việt là "Chế độ sáng tạo".
Ví dụ chụp bông hoa ở chế độ Closeup, chụp cánh quạt đang quay nhanh ở chế độ chụp thể thao..., xem máy nó tự để 3 tham số trên kiểu gì, v.v.
Khi đã nắm bắt cái "tam giác huyền ảo" ISO-tốc độ-khẩu độ, tôi dễ dàng chuyển sang "đánh chiếm" các Creative modes.
Không biết người khác như thế nào chứ tôi thấy cách tự học sử dụng máy ảnh như trên rất phù hợp với tôi. Ở đây tôi chỉ nói đến cách dùng máy ảnh thôi nhé, còn dùng nó để chụp được một bức ảnh đẹp thì còn là một con đường chông gai.
Tôi nghĩ các kỹ sư tài giỏi đã thiết kế ra các mode đó thì cái nào cũng có ý nghĩa của nó, mình không nên coi thường một mode nào cả. Khi có thời gian một chút thì dùng các chế độ Creative, còn nếu sợ khoảnh khắc sự kiện nó trôi tuột đi mất thì cứ chụp Auto.
Bước tiếp theo là thực hành. Tôi cứ lôi thằng cháu ngoại ra công viên mà chụp thôi. Ngoài công viên ta có thể tập chụp trẻ con (là cái khó nhất, theo tôi), chụp chân dung, chụp phong cảnh và cả chụp hoa lá.
Chụp về, tối đổ ảnh vào máy tính và nhờ ông con rể "chấm bài". Nó có cái màn hình độ nét cao, xem ảnh khá chuẩn. Tôi bảo con rể cứ phang thẳng cánh, đừng nể nang. Và nó có nhiều góp ý rất giá trị, không những về mặt kỹ thuật sử dụng máy ảnh mà cả về bố cục, ánh sáng, các chi tiết v.v.
Kết hợp với việc hàng ngày vào các diễn đàn đọc để dần dần "sáng mắt sáng lòng".
Tôi nghĩ các tay mới như bác Mì chả, em Hoa may và nhiều bạn khác sẽ chụp ảnh rất đẹp, nếu không ngại đọc loạt bài "Tất tần tật..." này và chịu khó thực hành.
Chúc các bạn thành công!
