BORIS PASTERNAK
Boris Leonidovich Pasternak (1890-1960) ra đời tại Moskva, trong một gia đình người Nga gốc Do Thái . Cha của Pasternak là một hoạ sĩ nổi tiếng, ông là giáo sư dạy tại Trường Cao đẳng Mỹ Thuật Moskva . Mẹ của Pasternak là một nghệ sĩ đàn dương cầm, thường trình diễn nhạc cổ điển...
“Cha mẹ của Pasternak” (Tranh do cha của Pasternak tự hoạ)
Pasternak lớn lên trong sự chăm sóc giáo dục kỹ càng của cha mẹ . Đồng thời, cậu bé cũng hấp thụ rất nhiều ảnh hưởng từ các vị khách nổi tiếng thường xuyên đến thăm gia đình, như nhạc sĩ Sergei Rachmaninoff, đại văn hào Lev Tolstoi…
Ban đầu, cậu bé Pasternak ước mơ trở thành nhạc sĩ, sau đó chuyển sang mong muốn trở thành nhà triết học…, cuối cùng thì thực sự trở thành nhà thơ ! Năm 1914, Pasternak cho xuất bản tập thơ đầu tay của mình khi anh 24 tuổi .
“Pasternak (trái) và em trai” (Tranh do cha của Pasternak hoạ)
Sau Cách mạng tháng 10, hầu hết gia đình của Pasternak ra đi định cư tại nước ngoài, nhưng ông quyết định ở lại nước Nga . Pasternak say mê không khí đổi mới của cuộc cách mạng, và hy vọng cuộc cách mạng sẽ đem lại nhiều điều tốt đẹp cho đất nước Nga…
Năm 1921, Pasternak xuất bản tập thơ “Đời chị tôi”, ông lập tức trở thành nhà thơ nổi tiếng trên văn đàn cách mạng xô-viết ! Đồng thời, Pasternak dịch sang tiếng Nga nhiều tác phẩm của các nhà văn nổi tiếng trên thế giới như Shakepeare, Goethe, Tagore…
“Pasternak trong Đại hội lần thứ nhất của Hội Nhà văn xô-viết”
Năm 1932, Pasternak xuất bản tập thơ “Ra đời lần thứ hai”, tác phẩm này không những nổi tiếng khắp CCCP, mà còn được ưa chuộng ở thế giới phương Tây… Bởi vì tập thơ này bắt đầu phản ánh sự thay đổi trong các quan điểm cách mạng của Pasternak .
Cơ quan mật vụ KGB của CCCP lập tức đã ghi tên Boris Pasternak vào “Bản danh sách Đen” ! Nhưng Chủ tịch Tối cao của CCCP là Joseph Stalin thì cho rằng Pasternak là nhân tài văn chương, nên ra lệnh cứ để yên cho ông tiếp tục sáng tác…
“Boris Pasternak”
Năm 1934, nhà thơ Osip Mandelstam bị chính quyền xô-viết bắt giam và tuyên án xử tử hình, vì đã làm thơ chống nhà độc tài Stalin ! Vì Mandelstam và Pasternak có nhiều quan hệ thân thiết, nên sự kiện này tác động mạnh và làm thay đổi hoàn toàn suy nghĩ của Pasternak về chính quyền xô-viết…
Trước khi Thế chiến thứ hai bùng nổ, gia đình Pasternak đã được Nhà nước xô-viết ưu đãi cấp cho một ngôi nhà xinh xắn, nằm tại làng Peredelkino dành riêng cho các nhà văn thơ nổi tiếng của CCCP… Làng Peredelkino đẹp đẽ và yên tĩnh, nằm cách thủ đô Moskva không xa lắm . Pasternak yêu thích nơi này, và ông đã sống tại đây cho đến cuối đời .
“Ngôi nhà của Pasternak tại làng Peredelkino”
Năm 1956, Pasternak hoàn thành tiểu thuyết “Bác sĩ Zhivago”. Đây được coi là cuốn sách tự thuật, bởi vì nó chứa đựng rất nhiều tình tiết giống hệt cuộc đời và suy nghĩ của chính bản thân Pasternak . Tên của nhân vật “Zhivago” xuất phát từ chữ “Zhiv”, trong tiếng Nga có nghĩa là “cuộc sống” ! Nhân vật người tình “Lara” của bác sĩ Zhivago cũng có những đặc tính giống hệt với người tình thật của Pasternak là bà Olga Irvinskaya…
“Pasternak cùng người tình Olga Irvinskaya và con gái của họ ”
Nhân vật bác sĩ Yuri Zhivago xuất thân từ tầng lớp trí thức khá giả trong xã hội cũ . Anh là người theo chủ nghĩa duy tâm, vững lòng tin vào Thiên Chúa, vào những điều lương thiện tốt lành, và luôn luôn phản đối những điều bất chính, tàn bạo, chiến tranh… Lara là một cô gái xinh đẹp xuất thân từ gia đình tiểu tư sản . Nàng yêu và đính hôn với Pasha Antipov là một sinh viên nghèo, hoạt động theo phong trào cách mạng của những người Bolshevik...
“Mùa thu Irkutsk”
Trong những tình huống éo le bất ngờ, Lara bị dụ dỗ và cưỡng bức bởi một luật sư giàu có, đầy quyền lực nhưng vô cùng gian xảo là Komarovski . Lara căm thù Komarovski vì hắn đã hại đời cô, nên đem súng đi tìm bắn Komarovski, nhưng trượt ! Zhivago nhìn thấy Lara lần đầu tiên khi cô cầm súng bắn vào Komarovski, giữa buổi tiệc ăn chơi thâu đêm suốt sáng đang tổ chức tại một gia đình tư sản giàu có ở Moskva...
“Pasternak đi săn tại Peredelkino”
Cách mạng tháng 10 Nga bùng nổ . Zhivago cùng gia đình vợ và hai đứa con nhỏ quyết định rời bỏ thành phố Moskva, tản cư về trang trại Yuratin của họ ở vùng thôn quê hẻo lánh, nằm cách thành phố Irkutsk khoảng một ngày đi bằng xe ngựa . Vừa sắp xếp tạm thời ổn định cuộc sống trong trang trại Yuratin, thì bác sĩ Zhivago bị triệu tập bắt buộc tham gia vào cuộc nội chiến, phải lên đường rời xa gia đình để phục vụ trong một bệnh viện cơ động của Hồng quân...
“Vùng thôn quê hẻo lánh…”
Hoàn cảnh chính trị hết sức rối ren, và cuộc sống gia đình tại trang trại Yuratin hẻo lánh lại thiếu vắng người đàn ông trụ cột, nên cha vợ của Zhivago buộc phải đưa vợ con anh quay trở về Moskva . Vợ của Zhivago tìm mọi cách liên lạc và mong mỏi chờ đợi anh, nhưng chẳng được ! Gia đình họ không thể chần chừ thêm, vì sợ bỏ lỡ mất cơ hội, nên ra đi định cư tại nước ngoài . Một mình Zhivago vẫn ở lại Siberia…
“Pasternak cùng vợ và con trai của họ”
Lara tình nguyện làm y tá của Hồng quân để tìm kiếm cơ hội gặp lại người yêu “đính hôn” là Pasha Antipov . Cô đem theo cả đứa con gái nhỏ đi cùng . Bác sĩ Zhivago và Lara lại gặp nhau tại thành phố Irkutsk, trong khói lửa của cuộc nội chiến . Họ yêu nhau, và đưa nhau về sinh sống ở trang trại Yuratin hẻo lánh . Mặc dù cuộc sống vô cùng thiếu thốn khó khăn, nhưng tràn đầy hạnh phúc…
“Phong cảnh quanh vùng Peredelkino”
Luật sư Komarovski ranh mãnh tìm cách len lỏi vào Chính quyền xô-viết non trẻ tại Siberia, được giữ một chức vụ khá quan trọng . Komarovski tìm tòi đến trang trại Yuratin, thuyết phục họ cùng trốn khỏi nước Nga, nhưng Zhivago và Lara kiên quyết từ chối !
Komarovski kín đáo hỏi riêng Zhivago rằng :”Anh sẽ làm được gì cho tương lai của mẹ con Lara tại nước Nga ???”. Sau khi đau buồn cân nhắc kỹ thực tế phũ phàng, Zhivago đành thuyết phục Lara dẫn con gái đi trước cùng Komarovski . Anh giả vờ hứa chắc chắn với nàng rằng nhất định sẽ theo sau để gặp họ tại Irkutsk trong vài ngày nữa…
“Buồn bã…”
Không còn bất kỳ ai là thân nhân, Zhivago buồn bã bơ vơ rời khỏi trang trại Yuratin . Chẳng có xu nào dính túi, anh lủi thủi đi bộ một mình, vượt qua hàng ngàn cây số từ Irkutsk quay trở về Moskva ! Tại Moskva, trong một lần lâm bệnh nặng, Zhivago được một phụ nữ trẻ tuổi khác để ý chăm sóc… Anh sống nghèo khổ với nàng, và có hai con . Tuy sức khoẻ tàn lụi dần, nhưng Zhivago không ngừng chong đèn thức đêm, đam mê cặm cụi viết về những suy tư trăn trở của riêng mình…
“Nỗi đau trong tim”
(còn tiếp)